Ông Khải cho biết, phía Cục An toàn bức xạ hạt nhân đã hoàn thành dự thảo thỏa thuận hợp tác, gửi cho phía Trung Quốc từ tháng 9-2016. Cách đây 2 tuần, phía Trung Quốc mới gửi câu trả lời.

"Cơ bản họ đồng ý với các nội dung mà phía Việt Nam đưa ra. Tuy nhiên, nội dung về hợp tác xây dựng mạng lưới quan trắc và tăng cường năng lực ứng phó sự cố - điểm quan trọng nhất thì họ lại bỏ qua. 

Cách đây ít ngày, tại hội nghị của IAEA tổ chức ở Áo, chúng tôi đã gặp trưởng đoàn hạt nhân của Trung Quốc để hoàn tất biên bản ghi nhớ. Trưởng đoàn Trung Quốc nói rằng, họ cần cân nhắc thêm vài điểm. Chúng tôi hi vọng, trong trung tuần tháng 5 này, thoả thuận hợp tác sẽ được kí kết" – ông Khải nói thêm.

Thứ trưởng Bộ Khoa học – Công nghệ Phạm Công Tạc chủ trì buổi họp báo.

Theo ông Khải, các nội dung được phía Trung Quốc đồng thuận cao là chia sẻ công nghệ điện hạt nhân mà Trung Quốc đang sử dụng tại 3 nhà máy gần biên giới Việt Nam (từ yếu tố công nghệ, phía Việt Nam có thể đánh giá được mức độ an toàn của các nhà máy này); hợp tác trong đào tạo và trao đổi chuyên gia; tăng cường trao đổi thông tin...

Trong năm 2016, đã có 3 nhà máy điện hạt nhân của Trung Quốc được đưa vào vận hành, gồm: nhà máy Phòng Thành trên địa bàn tỉnh Quảng Tây, nhà máy Trường Giang ở tỉnh Quảng Đông và nhà máy Xương Giang nằm trên đảo Hải Nam. Trong đó, nhà máy điện hạt nhân Phòng Thành đã vận hành tổ máy số 1, 2 với công suất 1.000MW.

Nhà máy điện hạt nhân Xương Giang đã vận hành tổ máy số 1, 2 và nhà máy điện hạt nhân Trường Giang đã vận hành 3 tổ máy. Theo kế hoạch, mỗi nhà máy này có thể có đến 6 tổ máy. Vị trí xây dựng các nhà máy này đều khá gần biên giới Việt Nam, nơi gần nhất khoảng 50km.

Trong tương lai, Trung Quốc tiếp tục theo đuổi mục tiêu phát triển điện hạt nhân nhằm thay thế nhiệt điện và có xu hướng triển khai các dự án xuống phía Nam, sát biên giới Việt Nam. Theo báo cáo của Cơ quan Năng lượng nguyên tử quốc tế (IAEA), tính đến ngày 20-9-2016, Trung Quốc đã có 35 tổ máy điện hạt nhân đang hoạt động với tổng công suất là 31.617MW.

Ngoài ra, còn có 20 tổ máy khác đang được xây dựng (tổng công suất là 22.956MW) và có 42 dự án khác nằm trong kế hoạch xây dựng (tổng công suất là 47.930MW). Đến năm 2030, Trung Quốc có thể sẽ vận hành tới 110 nhà máy điện hạt nhân. Con số này sẽ nâng lên 170 vào năm 2050. Hiện nay, công nghệ điện hạt nhân Trung Quốc áp dụng chủ yếu là 2+ và 3.

Khánh Vy