Việt Nam đã nhận thức rõ tầm quan trọng của LHQ ngay từ những ngày đầu lập nước, thể hiện rõ qua bức điện văn của Chủ tịch Hồ Chí Minh gửi Chủ tịch Đại hội đồng LHQ ngày 14/1/1946. 

Do hoàn cảnh lịch sử, đến ngày 20/9/1977, Việt Nam mới chính thức trở thành thành viên LHQ. Tuy nhiên, bằng cuộc đấu tranh chính nghĩa giành độc lập dân tộc và thống nhất đất nước, Việt Nam đã đóng góp to lớn vào việc hiện thực hóa các mục tiêu và lý tưởng cao cả của LHQ là hòa bình, độc lập chủ quyền, quyền dân tộc tự quyết, góp phần làm sụp đổ chủ nghĩa thực dân trên toàn thế giới.

Từ khi trở thành thành viên LHQ, Việt Nam đã tham gia ngày càng sâu rộng, có những đóng góp thực chất vào các hoạt động của LHQ, trở thành thành viên tích cực, có trách nhiệm, đối tác quan trọng của LHQ và các nước thành viên.

Việt Nam cử lực lượng tham gia các hoạt động gìn giữ hòa bình của LHQ. Ảnh: Bộ Ngoại giao.

Việt Nam luôn đi đầu thúc đẩy cuộc đấu tranh vì độc lập dân tộc, tôn trọng chủ quyền, bình đẳng giữa các quốc gia; bảo vệ hòa bình và an ninh quốc tế; chống chiến tranh xâm lược, chống chạy đua vũ trang, ủng hộ giải trừ quân bị toàn diện và triệt để. Việt Nam tích cực đóng góp vào quá trình xây dựng và thực thi các hiệp ước, công ước của LHQ, nền tảng của hệ thống luật pháp quốc tế hiện hành; đồng thời cùng bạn bè, các nước đang phát triển tích cực thúc đẩy quá trình xây dựng một thể chế đa phương toàn cầu công bằng, minh bạch, hiệu quả, đáp ứng nguyện vọng chung của nhân loại.

Việt Nam đang ngày càng tích cực tham gia vào nhiều lĩnh vực hoạt động của LHQ, như cử lực lượng tham gia các hoạt động gìn giữ hòa bình của LHQ; tạo được một số dấu ấn trong quá trình hoạch định và triển khai chính sách của LHQ, điển hình là việc thực hiện thành công các Mục tiêu Phát triển Thiên niên kỷ (MDGs), đi đầu trong việc thực hiện Sáng kiến “Thống nhất hành động” của LHQ. Việt Nam cũng có những đóng góp quan trọng trong việc xây dựng và thực hiện các thỏa thuận toàn cầu lớn trong khuôn khổ LHQ, đặc biệt là Chương trình nghị sự 2030 về phát triển bền vững, Thỏa thuận Paris về biến đổi khí hậu, Sáng kiến của LHQ về ứng phó với El Nino và La Nina.

Việt Nam đã và đang là thành viên của nhiều cơ quan quan trọng của LHQ như Hội đồng Bảo an (HĐBA, 2008-2009), Hội đồng Kinh tế - Xã hội (1998-2000 và 2016 - 2018), Hội đồng Nhân quyền (2014-2016), Hội đồng Chấp hành UNESCO (2015 - 2019), Ủy ban luật pháp quốc tế (2017-2021)… ; qua đó đóng góp tích cực vào công việc của các cơ chế này, đề xuất nhiều sáng kiến vừa là lĩnh vực ưu tiên của Việt Nam vừa thuộc quan tâm chung của cộng đồng quốc tế.

Những nỗ lực và đóng góp trên đã được cộng đồng quốc tế đánh giá cao, thể hiện qua việc Việt Nam luôn được bầu với số phiếu cao khi ứng cử vào các cơ quan của LHQ. Tổng thư ký LHQ và lãnh đạo nhiều nước, đặc biệt là các nước lớn, các đối tác quan trọng và trong khu vực đều đánh giá cao những đóng góp của Việt Nam tại HĐBA; thể hiện một Việt Nam chủ động, đóng góp tích cực, trách nhiệm, xây dựng vào công việc chung và mong Việt Nam giữ vai trò lớn hơn trên các vấn đề khu vực và quốc tế, đặc biệt khi Việt Nam đảm nhiệm chức Chủ tịch ASEAN vào 2020. Đặc biệt, các nước Không liên kết, đang phát triển đánh giá Việt Nam có nhiều đóng góp phát huy vai trò và tiếng nói của Không liên kết, đang phát triển thông qua việc thường xuyên tham khảo các nước này, nhất là trong soạn thảo Báo cáo hoạt động năm của HĐBA.

Qua hơn 30 năm Đổi mới toàn diện, thế và lực của Việt Nam ngày càng tăng, quan hệ đối ngoại phát triển cả chiều rộng và chiều sâu. Việt Nam đã thiết lập quan hệ Đối tác chiến lược, Đối tác toàn diện với 26 nước, trong đó có tất cả năm nước ủy viên thường trực HĐBA và hầu hết các nước chủ chốt trong khu vực và trên thế giới. Cùng với đó, chính sách đối ngoại độc lập, tự chủ, là đối tác tin cậy, có trách nhiệm của Việt Nam đối với các vấn đề quốc tế được các nước ghi nhận. Nhiều nước, nhất là các nước lớn và đối tác quan trọng, đánh giá cao vai trò và đóng góp thực chất, xây dựng của Việt Nam tại các diễn đàn đa phương quốc tế và khu vực, mong muốn Việt Nam tiếp tục tham gia và đóng góp sâu rộng hơn vào các vấn đề quan trọng về hòa bình, an ninh quốc tế.

Ngày 7/6/2019, tại phiên họp toàn thể Đại hội đồng Liên hợp quốc, Việt Nam đã được bầu làm Uỷ viên không thường trực Hội đồng Bảo an Liên hợp quốc nhiệm kỳ 2020 – 2021. Việt Nam đã chính thức trở thành Ủy viên không thường trực Liên hợp quốc với số phiếu bầu cao kỷ lục 192/193 phiếu bầu. Việt Nam lần thứ hai giữ trọng trách này. Đây là sự ghi nhận quan trọng và đánh giá cao của cộng đồng quốc tế đối với vai trò và đóng góp xứng đáng của Việt Nam vào công việc quốc tế và khu vực; thể hiện vị thế, uy tín ngày càng cao của Việt Nam trên trường quốc tế.

Đoàn đại biểu Việt Nam do Bộ trưởng Ngoại giao Nguyễn Duy Trinh dẫn đầu, dự Kỳ họp thứ 32 Đại hội đồng Liên hợp quốc tại New York (Mỹ) ngày 20/9/1977. Kỳ họp đã thông qua Nghị quyết công nhận Việt Nam là thành viên của Liên hợp quốc. Ảnh tư liệu Bộ Ngoại giao.

Theo Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Nguyễn Phú Trọng: “Việt Nam trở thành thành viên không thường trực Hội đồng Bảo an Liên hợp quốc là một vinh dự lớn lao, khẳng định đường lối đối ngoại đúng đắn của Đảng và Nhà nước ta, song cũng là trách nhiệm hết sức nặng nề, đòi hỏi chúng ta phải nỗ lực hết mình để hoàn thành trọng trách mà cộng đồng quốc tế giao phó. Việt Nam đã và sẽ tiếp tục thực hiện nhất quán đường lối đối ngoại độc lập, tự chủ, đa phương hoá, đa dạng hoá quan hệ đối ngoại, chủ động và tích cực hội nhập quốc tế; là bạn, là đối tác tin cậy và thành viên có trách nhiệm của cộng đồng quốc tế; thúc đẩy tuân thủ Hiến chương Liên hợp quốc và luật pháp quốc tế, góp phần tích cực vào những nỗ lực chung của cộng đồng quốc tế vì hoà bình, hợp tác và phát triển”.

Việt Nam nhất quán theo đuổi đường lối đối ngoại độc lập, tự chủ, vì hòa bình, hợp tác và phát triển. Là bạn và đối tác tin cậy, một thành viên có trách nhiệm của cộng đồng quốc tế, Việt Nam mong muốn xây dựng quan hệ chặt chẽ và đa dạng với các nước trên thế giới và đóng vai trò tích cực trên trường quốc tế đặc biệt là tại Liên hợp quốc.

Việt Nam ủng hộ mạnh mẽ chủ nghĩa đa phương ở cấp độ toàn cầu, khu vực và liên khu vực. Hợp tác đa phương có thể có những đóng góp to lớn cho những giải pháp toàn cầu, hiệu quả và bền vững mà những thách thức toàn cầu hiện nay đang cần đến.

Việt Nam là một thành viên tích cực của Hiệp hội các quốc gia Đông Nam Á (ASEAN) và nỗ lực đóng góp cho tiến trình xây dựng Cộng đồng ASEAN hòa bình, ổn định, hữu nghị và hợp tác, qua đó đóng góp vào việc bảo đảm hòa bình và ổn định, thịnh vượng và phát triển bền vững của khu vực và thế giới Việt Nam ủng hộ mạnh mẽ vai trò trung tâm của Liên hợp quốc trong việc duy trì hoà bình, an ninh quốc tế, thúc đẩy hợp tác phát triển và điều phối các nỗ lực chung nhằm giải quyết các vấn đề toàn cầu. Để có thể thực hiện hiệu quả vai trò này, Liên hợp quốc cần được cải tổ theo hướng nâng cao hiệu quả, tính dân chủ, minh bạch.

Việt Nam ủng hộ các mục tiêu và nguyên tắc của Hiến chương Liên hợp quốc và luật pháp quốc tế, đặc biệt là các nguyên tác bình đẳng chủ quyền giữa các quốc gia, không đe đọa hoặc sử dụng vũ lực chống lại toàn vẹn lãnh thổ hoặc độc lập chính trị của một quốc gia và giải quyết các tranh chấp quốc tế bằng các biện pháp hòa bình.

Việt Nam tự hào là thành viên có trách nhiệm của Liên hợp quốc. Trong hơn bốn thập kỷ tham gia Liên hợp quốc, Việt Nam luôn cam kết mạnh mẽ với các mục tiêu cao cả của Tổ chức - xây dựng một thế giới hòa bình, an ninh và phát triển.

Liên hợp quốc chính thức ra đời vào ngày 24/10/1945 khi Hiến chương LHQ được phê chuẩn bởi Trung Quốc, Pháp, Liên Xô, Anh, Hoa Kỳ và đa số các quốc gia ký trước đó.

Trải qua hơn 70 năm phát triển, đến nay, LHQ trở thành tổ chức toàn cầu rộng rãi nhất với sự tham gia của hầu như toàn bộ các quốc gia độc lập của hành tinh. Vai trò và hoạt động của LHQ được mở rộng về mọi mặt, nỗ lực hoạt động hướng tới thực hiện các tôn chỉ mục đích đã được đề ra, qua đó đem lại những tác động tích cực, to lớn đến đời sống quốc tế và từng dân tộc.

Theo ĐCSVN