Bộ Quốc phòng Nga, Thiếu tướng Igor Konashenkov ngày 25-8 cho rằng, các phần tử khủng bố Người phát ngôn nhóm Tahrir al-Sham (có quan hệ với tổ chức khủng bố Jabhat Nusra) đang chuẩn bị tạo dựng bằng chứng giả hòng cáo buộc các lực lượng chính phủ nước này sử dụng vũ khí hóa học nhằm vào người dân. Mỹ và đồng minh sẽ lấy đó làm cái cớ để tiến hành không kích các mục tiêu tại quốc gia Trung Đông này.

Một kịch bản được dàn dựng kỹ lưỡng

Ông Konashenkov chỉ ra rằng: “Theo thông tin được một số nguồn tin độc lập cùng khẳng định, nhóm khủng bố Tahrir al-Sham đang chuẩn bị thực hiện một hành động gây hấn nữa với danh nghĩa các lực lượng chính phủ Syria “sử dụng vũ khí hóa học” nhằm vào người dân ở tỉnh Idlib”.

Theo người phát ngôn Bộ Quốc phòng Nga, nhóm Tahrir al-Sham đã chuẩn bị 8 hộp chứa khí độc chlorine để tiến hành vụ tấn công hóa học tại thành phố Jisr al-Shughur ở tỉnh này. Những hộp này đã được giao cho các phiến quân nhóm al-Hizb al-Turkistani al-Islami để đưa đến làng Haluz, gần Jisr al-Shughur.

Cảnh đổ nát ở Idlib, Syria sau các cuộc không kích.  Ảnh: AP

Ngoài ra, các nhóm phiến quân khác được công ty an ninh tư nhân Olive của Anh hỗ trợ cũng kéo đến khu vực này. Các phần tử khủng bố sẽ lấy danh nghĩa tổ chức cứu trợ nhân đạo phi chính phủ “Mũ bảo hiểm Trắng” (White Helmets) để thực hiện màn “giải cứu” thường dân bị thương trong vụ tấn công.

Kịch bản dàn dựng trên được xây dựng trên “cốt truyện” là vụ tấn công hóa học ở Douma-Đông Ghouta, thuộc Damascus hồi tháng 4 năm nay, lấy đó làm cái cớ để Mỹ, Anh và Pháp tiến hành không kích bằng tên lửa xuống các cơ quan chính phủ và cơ sở kinh tế của Syria.

Vào tháng 4 vừa qua, Mỹ, Anh và Pháp đã phối hợp tiến hành một cuộc không kích vào các cơ sở quân sự ở Syria, sau khi tổ chức “Mũ bảo hiểm Trắng” cáo buộc chính phủ nước này sử dụng vũ khí hóa học ở thành phố Douma, vùng Đông Ghouta, ngoại ô Damascus. Tuy nhiên, sau này Nga đã chứng minh rằng, các bằng chứng mà “Mũ bảo hiểm Trắng” tung ra là hoàn toàn giả mạo.

Bộ Quốc phòng Nga nhấn mạnh rằng, kịch bản tấn công vũ khí hóa học ở Idlib là nhằm tạo cớ cho hành động của Mỹ không kích Syria, cứu các nhóm phiến quân và khủng bố, ngăn chặn chiến dịch giải phóng Idlib của Quân đội Syria.

Những thông tin tình báo về vụ dàn dựng kịch bản tấn công hóa học được xác thực bởi 2 nguồn tin khác có liên quan về những biểu hiện đáng ngờ của liên quân Mỹ-Anh-Pháp. Thứ nhất, một lực lượng vũ trang được huấn luyện sử dụng khí độc cho mục đích quân sự thuộc một công ty lính đánh thuê mang tên Olive của Anh cũng đã có mặt tại tỉnh Idlib. Thứ hai, tàu chiến USS The Sullivans của Mỹ đã đến vịnh Ba Tư, còn máy bay B-1B của Mỹ đang có mặt tại căn cứ không quân ở Qatar nhằm chuẩn bị tấn công Syria.

Những thông tin trên xuất hiện không lâu sau khi Mỹ, Pháp và Anh hôm 21-8 cảnh báo Tổng thống Syria Bashar al-Assad về việc sử dụng vũ khí hóa học, nhấn mạnh “quyết tâm hành động nếu chính quyền Tổng thống al-Assad sử dụng vũ khí hóa học thêm một lần nữa”.

Nga, Thổ Nhĩ Kỳ phối hợp gỡ nút thắt

Hôm 24-8, Ngoại trưởng Sergei Lavrov đã thảo luận với người đồng cấp Thổ Nhĩ Kỳ Mevlut Cavusoglu về tình hình cụ thể tại Syria, đồng thời hối thúc việc nhanh chóng thành lập một ủy ban về hiến pháp của quốc gia Trung Đông này.

Ngoại trưởng Mevlut Cavusoglu khẳng định, một giải pháp quân sự cho vấn đề Idlib sẽ là một “thảm họa” không chỉ riêng đối với khu vực Tây Bắc Syria mà là toàn bộ đất nước Trung Đông này. Ông Cavusoglu hi vọng, Moscow và Ankara cùng với Iran sẽ tiếp tục duy trì lệnh ngừng bắn tại Syria và cách thức giải quyết vấn đề nên bám sát tiến trình hòa bình được 3 bên thảo luận tại Astana, Kazakhstan.

Nhất trí với ý kiến của người đồng cấp Thổ Nhĩ Kỳ, Ngoại trưởng Sergei Lavrov hi vọng các bên có thể duy trì hợp tác trong vấn đề Syria, trong đó bao gồm cả việc hồi hương những người tị nạn. Trong lúc người đứng đầu ngành ngoại giao 2 nước thảo luận, Bộ trưởng Quốc phòng Nga Sergei Shoigu cũng đã có buổi tiếp người đồng cấp Thổ Nhĩ Kỳ Hulusi Akar.

Tại cuộc họp này, Bộ trưởng Quốc phòng Nga đã đưa ra một số đề xuất để giải quyết vấn đề tại Idlib, Syria. Tuy nhiên, các đề xuất này không được công khai trước báo giới. Còn trong cuộc gặp các quan chức Thổ Nhĩ Kỳ vào tối cùng ngày, Tổng thống Nga Vladimir Putin cho rằng, tiến trình giải quyết cuộc khủng hoảng Syria đã có nhiều bước tiến đáng kể nhờ sự hợp tác chung giữa hai nước, cùng với các đối tác khác bao gồm Iran, LHQ, các nước châu Âu và Mỹ.

Trong một diễn biến liên quan, cùng ngày, một người phát ngôn của Liên hợp quốc (LHQ) cho biết, Đặc phái viên LHQ về tình hình Syria Staffan De Mistura đã mời Iran, Nga và Thổ Nhĩ Kỳ tham gia cuộc đối thoại về vấn đề Ủy ban Hiến pháp Syria, được tổ chức tại Geneva (Thụy Sĩ) vào ngày 11 – 12-9. Cuộc đối thoại trên nhằm thảo luận về việc thành lập một Ủy ban Hiến pháp Syria, dự kiến sẽ diễn ra song song với một tiến trình đối thoại khác của LHQ trong đó có sự tham gia của Mỹ.

Người phát ngôn LHQ, bà Alessandra Vellucci cho biết: “Đặc phái viên đang tham vấn các bên về việc thành lập một Ủy ban Hiến pháp cho Syria trong khuôn khổ đàm phán của Geneve, dựa theo Nghị quyết của Hội đồng Bảo an 2254 năm 2015. Ông ấy đã mời Iran, Nga và Thổ Nhĩ Kỳ tham vấn chính thức tại văn phòng Liên hợp quốc tại Geneve vào ngày 11 và 12-9-2018, để làm việc về Ủy ban Hiến pháp”. Tuy nhiên, hiện vẫn chưa có thời gian cụ thể về kế hoạch này.

Khổng Hà (tổng hợp)