Chủ trì Hội nghị trực tuyến Chính phủ với các địa phương để đánh giá tình hình kinh tế - xã hội (KTXH) 6 tháng đầu năm, triển khai nhiệm vụ 6 tháng cuối năm 2020, Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc đã ví cỗ máy tăng trưởng của Việt Nam như "cỗ xe tam mã", gồm 3 cấu phần quan trọng: đầu tư, xuất khẩu và tiêu dùng. Từ đó, Thủ tướng yêu cầu các bộ, ngành, địa phương hiến kế, tìm giải pháp để làm sao đạt mục tiêu tăng trưởng cao nhất.

Ổn định kinh tế vĩ mô trong bối cảnh khó khăn

Phát biểu khai mạc, Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc cho rằng, 150 năm qua chưa bao giờ có một cuộc khủng hoảng y tế nào mà dẫn tới khủng hoảng kinh tế toàn cầu lớn như đại dịch COVID-19. 

Cuộc khủng hoảng đó đã ảnh hưởng tới nền kinh tế nước ta, và thể hiện rõ trong quý II. Nếu quý I tăng trưởng 3,6% thì quý II chịu ảnh hưởng trực tiếp, chỉ tăng 0,36%, thấp nhất trong 30 năm qua; 6 tháng đầu năm tăng 1,81%. Tiêu dùng giảm, xuất khẩu giảm. 

Trước đây 21 triệu du khách đến Việt Nam thì nay lượng khách quốc tế giảm đến 99,3%. Chúng ta đã sớm đưa ra "mục tiêu kép" để có tăng trưởng dương, đời sống nhân dân cơ bản giữ được, các cân đối lớn của nền kinh tế vẫn bảo đảm, đầu tư trong nước và đầu tư nước ngoài có sự phát triển, thị trường chứng khoán khởi sắc... 

Nhìn về tổng thể khó khăn như vậy, nước ta vẫn có những điểm sáng rất quan trọng: Kinh tế vĩ mô tiếp tục được duy trì ổn định, các cân đối lớn bảo đảm, tạo nền tảng quan trọng để phục hồi KTXH. CPI giảm dần từ 6,43% tháng 1 xuống 4,19% trong tháng 6. Thu ngân sách đạt khá, tỷ giá ổn định, mặt bằng lãi suất tiếp tục giảm, mang lại niềm tin cho người dân, các nhà đầu tư trong nước và quốc tế.

Theo Thủ tướng, khu vực nông nghiệp ổn định, có những mặt phát triển. Giá lợn những ngày gần đây giảm liên tiếp. Dù chịu tác động do thiên tai, dịch bệnh nhưng nông nghiệp vẫn là bệ đỡ của nền kinh tế trong bối cảnh khó khăn; nông nghiệp trong quý II tăng gần 1,8%, cơ cấu chuyển dịch tích cực, năng suất chất lượng tăng, nhất là những sản phẩm xuất khẩu. Sản xuất công nghiệp tiếp tục phục hồi. 

Đa số doanh nghiệp sản xuất kinh doanh dự báo tình hình quý III ổn định và tốt hơn. Kích cầu du lịch và hàng không nội địa khá thành công. Đời sống nhân dân được bảo đảm, số hộ thiếu đói giảm hơn 74,6% so với cùng kỳ. An ninh chính trị, trật tự an toàn xã hội được giữ vững, tất cả vụ án lớn, các băng nhóm tội phạm đều được điều tra, xử lý... 

"Có thể nói, trong khi cả thế giới suy thoái nặng nề thì kinh tế nước ta vẫn tăng trưởng và trên đà phục hồi với nhiều điểm sáng. Đây là minh chứng rõ nét của định hướng đúng và các giải pháp quyết liệt phòng chống dịch và phục hồi phát triển KTXH, đồng thời thể hiện sự nỗ lực của cả hệ thống chính trị, cộng đồng doanh nghiệp và nhân dân cả nước. Kết quả đạt được góp phần quan trọng củng cố niềm tin của doanh nghiệp, của nhân dân, của cộng đồng quốc tế vào sự lãnh đạo của Đảng, Nhà nước ta", Thủ tướng nhấn mạnh.

Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc, Bộ trưởng Tô Lâm với các đại biểu dự hội nghị.

Bình tĩnh, chủ động, vững tin trong đánh giá tình hình

Bàn về nhiệm vụ 6 tháng cuối năm, Thủ tướng cho rằng, chúng ta cần bình tĩnh, chủ động, vững tin trong nhận định, đánh giá tình hình. Không chủ quan nhưng tuyệt đối không được bi quan. 

"Đối với đất nước ta, mỗi khi gặp gian khó cũng là thời điểm để bản lĩnh, trí tuệ Việt Nam, sự đoàn kết, chung sức, đồng lòng của dân tộc ta tỏa sáng. Đó là thời điểm "lửa thử vàng, gian nan thử sức", càng khó khăn, càng nỗ lực vượt khó vươn lên, càng nung nấu quyết tâm hơn", Thủ tướng bày tỏ tin tưởng.

"Hội nghị này cũng xác định 2 "mục tiêu kép": Không để COVID quay trở lại, xóa những thành quả mà chúng ta đã phấn đấu; và phát triển KTXH, đảm bảo tăng trưởng, đảm bảo đời sống cho nhân dân. Một tinh thần đoàn kết, hợp tác, quyết tâm, vượt lên khó khăn, sáng tạo, sát sao trong chỉ đạo, điều hành là yêu cầu bao trùm đối với các bộ ngành, địa phương", Thủ tướng nêu rõ.

Báo cáo tại hội nghị, Bộ trưởng Bộ Kế hoạch và Đầu tư (KH&ĐT) Nguyễn Chí Dũng cho biết, diễn biến dịch COVID-19 còn rất phức tạp, khó lường và Việt Nam chưa thể mở cửa trở lại với các quốc gia. Triển vọng phục hồi kinh tế toàn cầu là rất khó khăn, phụ thuộc rất nhiều vào khả năng sản xuất được vaccine, thuốc điều trị COVID-19. 

Để kích thích tăng trưởng, phục hồi nhanh và thúc đẩy phát triển kinh tế, Bộ trưởng Bộ KH&ĐT đề xuất các bộ, cơ quan Trung ương và địa phương cần tập trung cao độ; xây dựng và quán triệt phương châm hành động mới để phục hồi và phát triển kinh tế. 

Trong đó, “chống suy thoái kinh tế như chống giặc” như tinh thần “chống dịch như chống giặc” đã được Thủ tướng Chính phủ khởi xướng trong phòng, chống dịch COVID-19. Phát huy tối đa các lợi thế để đón nhận hiệu quả sự dịch chuyển dòng vốn đầu tư quốc tế phục vụ phát triển đất nước. Đẩy nhanh quá trình cơ cấu lại nền kinh tế, đẩy mạnh các hoạt động sản xuất kinh doanh, hướng tới xây dựng một nền kinh tế độc lập, tự chủ, phát triển bền vững hơn...

Dưới sự điều hành của các Phó Thủ tướng, lãnh đạo các bộ ngành, địa phương đã thảo luận các kịch bản, giải pháp để thực hiện “mục tiêu kép” trong nửa chặng đường còn lại của năm 2020, tiếp tục duy trì đà tăng trưởng, không để đổ gãy nền kinh tế...

Khó khăn gấp đôi phải cố gắng gấp 3

Phát biểu kết luận hội nghị, Thủ tướng đề nghị các bộ ngành, địa phương tập trung làm ngay những vấn đề cấp bách trong thẩm quyền của Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ. Những vấn đề vượt thẩm quyền thì tiếp tục báo cáo lãnh đạo các cấp. 

"Chúng ta cần phải làm ngay, làm càng sớm càng tốt để tận dụng cơ hội phục hồi phát triển KTXH. Một tinh thần hành động, hành động hơn nữa; chống trì trệ, nâng cao trách nhiệm hơn nữa", Thủ tướng nhấn mạnh. Thủ tướng yêu cầu các bộ ngành, địa phương nêu cao tinh thần "khó khăn gấp đôi phải cố gắng gấp 3; không chùn bước, không bàn lùi". 

Từ đó, cả nước chung sức đồng lòng; các ngành, các cấp phối hợp chặt chẽ, hoạt động hiệu quả để tháo gỡ khó khăn. Từng bộ, ngành, địa phương lập các tổ công tác để tháo gỡ vướng mắc, đặc biệt về giải ngân đầu tư công, cơ chế chính sách thu hút đầu tư.

Thủ tướng đề nghị cả hệ thống cần phát huy vai trò nòng cốt của lực lượng Y tế, Quân đội, Công an, các cấp chính quyền, địa phương trong việc thực hiện nhiệm vụ phòng chống dịch. Về giải ngân vốn đầu tư công, Chính phủ sẽ thành lập các đoàn kiểm tra một số địa phương, kiên quyết điều chuyển vốn, không để tình trạng trì trệ. "Chúng tôi coi giải ngân vốn đầu tư công là căn cứ đánh giá việc hoàn thành nhiệm vụ năm nay của các bộ ngành, địa phương", Thủ tướng nêu rõ. 

Về tiền tệ và tín dụng, Ngân hàng Nhà nước phải chỉ đạo tiếp tục thực hiện kế hoạch gia hạn nợ, miễn giảm lãi suất, chi phí đối với các khoản vay mới; tiếp tục tháo gỡ khó khăn trong việc cho vay, chia sẻ với doanh nghiệp thiệt hại do dịch bệnh.

Thủ tướng yêu cầu các ngành, các cấp các địa phương không giảm chỉ tiêu xuất nhập khẩu, giữ cán cân thương mại. Ngành Nông nghiệp phấn đấu xuất khẩu gạo đứng thứ nhất thế giới, đặc biệt khi các tỉnh có thế mạnh nông nghiệp năm nay "vừa được mùa, vừa được giá"; tiếp tục xây dựng nông thôn mới, phòng chống thiên tai, lụt bão trong mùa mưa sắp tới... Thủ tướng đề nghị Bộ Giáo dục và Đào tạo cùng các địa phương tổ chức tốt các kỳ thi, bảo đảm nghỉ hè một cách hợp lý, đặc biệt là chống đuối nước cho học sinh, tiếp tục xem xét vấn đề sách giáo khoa.

Bộ Y tế tiếp tục làm tốt công tác khám, chữa bệnh cho nhân dân; nhân rộng mô hình khám bệnh từ xa, ứng dụng công nghệ 4.0. Thủ tướng lưu ý làm tốt công tác tiếp công dân, giải quyết khiếu nại tố cáo, phòng chống tham nhũng, lãng phí theo chỉ đạo của Ban Chỉ đạo Trung ương về phòng chống tham nhũng; không được để xảy ra "điểm nóng". 

Liên quan vấn đề chống dịch, Thủ tướng yêu cầu Bộ Công an, Bộ Quốc phòng kiểm soát chặt chẽ hoạt động xuất nhập cảnh tại các cửa khẩu, biên giới, đường mòn, lối mở; các khách quốc tế đảm bảo cách ly theo quy định. Chủ động xử lý tội phạm hình thành do công nghệ mới. Bộ Quốc phòng chỉ đạo thực hiện tốt nhiệm vụ quân sự quốc phòng, theo dõi sát diễn biến tình hình để chủ động có biện pháp ứng khó phù hợp; kiên quyết bảo vệ độc lập, chủ quyền theo chủ trương, đường lối của Đảng ta...

Quỳnh Vinh