Theo UNESCO thì Mosul đang dần trở lại và người dân nơi đây có tiếng nói riêng. Vì thế, diễn đàn mở về Mosul sẽ tạo cơ hội cho người dân đóng góp ý tưởng về việc tái thiết những khu vực thiệt hại nghiêm trọng trong các cuộc chiến chống lại tổ chức Nhà nước Hồi giáo (IS) tự xưng.

Giới chuyên gia cho biết, trong bối cảnh Mỹ (từng đóng góp khoảng 80 triệu USD, tương đương 20% ngân sách của UNESCO) và Israel rút khỏi tổ chức này, thì kế hoạch nêu trên được đưa ra là nhằm nâng cao uy tín của UNESCO. Việc này đồng thời sẽ giúp cho một số quốc gia vốn bày tỏ hoài nghi về chủ nghĩa đa phương phải xét lại liệu có tiếp bước Mỹ và Israel hay không. 

Thành cổ Mosul bị phá hủy nghiêm trọng. Ảnh: EPA. 
Chính phủ Iraq cho biết, tái thiết Mosul là cả một quá trình và cần viện trợ ít nhất 2 tỷ USD. Chính vì thế, Iraq sẽ phối hợp chặt chẽ với UNESCO trong việc phục dựng lại thành cổ Mosul, một trong những thành phố với nhiều di sản quý cần được bảo tồn. 

Hiện tại, UNESCO đang đẩy nhanh kế hoạch tái thiết Mosul giai đoạn đầu, tập trung vào nhiều khu chợ, thư viện, nhà thờ và thánh đường. Trong đó, dự án lớn nhất chính là khôi phục đều thờ Hồi giáo Grand al-Nuri và tòa tháp Hadba với gói tái thiết lên tới 50 triệu USD tài trợ bởi Các Tiểu vương quốc Arab thống nhất.

Ngày 9-6-2014, IS tấn công Mosul, phá hủy hoàn toàn nhà thờ Al-Qubba Husseiniya của TP Mosul bằng thuốc nổ; đập phá nhiều bức tượng cổ 3.000 năm tại bảo tàng Ninawa; phá hủy đền thờ al-Nuri, một trong những địa điểm tâm linh quan trọng của Iraq và là nơi thủ lĩnh tối cao của IS Abu Bakr al-Baghdadi từng tuyên bố thành lập nhà nước riêng ở Iraq. 

Tháng 7-2014, ngôi mộ của nhà tiên tri Jonah ở TP Mosul - một biểu tượng của tín ngưỡng tôn giáo tại Iraq, cũng bị IS phá hủy. Tháng 3-2015, sau khi giành quyền kiểm soát TP Mosul, IS tiếp tục có những hành động phá hoại các di tích cổ và bảo tàng Mosul, nơi lưu giữ những bức tượng cổ đã không tránh khỏi sự tàn phá.

N.U