Thứ trưởng Ngoại giao Nguyễn Quốc Dũng phát biểu tại Lễ kỷ niệm.

Tham dự lễ kỷ niệm có gần 200 đại biểu từ các Bộ, ngành chủ chốt liên quan đến việc thực thi UNCLOS, một số Đại sứ và đại diện ngoại giao đoàn tại Hà Nội và hơn 100 đại biểu đến từ 22 thành viên ARF tham dự Hội thảo Diễn đàn Khu vực Đông Nam Á (ARF) về vận dụng UNCLOS và các văn kiện pháp lý quốc tế khác trong ứng phó với các thách thức đang nổi lên trên biển, được tổ chức trong 2 ngày 13 và 14-11.

Phát biểu và chủ trì buổi lễ, Thứ trưởng Bộ Ngoại giao Nguyễn Quốc Dũng khẳng định vai trò của Công ước trong việc duy trì trật tự trên biển, khác thác, sử dụng và bảo tồn biển và đại dương trong suốt 25 năm qua. 

Trong 25 năm qua, Việt Nam luôn đề cao tôn chỉ và mục tiêu của Công ước, đồng thời có nhiều nỗ lực thực thi Công ước trên Biển Đông. Trước hết, Việt Nam đã hoàn thiện hệ thống pháp luật về quản lý và sử dụng biển trên cơ sở phù hợp với UNCLOS. Trong đó, quan trọng nhất là Luật Biển Việt Nam năm 2012, cơ sở pháp lý quan trọng để Việt Nam thực hiện quản lý, bảo vệ và phát triển kinh tế biển, đảo. Trên tinh thần thượng tôn pháp luật, Việt Nam chủ trương kiên trì giải quyết các bất đồng trên biển bằng biện pháp hòa bình, phù hợp với luật pháp quốc tế, trong đó có UNCLOS. 

Thực hiện chủ trương này, Việt Nam đã tiến hành đàm phán và ký các điều ước quốc tế về phân định biển với các quốc gia láng giềng như Thái Lan, Trung Quốc, Indonesia. Việt Nam cũng đang tích cực thúc đẩy đàm phán phân định khu vực ngoài cửa Vịnh Bắc Bộ với Trung Quốc, phân định vùng đặc quyền kinh tế với Indonesia và phân định biển với các quốc gia láng giềng khác.

Toàn cảnh buổi lễ. 

Việt Nam cũng thúc đẩy hợp tác quốc tế về biển với hình thức hợp tác đa dạng và nội dung ngày càng đi vào chiều sâu nhằm khai thác tối đa các tiềm năng của biển cũng như giải quyết, xử lý các thách thức đặt ra nhằm tạo dựng môi trường hòa bình ổn định trên Biển Đông. 

Trong các lĩnh vực chuyên ngành, đại diện của Bộ Tài nguyên Môi trường, Bộ Quốc phòng, Bộ Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn cũng đã chia sẻ nỗ lực của Việt Nam như bảo vệ chủ quyền biển, đảo, quản lý tài nguyên và nguồn lợi từ biển, bảo vệ môi trường. Nỗ lực của các Bộ, ngành không chỉ phản ánh quay các chính sách, văn bản quy phạm pháp luật mà còn qua các hành động cụ thể, ở tất cả các cấp.

Thời gian qua, tình hình Biển Đông có nhiều diễn biến phức tạp, vi phạm nghiêm trọng các quyền của Việt Nam và các nước trong khu vực được quy định tại Công ước LHQ về Luật biển 1982. Việt Nam kiên trì quan điểm tôn trọng và tuân thủ đầy đủ Công ước, tôn trọng các tiến trình ngoại giao và pháp lý, không có những hành động diễn giải sai trái hay cố ý hạ thấm ý nghĩa, vai trò của Công ước. Bất cứ yêu sách nào về biển cũng phải được xây dựng trên cơ sở và trong phạm vi cho phép của Công ước. Khi có bất đồng hoặc khác biệt liên quan đến giải thích và áp dụng Công ước, các bên cần giải quyết thông qua thương lượng hoặc các biện pháp hòa bình khác, phù hợp với luật pháp quốc tế, trong đó có Công ước LHQ về Luật biển 1982. 

Trong khi chưa giải quyết được bất đồng, các bên cần tôn trọng và thực hiện đầy đủ Tuyên bố về cách ứng xử của các bên ở Biển Đông ngày 4-11-2002 (DOC), kiềm chế không thực hiện các hoạt động đơn phương có thể làm phức tạp thêm tình hình và gia tăng căng thẳng, đe doạ tới hòa bình, ổn định khu vực; tham gia đàm phán một cách thiện chí, xây dựng nhằm sớm đạt một Bộ Quy tắc ứng xử ở Biển Đông (COC) có hiệu lực, thực chất và phù hợp với các quy định của Công ước Liên hợp quốc về Luật biển 1982.

Duy Tiến