Liên tiếp trong những ngày đầu năm 2019, các lực lượng chức năng Quảng Ninh phát hiện, bắt giữ nhiều vụ vận chuyển củ ba kích tươi không rõ nguồn gốc.

Mới đây nhất vào ngày 15-1, lực lượng Công an đã phát hiện tại xã Quảng Đức, huyện Hải Hà, xe ô tô BKS: 15C - 264.00, do Đỗ Mạnh Cường, 29 tuổi, quê ở xã An Tiến, huyện An Lão, TP Hải Phòng, điều khiển đang vận chuyển 7.060 kg củ ba kích tươi.

Lực lượng chức năng Quảng Ninh phát hiện một lượng lớn ba kích nhập lậu.

Tiếp đó 2 ngay sau, vào rạng sáng 17 - 1, lực lượng Hải quan lại phát hiện một xe ô tô khác do Hoàng Quốc Việt điều khiển chở 85 bao dứa chứa củ ba kích tươi, có tổng trọng lượng là 5,1 tấn, ước tính trị giá khoảng 500 triệu đồng.  

Lái xe khai nhận toàn bộ số hàng nói trên có nguồn gốc từ nước ngoài không rõ danh tính thuê xe chở từ khu vực ven đồi thuộc Bản Pò Hèn, xã Quảng Đức, đến trung tâm huyện Hải Hà với tiền công 1,5 triệu đồng.

Còn vào cuối năm 2018, tại khu vực bản Mốc 13, xã Quảng Đức, huyện Hải Hà, Chi cục Hải quan Bắc Phong Sinh cũng đã phối hợp với Trạm Biên phòng Quảng Đức kiểm tra xe ô tô tải BKS: 14C - 222.78, do Từ Văn Thổ, 35 tuổi, ở xã Đông Hải, huyện Tiên Yên, điều khiển vận chuyển 900 kg củ ba kích tươi không có nguồn gốc, xuất xứ. 

Lái xe khai nhận vận chuyển thuê số ba kích trên cho một người không quen biết từ thôn Pò Hèn, xã Hải Sơn, TP. Móng Cái về thị trấn Đầm Hà, với tiền công là 1 triệu đồng.

Ngoài ra theo phản ánh của người dân, tình trạng mua bán, vận chuyển nhỏ lẻ củ ba kích nhập lậu từ Trung Quốc vẫn thường xuyên diễn ra trên địa bàn các huyện Tiên Yên, Hải Hà, Móng Cái. Hoạt động sản xuất, kinh doanh rượu ba kích đã hơn 5 năm và được Cục Sở hữu trí tuệ cấp nhãn hiệu, ông Nguyễn Văn Thức, Giám đốc Công ty TNHH MTV Sản xuất và Thương mại Thức Hoài, ở thị xã Quảng Yên, tỏ ra vô cùng lo lắng trước việc nguyên liệu ba kích Trung Quốc tràn lan thị trường trong nước.

Ông Thức cho biết, mỗi năm cơ sở sản xuất của mình sử dụng trên 1,3 tấn nguyên liệu ba kích khô, chủ yếu mua tại các hộ dân ở Tiên Yên, Ba Chẽ. Sản phẩm của Công ty được nhiều nơi đón nhận và giữ được uy tín với khách hàng.

Tuy nhiên việc nguyên liệu ba kích Trung Quốc nhập lậu, bán tràn lan, đội lốt sản phẩm rượu ba kích Quảng Ninh, bán với giá rẻ đã gây khó những đơn vị làm ăn chân chính. Nếu tình trạng này cứ tiếp diễn, Công ty cũng khó mà duy trì sản xuất rượu ba kích.

Ông Vũ Văn Minh, Giám đốc HTX Kinh doanh dịch vụ lâm sản ở huyện Ba Chẽ cho biết, ngoài gỗ cơ sở của mình còn thu mua ba kích cũng lo lắng cho biết,trên thị trường hiện có rất nhiều loại ba kích, nếu không biết, rất dễ mua phải ba kích Trung Quốc hoặc ba kích ở tỉnh khác trồng. 

Hay như một số doanh nghiệp lớn như Công ty CP Y tế Đức Minh đã đầu tư trồng 90ha ba kích tại 2 xã Đồng Sơn và Kỳ Thượng, huyện Hoành Bồ từ năm 2013, đều khẳng định đến nay ba kích mới cho thu hoạch số lượng rất ít, chưa có nhiều để bán ra thị trường...

Theo một cán bộ Quản lý thị trường tỉnh Quảng Ninh, ba kích là một loại dược liệu quý, hiện mới chỉ có một số địa huyện ở khu vực miền Đông của Quảng Ninh đang trồng loại cây này và cung cấp ra thị trường nhưng không đủ cung cấp.

Theo đó một số địa phương ở Trung Quốc cũng phát triển trồng giống cây này,nhưng chủ yếu là ba kích trắng, chất lượng kém hơn so với loại ba kích tím Ba Chẽ. Trong khi đó có một số cửa hàng ở các địa phương khác đã lợi dụng thương hiệu ba kích Ba Chẽ, trà trộn ba kích Trung Quốc để lừa bán cho khách hàng, làm ảnh hưởng tới uy tín, thương hiệu địa phương. 

Để nguyên liệu ba kích Quảng Ninh đáp ứng được nhu cầu thị trường, thiết nghĩ các cấp, ngành, địa phương của tỉnh Quảng Ninh cần tiếp tục quan tâm mở rộng vùng nguyên liệu, nhằm tạo thêm việc làm, tăng thu nhập, giảm nghèo cho người dân địa phương, góp phần giữ vững thương hiệu ba kích của tỉnh.

V. Huy