Đúng 8h20 ngày 17-4 (giờ địa phương, khoảng 13h20 giờ Hà Nội), lễ đón chính thức Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc cùng phu nhân và Đoàn cán bộ cấp cao Việt Nam đã diễn ra trọng thể tại Văn phòng Chính phủ Cộng hoà Czech. 

Chào đón và bày tỏ thịnh tình với vị Thủ tướng Việt Nam đầu tiên sau 12 năm tới thăm Cộng hoà Czech, đích thân Thủ tướng Andej Babis đã ra tận nơi đỗ xe chào đón Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc. Thủ tướng Andrej Babis mời Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc bước tới đầu Đội Danh dự. 

Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc và Thủ tướng Andrej Babis tại cuộc họp báo sau hội đàm. Ảnh: Phạm Khải

Quân nhạc cử Quốc thiều Việt Nam và Czech. Sau khi nghe Đội trưởng Đội Danh dự báo cáo, hai Thủ tướng cùng duyệt Đội Danh dự. Kết thúc phần nghi thức, Thủ tướng Andrej Babis và Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc lần lượt giới thiệu quan khách hai nước có mặt trong buổi lễ. 

Chuyến thăm chính thức Cộng hoà Czech của người đứng đầu Chính phủ Việt Nam lần này diễn ra trong một bối cảnh đặc biệt có ý nghĩa, khi hai nước đang tiến gần tới lễ kỷ niệm 70 năm Ngày thiết lập quan hệ ngoại giao (2/2/1950 - 2//2/2020).

Cộng hoà Czech (với tên gọi cũ là Tiệp Khắc, nay tách thành Cộng hoà Czech và Slovakia) từng là một trong những quốc gia ủng hộ rất tích cực - bằng cả vật chất lẫn tinh thần - công cuộc đấu tranh giải phóng dân tộc và xây dựng đất nước của nhân dân ta. Nhiều sản phẩm và công trình do Czech viện trợ, hỗ trợ xây dựng đến nay vẫn còn được lưu nhớ như biểu tượng đẹp của tình hữu nghị. 

Nhiều thế hệ học sinh, sinh viên và người lao động Việt Nam đã trưởng thành nhờ quá trình học tập và làm việc tại Czech. Hiện tại, có hơn 65 ngàn người Việt sinh sống tại Cộng hoà Czech. Ngày 3-7-2013, Chính phủ Czech đã quyết định bổ sung đại diện người Czech gốc Việt vào Hội đồng Dân tộc thiểu số, qua đó công nhận sự tồn tại của người Czech gốc Việt như một dân tộc thiểu số tại Czech. 

Đây thoạt tiên được xem là dấu hiệu đáng mừng, song diễn biến thực tế mấy năm gần đây xoay quanh vấn đề này đang khiến người đứng đầu Chính phủ Việt Nam trăn trở. Việc số lượng người Việt ở Czech đông nhưng kim ngạch thương mại hai chiều giữa Việt Nam và Czech vẫn còn hạn chế, chưa "xứng tầm". 

Tất cả những điều này đã được Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc chỉ ra trong buổi tới thăm và nói chuyện với cán bộ, nhân viên Đại sứ quán Việt Nam tại Cộng hoà Czech chiều 16-4. Ngay sau lễ đón, Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc đã có cuộc gặp hẹp và tiếp đó là cuộc hội đàm với Thủ tướng Andrej Babis. 

Tại hội đàm, hai nhà lãnh đạo đã bày tỏ vui mừng trước sự phát triển tốt đẹp của quan hệ hữu nghị truyền thống, hợp tác nhiều mặt Việt Nam - Czech trong gần 70 năm qua kể từ khi hai nước thiết lập quan hệ ngoại giao năm 1950. 

Thủ tướng Andrej Babis khẳng định coi trọng quan hệ với Việt Nam, nhấn mạnh chuyến thăm chính thức Cộng hòa Czech lần này của Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc là dấu mốc quan trọng trong quan hệ hai nước, đánh giá cao các thành tựu phát triển kinh tế - xã hội, hội nhập quốc tế và vai trò ngày càng cao của Việt Nam tại khu vực và thế giới, mong muốn quan hệ hai nước có những bước phát triển mạnh mẽ và toàn diện hơn trong thời gian tới. 

Hai Thủ tướng bắt tay nhau trong cuộc họp báo sau hội đàm. Ảnh: VGP/Quang Hiếu

Thủ tướng Andrej Babis nhấn mạnh, là người bạn thân thiết của Việt Nam, đồng thời là thành viên tích cực của Liên minh châu Âu (EU), Czech ủng hộ việc tăng cường quan hệ giữa Việt Nam và EU, đặc biệt là sẽ thúc đẩy EU sớm hoàn tất các thủ tục để ký Hiệp định Thương mại tự do Việt Nam - EU (EVFTA) và Hiệp định Bảo hộ đầu tư (EVIPA) trong vòng 1, 2 tháng tới. 

Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc bày tỏ vui mừng được gặp Thủ tướng Andrej Babis và cảm ơn sự đón tiếp trọng thị và chân tình của Thủ tướng và các bạn Czech dành cho Đoàn đại biểu cấp cao Chính phủ Việt Nam. 

Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc nhấn mạnh, Czech là quốc gia có quan hệ bạn bè truyền thống với Việt Nam, nhân dân Việt Nam luôn ghi nhớ sự giúp đỡ quý báu và hợp tác hiệu quả của Cộng hòa Czech dành cho Việt Nam trong công cuộc bảo vệ và xây dựng, phát triển đất nước. 

Nhằm đẩy mạnh hơn nữa hợp tác kinh tế thương mại và đầu tư, Thủ tướng đề nghị một số biện pháp cụ thể như tăng cường tổ chức các diễn đàn, hội thảo kinh tế, tham gia các hội chợ, triển lãm ngành hàng của nhau, tạo điều kiện để hàng hóa của hai nước tiếp cận thị trường của nhau... 

Hai Thủ tướng nhất trí tăng cường trao đổi đoàn các cấp, nhất là đoàn cấp cao cũng như giữa các ngành, các địa phương hai nước. Hai bên nhất trí sẽ phối hợp chặt chẽ để tổ chức kỷ niệm 70 năm thiết lập quan hệ ngoại giao Việt Nam - Czech (1950-2020) với những hoạt động mang ý nghĩa thiết thực. Hai Thủ tướng đánh giá hợp tác kinh tế - thương mại - đầu tư giữa Việt Nam và Czech phát triển năng động, nhưng chưa tương xứng với tiềm năng và mong muốn của hai bên. 

Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc và Thủ tướng Andrej Babis thống nhất cần tiếp tục triển khai hiệu quả cơ chế Ủy ban liên Chính phủ về hợp tác kinh tế Việt Nam - Czech, thúc đẩy hợp tác trên các lĩnh vực an ninh quốc phòng, công nghệ, khai khoáng, du lịch, khuyến khích và tạo điều kiện cho doanh nghiệp hai nước kết nối đối tác, tìm hiểu thị trường, nhất là trong các lĩnh vực mà hai bên có thế mạnh và nhu cầu, như xây dựng cơ sở hạ tầng, phương tiện vận tải công cộng, chế tạo máy móc nông nghiệp, thuỷ tinh - pha lê, bia, chế biến thực phẩm, nông thủy sản, hàng dệt may, thiết bị điện tử… 

Thủ tưởng Andrej Babis bày tỏ vui mừng và tin tưởng việc sớm mở đường bay thẳng Hà Nội - Praha sẽ góp phần thúc đẩy quan hệ thương mại, đầu tư và du lịch giữa hai nước. Thủ tướng Andrej Babis đánh giá cao vai trò và đóng góp của cộng đồng người Việt cho sự phát triển kinh tế - xã hội của Czech. 

Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc cảm ơn và đề nghị Thủ tướng Andrej Babis và Chính phủ Czech tiếp tục quan tâm, tạo thuận lợi cho cộng đồng người Việt tại Czech sinh sống, làm ăn hợp pháp, góp phần thúc đẩy quan hệ song phương. Bên cạnh các vấn đề song phương, Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc và Thủ tướng Andrej Babis cũng trao đổi về các vấn đề quốc tế và khu vực cùng quan tâm. 

Hai nhà lãnh đạo chia sẻ tầm nhìn và cam kết thúc đẩy hợp tác song phương tại các diễn đàn và tổ chức quốc tế, trong các cơ chế Liên hợp quốc, ASEM, ASEAN - EU và WTO. Thủ tướng Andrej Babis khẳng định, Czech ủng hộ Việt Nam ứng cử làm Ủy viên không thường trực Hội đồng Bảo an Liên hợp quốc nhiệm kỳ 2020-2021. 

Hai Thủ tướng nhấn mạnh tầm quan trọng của việc duy trì hòa bình, ổn định, thúc đẩy an ninh, an toàn, tự do hàng hải và hàng không ở Biển Đông, giải quyết tranh chấp bằng biện pháp hòa bình, phù hợp với luật pháp quốc tế, đặc biệt là Hiến chương Liên hợp quốc và Công ước của Liên hợp quốc về Luật Biển năm 1982 (UNCLOS). 

Nhân dịp này, Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc đã mời Thủ tướng Czech thăm chính thức Việt Nam. Thủ tướng Andrej Babis vui vẻ nhận lời và khẳng định sẽ sớm thu xếp thăm Việt Nam vào năm 2020 nhân dịp kỷ niệm 70 năm thiết lập quan hệ ngoại giao giữa hai nước. 

Sau hội đàm, Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc và Thủ tướng Andrej Ba bis đã chứng kiến lễ ký Bản ghi nhớ về hợp tác trong lĩnh vực địa chất khoáng sản giữa Tổng cục Địa chất và Khoáng sản, Bộ Tài nguyên và Môi trường Việt Nam với Tổng cục Địa chất và Khoáng sản, Bộ Môi trường Cộng hòa Czech; Bản ghi nhớ về hợp tác trong lĩnh vực tiêu chuẩn đo lường và chất lượng giữa Tổng cục Tiêu chuẩn đo lường và chất lượng, Bộ Khoa học Công nghệ Việt Nam với Văn phòng Tiêu chuẩn, Đo lường và Thử nghiệm, Cộng hòa Czech. 

Hình ảnh tại Hội đàm. Ảnh: VGP/Quang Hiếu

Sau lễ ký, Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc và Thủ tướng Andrej Babis đã có họp báo chung thông tin về kết quả hội đàm. 

Trong khuôn khổ chuyến thăm chính thức Cộng hòa Czech, sáng 17-4, Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc đã hội kiến Chủ tịch Hạ viện Cộng hòa Czech Radek Vondracek. 

Tại cuộc hội kiến, Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc đánh giá cao sự đóng góp của Hạ viện Czech cho sự phát triển quan hệ giữa hai nước. Thủ tướng đề nghị Hạ viện Czech tiếp tục thúc đẩy EU nhanh chóng ký kết và phê chuẩn Hiệp định Thương mại tự do Việt Nam - EU (EVFTA) và Hiệp định Bảo hộ đầu tư (EVIPA). 

Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc đề nghị đẩy mạnh trao đổi kinh nghiệm trong lĩnh vực lập pháp giữa Quốc hội hai nước; tăng cường hợp tác giữa 2 Nhóm Nghị sỹ hữu nghị Việt - Czech và Czech - Việt; quan tâm thúc đẩy hợp tác trong lĩnh vực giáo dục – đào tạo, khoa học – công nghệ, môi trường, nông nghiệp, lao động và giữa các địa phương của hai nước. 

Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc cảm ơn và đề nghị Hạ viện Czech tiếp tục tạo thuận lợi cho cộng đồng người Việt tại Czech sinh sống ổn định, hợp pháp, lâu dài, làm tốt vai trò cầu nối phát triển quan hệ hữu nghị truyền thống và hợp tác nhiều mặt tốt đẹp giữa hai nước. Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc chuyển lời của Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Kim Ngân mời Chủ tịch Hạ viện Czech sang thăm Việt Nam nhân dịp kỷ niệm 70 năm thiết lập quan hệ ngoại giao vào năm 2020. 

Chủ tịch Hạ viện Radek Vondracek đánh giá cao chuyến thăm của Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc, hoan nghênh những tiến triển tích cực trong hợp tác nghị viện giữa hai nước thời gian qua, khẳng định Hạ viện Czech hoàn toàn ủng hộ việc sớm ký chính thức EVFTA và EVIPA và sẽ nhanh chóng thúc đẩy việc phê chuẩn các Hiệp định sau khi được ký để hiện thực hóa lợi ích mà 2 Hiệp định có thể đem lại cho EU, Việt Nam và Czech. Chủ tịch Hạ viện Czech hoan nghênh những trao đổi giữa doanh nghiệp và địa phương hai nước trong chuyến thăm và mong các đối tác hai bên sẽ khai thác tốt tiềm năng hợp tác giữa hai nước; bày tỏ vui mừng và tin tưởng rằng việc sớm mở đường bay thẳng Hà Nội – Praha sẽ góp phần thúc đẩy thương mại, đầu tư và du lịch hai nước; đánh giá cao và khẳng định tiếp tục tạo điều kiện thuận lợi cho cộng đồng hơn 65.000 người Việt Nam hòa nhập và sinh sống ổn định tại Czech. 

Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc hội kiến Chủ tịch Hạ viện Cộng hòa Czech Radek Vondracek. Ảnh: VGP/Quang Hiếu.

Chủ tịch Hạ viện Radek Vondracek khẳng định sẽ thu xếp thăm Việt Nam vào thời điểm thích hợp. Ngay sau cuộc hội kiến Chủ tịch Hạ viện Cộng hoà Czech, Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc đã cùng Thủ tướng Andrej Babis tới dự và phát biểu tại Diễn đàn Doanh nghiệp Việt Nam - Czech.

Tại đây, cả hai Thủ tướng đều kêu gọi các nhà doanh nghiệp hai nước phát huy tinh thần chủ động, tận dụng những thời cơ, lợi thế có được để đẩy mạnh hơn nữa hiệu quả đầu tư, đặc biệt là đối với những sản phẩm mà mỗi doanh nghiệp có thế mạnh. "Tại sao kim ngạch thương mại chỉ như thế mà không phải gấp đôi, gấp ba và nhiều hơn nữa, trong khi số người Việt đang làm ăn, sinh sống tại Czech rất đông" - Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc đặt câu hỏi với đại diện doanh nghiệp Việt Nam cả ở trong nước và ở Cộng hoà Czech.

Chiều cùng ngày, trong lịch trình làm việc rất sít sao, Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc đã đến chào xã giao Tổng thống Milos Zeman; có cuộc tiếp Chủ tịch VAMED Enginerinh đến chào và báo cáo kết quả hợp tác với Việt Nam. Cuối giờ chiều (theo giờ địa phương), Thủ tướng và Đoàn công tác đã đến thăm Trung tâm Thương mại Sapa, một biểu tượng phát đạt của doanh nghiệp Việt tại Cộng hoà Czech, đồng thời gặp gỡ cộng đồng người Việt tại Czech. 

Sau hơn một ngày công tác với lịch trình ken dày, vào hồi 20h ngày 17-4 (khoảng 1h sáng 18-4, giờ Việt Nam), chuyên cơ chở Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc đã rời sân bay quốc tế Vaclav Havel, Thủ đô Praha lên đường về nước; kết thúc tốt đẹp chuyến thăm Cộng hoà Czech.

PHẠM KHẢI (từ Praha, Cộng hoà Czech)