Trả lời phỏng vấn hãng tin Sputniks, ông Jurkans chỉ ra rằng: “Những cuộc chiến tranh tại Iraq, Afghanistan và Syria, mà Latvia cũng tham gia, đã gây ra nhiều nỗi sợ hãi, ám ảnh và chính phương Tây là kẻ đã tạo ra chủ nghĩa khủng bố”.

Cựu Ngoại trưởng Jurkans giải thích: “Nhiều tay súng Hồi giáo trốn khỏi Iraq và tuyên bố với chúng ta một cuộc Thánh chiến. Chúng ta gọi đó là khủng bố, nhưng đối với họ, đó lại là một cuộc chiến tranh giải phóng”. Những người Iraq luôn kêu gọi người phương Tây rời khỏi lãnh thổ của họ và dừng ngay lập tức việc cướp dầu mỏ của họ.

“Phương Tây đã góp phần vào vụ ám sát (nhà lãnh đạo Libya Muammar) Gaddafi. Dưới thời ông Gaddafi lãnh đạo, giáo dục được miễn phí tại Libya và tất cả trẻ em đều được tới trường. Nhưng bây giờ thì ở đó có gì? Chỉ là sự tàn phá”, ông Jurkans nói thêm, đồng thời cho rằng để đánh bại chủ nghĩa khủng bố chỉ đơn giản là dừng việc thúc đẩy các cuộc chiến tranh.

Binh lính của Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO) ở Afghanistan.

Vị cựu Ngoại trưởng kể rằng, trong thời gian qua, ông đã tới thăm thủ đô London (Anh) và đã nói chuyện với một người Hồi giáo. Trong cuộc trò chuyện này, người Hồi giáo kia đã nói: “Các bạn tới và phá hủy nhà của tôi, đốt cháy những cây ô liu của tôi, cướp đất đai của tôi, giết hại gia đình tôi và lấy đi công việc của tôi. Phá hủy đất nước tôi và nhấn chìm dân tộc tôi. Đúng là các bạn để tôi sống ở đất nước các bạn, nhưng các bạn đã không cho tôi những cơ hội tương tự như những gì các bạn được hưởng và các bạn áp đặt lên tôi lối sống của các bạn”.

Cựu Ngoại trưởng Latvia cũng cho biết, nhiều nhà báo thường hỏi ông rằng, làm thế nào để ngăn chặn khủng bố? “Câu trả lời của tôi cực kỳ đơn giản, là dừng ngay việc làm một phần của nó”. Hôm 21-4 vừa qua, truyền thông Czech cũng đã cáo buộc các quốc gia phương Tây đang mua cổ vật do các tay súng thuộc cái gọi là Nhà nước Hồi giáo (IS) tự xưng ăn cắp được từ thành cổ Palmyra thuộc tỉnh Homs, Syria. Hành động này vi phạm nghị quyết của Hội đồng Bảo an Liên hợp quốc cấm giao dịch với các nhóm khủng bố.

Trước đó, Tổng thống Syria Bashar al-Assad cũng từng cáo buộc các nước phương Tây lợi dụng chủ nghĩa khủng bố làm công cụ để kiểm soát khu vực Trung Đông. Theo đó, kể từ khi liên minh chống IS do Mỹ và các đồng minh hình thành, các nhóm khủng bố đã mở rộng quy mô hoạt động và số lượng binh lính được tuyển mộ tăng lên nhiều lần.

Theo ông Assad, phương Tây rất muốn duy trì cán cân sức mạnh giữa các bên tham chiến tại Syria để “dần dần làm xói mòn chính quyền Syria và Iraq cũng như các nước khác trong khu vực khiến cho những nước này suy yếu trong nhiều năm thậm chí nhiều thập kỷ”.

Vụ nổ súng đêm 20-4 tại Pháp, hay các vụ tấn công khủng bố trước đó tại các nước châu Âu, chính là những lời nhắc nhở rõ ràng rằng, các nước phương Tây không thể hạn chế được, chứ chưa nói đến miễn nhiễm khỏi những hậu quả không mong muốn từ sự can thiệp của họ vào Trung Đông.

Chiến lược mà họ sử dụng để can thiệp - đào tạo, tài trợ, và trang bị cho những chiến binh thánh chiến được coi là “ôn hòa” để chiến đấu chống những kẻ “cực đoan” – đã và đang phản tác dụng. Bất chấp những bằng chứng liên tục phản bác, các cường quốc phương Tây vẫn trung thành với một cách tiếp cận gây nguy hiểm cho an ninh nội bộ của chính họ.

Cần nói rõ rằng những kẻ đang tiến hành cuộc Thánh chiến bạo lực không bao giờ có thể “ôn hòa”. Có ý kiến cho rằng, phương Tây, đặc biệt là Mỹ, phải chịu trách nhiệm khi đã tạo điều kiện để IS phát triển.

Cộng đồng quốc tế đã nhận thức sâu sắc hiểm họa của chủ nghĩa khủng bố, coi cuộc chiến chống khủng bố là nhiệm vụ cực kỳ quan trọng và cấp thiết, được tiến hành toàn diện trên tất cả các lĩnh vực. Đẩy mạnh cuộc đấu tranh chống khủng bố phải đồng thời với đấu tranh giải quyết tận gốc rễ nguyên nhân gây ra khủng bố là áp bức, bóc lột, đói nghèo, bất bình đẳng, bất công. Kiên quyết phản đối việc lợi dụng chống khủng bố để tiến hành các hành động nhằm thực hiện mưu đồ cường quyền, bá quyền khu vực và thế giới.

Chỉ có như vậy chúng ta mới đánh bại được chủ nghĩa khủng bố, xây dựng được thế giới hòa bình, ổn định, công bằng, hợp tác và phát triển. Bên cạnh đó, giới chuyên gia cũng đề ra 3 bước cần thực hiện để đánh bại chủ nghĩa khủng bố nói chung và IS nói riêng.

Thứ nhất, chính quyền Mỹ cần hủy bỏ những hành động quân sự bí mật của Cơ quan Tình báo trung ương (CIA). Thứ hai, Mỹ, Nga, và các thành viên thường trực Hội đồng Bảo an Liên hợp quốc nên chấm dứt ngay mâu thuẫn nội bộ và thiết lập một khuôn khổ cho hòa bình tại Syria.

Và cuối cùng, giải pháp lâu dài cho sự bình ổn khu vực nằm ở sự phát triển bền vững. Việc tăng cường đầu tư vào giáo dục, y tế, năng lượng tái tạo, nông nghiệp và cơ sở hạ tầng, được hỗ trợ tài chính từ cả trong khu vực và toàn cầu, là chìa khóa thực sự để xây dựng một tương lai vững bền cho Trung Đông và cả thế giới.

Khổng Hà