"Những vụ tấn công khủng bố quy mô lớn là thử thách khó khăn nhất tôi phải đối mặt. Vụ bắt giữ con tin tại trường học ở Beslan là một trong số đó. Tôi không bao giờ quên. Vụ còn lại là tấn công ở nhà hát Moscow", Tổng thống Putin ngày 19-12 nói trong cuộc họp báo cuối năm về thách thức 20 năm lãnh đạo nước Nga, theo Reuters.

Tổng thống Nga Putin tại cuộc họp báo 

Ông Putin nắm quyền lãnh đạo vào thời điểm nước Nga rệu rã nhất, gần 10 năm sau sự sụp đổ của Liên Xô, và phải đối mặt với xu hướng khủng bố gia tăng tại khu vực Chechnya.

Năm 2002, Nga phát động chiến dịch tấn công sào huyệt các nhóm vũ trang cực đoan ở Chechnya. Việc này khiến các phần tử cực đoan đã "điên cuồng" trả đũa Moscow bằng hàng loạt những vụ tấn công khủng bố ở các thành phố lớn trên khắp nước Nga.

Hai vụ việc mà ông Putin nhắc đến cũng là hai vụ tấn công khủng bố đẫm máu nhất lịch sử Nga hiện đại. Ngày 1-9-2004, ngày khai giảng năm học mới tại Nga, hơn 30 tên khủng bố xông vào trường tiểu học tại thị trấn Beslan thuộc khu vực Bắc Ossetia và bắt giữ 1.200 con tin.

Binh sĩ Nga chăm sóc một nạn nhân sau thảm kịch ở Beslan. Ảnh: ITN

Những kẻ khủng bố liên tiếp sát hại trẻ em và giáo viên, bất chấp lời kêu gọi của Chính phủ Nga. Thảm kịch kết thúc đẫm máu vào ngày 3-9 khi lực lượng đặc nhiệm Nga không còn cách nào khác ngoài tiến vào đấu súng với những kẻ khủng bố.

Hậu quả là khu trường học chìm trong khói lửa. Hơn 330 người đã thiệt mạng, trong đó có 186 trẻ em. Toàn bộ bọn khủng bố bị tiêu diệt. "Đó là một nỗi đau to lớn, của tôi và toàn thể đất nước này. Nỗi đau đó sẽ không bao giờ chấm dứt", ông Putin từng nói về vụ việc.

Vụ việc còn lại xảy ra trước đó hai năm, năm 2002, khi nhóm 42 tay súng khủng bố đã bắt giữ hơn 900 con tin tại nhà hát Dubrovka giữa thủ đô Moscow trong 60 giờ đồng hồ với yêu sách Nga phải rút binh sĩ khỏi Cộng hòa Chechnya.

Binh sĩ Nga đưa một nạn nhân ra khỏi nhà hát Dubrovka. Ảnh: ITN

Các phần tử khủng bố đe dọa cứ một tay súng của chúng ngã xuống, chúng sẽ giết hại 10 con tin. Hàng chục người được cho là đã bị sát hại để bọn khủng bố chứng tỏ thái độ nghiêm túc của chúng.

Trong giây phút quyết định, Tổng thống Putin đã lệnh Cơ quan An ninh Liên bang Nga (FSB) bắt đầu chiến dịch giải cứu con tin bằng cách bơm khí gây mê vào trong nhà hát, rồi tiến hành đột kích.

Dù tất cả nhóm khủng bố đã bị tiêu diệt nhưng 130 con tin đã thiệt mạng trong thảm kịch này. Ông Putin nói rằng vào giây phút đó chỉ ông mới có thể đưa ra quyết định như vậy và nếu không hành động thì số người chết sẽ nhiều hơn.

Trong một bộ phim tài liệu phát năm ngoái, Tổng thống Putin tiết lộ những kẻ khủng bố chưa bao giờ có kế hoạch thả con tin, chúng thậm chí muốn đưa họ ra giữa Quảng trường Đỏ rồi sát hại.

Thiện Minh