Chiều 16/11, dưới sự chủ trì của Phó Thủ tướng Việt Nam Hoàng Trung Hải, Đại hội chính thức khai mạc với chủ đề “Mục tiêu toàn cầu, lợi ích địa phương-Thiết lập chương trình nghị sự cho phát triển bền vững các Biển Đông Á sau năm 2015”.

Phó Thủ tướng Hoàng Trung Hải chủ trì và phát biểu tại Đại hội Biển Đông Á lần thứ 5.
Quang cảnh các phiên thảo luận tại Đại hội Biển Đông Á lần thứ 5.

Phát biểu tại phiên khai mạc, Phó Thủ tướng Hoàng Trung Hải nhấn mạnh, đây là diễn đàn của các nhà khoa học, các nhà quản lý biển, vùng kinh tế bờ biển, và hải đảo trao đổi thông tin, cập nhật kiến thức, chia sẻ kinh nghiệm, sáng kiến, thành tựu, về quản lý phát triển bền vững tài nguyên, bảo vệ môi trường đại dương, đặc biệt là các biển Đông Á.

Theo Phó thủ tướng Hoàng Trung Hải, hiện nay Biển Đông Á chiếm khoảng 50% khối lượng hàng hóa đường biển thế giới lưu thông trên tuyến hàng hải nối với Châu Âu… Do vậy, những tác động xấu do hoạt động của con người, nhất là việc xây dựng, cải tạo đảo, đá trên quy mô lớn trái quy luật, trái luật pháp quốc tế đã đe dọa nghiêm trọng tới nguồn tài nguyên, môi trường của đại dương thế giới và của Biển Đông Á; ảnh hưởng tới an ninh hàng hải và chủ quyền của mỗi quốc gia. “Việt Nam là một quốc gia biển có đường bờ biển dài trên 3.000 km, vùng đặc quyền kinh tế giàu tài nguyên, rộng hơn 1 triệu km2, có lịch sử khai thác, sử dụng và quản lý biển từ lâu đời. Biển luôn chiếm vị trí rất quan trọng trong tâm thức và văn hóa của dân tộc Việt Nam. Mục tiêu phát triển bền vững đến năm 2020 trở thành Quốc gia mạnh từ biển, giàu lên từ biển; kinh tế biển đóng góp khoảng 55% GDP và 60% kim ngạch xuất khẩu”, Phó Thủ tướng Chính phủ Hoàng Trung Hải nhấn mạnh.

Trong khuôn khổ Đại hội, sáng 19/11, PEMSEA và Việt Nam tổ chức phiên thứ 3 Diễn đàn Quản lý tổng hợp vùng bờ (ICM) và Hội thảo thông điệp Việt Nam với chủ đề: “Các thực hành tốt và rào cản trong triển khai ICM tại Việt Nam và hợp tác bảo vệ tài nguyên môi trường biển các biển Đông Á - Lợi ích của chúng ta”.  Bà Nancy Bermans (đại diện PEMSEA) và TS. Vũ Sỹ Tuấn, Phó Tổng Cục trưởng Tổng Cục biển và hải đảo Việt Nam điều phối hội thảo.

Theo TS Vũ Sỹ Tuấn, Phó Tổng Cục trưởng Tổng Cục biển và hải đảo Việt Nam, cho biết: Là một quốc gia thành viên của PEMSEA, trong suốt hơn 15 năm qua Việt Nam đã và đang có những đóng góp tích cực để hiện thực hóa các mục tiêu của Chiến lược phát triển bền vững Đông Á cũng như các chương trình, dự án khác. Việc phê duyệt Chiến lược quản lý tổng hợp đới bờ Việt Nam đến năm 2020, tầm nhìn đến năm 2030 của Thủ tướng Chính phủ (12-2014) đã thể hiện quyết tâm của Việt Nam trong nỗ lực theo đuổi mục tiêu phát triển bền vững vùng bờ. Đến nay, nguồn nhân lực ở cả cấp Trung ương và địa phương đã được đào tạo và trang bị kiến thức cơ bản về ICM; Thủ tướng Chính phủ ban hành Quyết định số 158 năm 2007 yêu cầu 14 tỉnh ven biển miền Trung Việt Nam (từ Thanh Hóa đến Bình Thuận) để thực hiện ICM và thành lập Tổng cục Biển và Hải đảo Việt Nam (VASI), được giao nhiệm vụ quản lý nhà nước tổng hợp và thống nhất về biển và hải đảo bao gồm việc phát triển các chính sách và luật biển tổng hợp và tiến hành điều tra cơ bản của Việt Nam, theo dõi và nghiên cứu về biển và vùng bờ. Một số tỉnh thành ven biển đã đạt được nhiều kết quả về Quản lý tổng hợp vùng bờ như Đà Nẵng, Thừa Thiên Huế, Quảng Ngãi, Kiên Giang…

Giai đoạn 2016 - 2020 và các năm tiếp theo, Việt Nam sẽ tập trung vào 3 nhiệm vụ chính, gồm: Tiếp tục từng bước xây dựng và hoàn thiện các chính sách, pháp luật trong quản lý tổng hợp vùng bờ biển. Tăng cường triển khai quản lý tổng hợp vùng bờ tại các địa phương ven biển. Đẩy mạnh phối hợp hợp tác với các nước thành viên PEMSEA tăng cường việc chia sẻ thông tin, trao đổi kinh nghiệm, nâng cao năng lực thực hiện quản lý tổng hợp vùng bờ biển…

Tại diễn đàn, các chuyên gia, nhà khoa học biển và đại diện các địa phương có biển trong khu vực Đông Á đã tập trung thảo luận các vấn đề liên quan đến bảo vệ và bảo tồn các nguồn tài nguyên thiên nhiên và môi trường trong vùng biển Đông Á thông qua quản lý tổng hợp. Các trình bày tại diễn đàn đã đề cập đến trách nhiệm và đóng góp liên quan đến bảo vệ và bảo tồn các nguồn tài nguyên thiên nhiên và môi trường ở quy mô toàn cầu và khu vực Đông Á và những thành tựu và tương lai của việc bảo vệ, bảo tồn các nguồn tài nguyên thiên nhiên và môi trường trong vùng biển Đông Á, đặc biệt là bảo tồn và bảo vệ hệ sinh thái biển và nguồn lợi thủy sản.

Theo các đại biểu, kinh tế đại dương và vùng bờ có vai trò rất quan trọng đối với tăng trưởng kinh tế và thịnh vượng của địa phương, tiểu vùng và khu vực. Tuy nhiên, tốc độ tăng trưởng kinh tế và đô thị hóa nhanh, đặc biệt ở khu vực vùng bờ đang ảnh hưởng đến thể trạng vùng bờ và hệ sinh thái biển. Khoảng 80-90% lượng nước thải ở khu vực các biển Đông Á đang bị thải ra các sông hồ và bờ biển mà không qua xử lý. Để ngăn chặn sự suy thoái các nguồn tài nguyên thiên nhiên biển và ô nhiễm môi trường biển, quản lý tổng hợp tài nguyên biển và môi trường cần được áp dụng không chỉ ở một quốc gia mà ở tất cả các quốc gia có chung đường biển và đại dương. Vì vậy, vì lợi ích chung của tất cả các quốc gia trong vùng biển Đông Á, các quốc gia cần hợp tác trong bảo tồn và bảo vệ các nguồn tài nguyên thiên nhiên và môi trường tại vùng biển Đông Á. ..

Hoài Thu