Từ đầu năm đến nay, thiên tai tiếp tục diễn biến bất thường, cả nước ghi nhận 186 trận giông, lốc, mưa lớn trên địa bàn 40 tỉnh, TP; 2 trận lũ quét, sạt lở đất; hạn hán, mặn xâm nhập nghiêm trọng tại đồng bằng sông Cửu Long (ĐBSCL), Nam Trung Bộ và Tây Nguyên, sạt lở bờ sông, bờ biển, sụt lún đê biển tại ĐBSCL… 

Tính đến ngày 23/6, thiên tai đã làm 49 người chết và mất tích; hơn 61.000 nhà bị sập đổ, hư hại, tốc mái; hơn 108.000ha lúa và hoa màu bị ảnh hưởng. Tổng thiệt hại về kinh tế gần 3.400 tỷ đồng.Theo nhận định của Trung tâm Dự báo Khí tượng thủy văn Quốc gia, từ nay đến cuối năm 2020 xuất hiện khoảng 11-13 cơn bão và áp thấp nhiệt đới (ATNĐ) hoạt động trên khu vực Biển Đông, trong đó 5-6 cơn ảnh hưởng trực tiếp đến đất liền, tập trung nhiều trong những tháng nửa cuối năm 2020. 

Vi phạm đê điều ngày càng tăng và nghiêm trọng hơn.

Do lượng mưa năm 2019 thiếu hụt, mực nước tại hồ Sơn La xuống thấp nhất từ khi xây dựng (năm 2005), theo quy luật thì sau hạn hán là mưa lũ lớn, do vậy cần sẵn sàng phương án chỉ đạo, điều hành ứng phó với thiên tai cực đoan, bất thường. Đáng chú ý, tại thời điểm này, miền Nam Trung Quốc đang lụt lớn. 

Theo quy luật, khi khu vực miền Nam Trung Quốc mưa lớn thì chỉ sau 1-2 tháng tại Việt Nam sẽ mưa rất to. Tại thời điểm này, các tỉnh miền núi phía bắc, nhất là Hà Giang, Cao Bằng đang có đám mây lớn, có thể trong nay mai sẽ có lũ quét khu vực này.

Theo Tổng cục Phòng chống thiên tai, trên hệ thống đê từ cấp 3 đến cấp đặc biệt còn tồn tại 230 trọng điểm xung yếu; 399km đê còn thiếu cao trình; 683km đê mặt cắt nhỏ hẹp; 459 cống cũ, hư hỏng; 158km kè hư hỏng, xung yếu; tình hình vi phạm pháp luật về đê điều vẫn diễn biến hết sức phức tạp, việc ngăn chặn, xử lý còn hạn chế do nhận thức của một bộ phận người dân và chính quyền địa phương một số nơi đối với công tác quản lý, bảo vệ đê điều còn hạn chế…

"Vai trò của người đứng đầu cấp huyện có ý nghĩa then chốt trong thực hiện triển khai đảm bảo an toàn đê điều. Luật Đê điều và các văn bản dưới luật đã quy định rất rõ trách nhiệm của Chủ tịch huyện đến xã trong thực hiện nghiêm các quy định. Đề nghị các lãnh đạo cấp huyện ở các địa phương phải nêu cao trách nhiệm trong chỉ đạo và triển khai các nhiệm vụ được giao", ông Vũ Xuân Thành, Phó Tổng cục trưởng Tổng cục Phòng chống thiên tai đề nghị. 

Các đại biểu tham dự hội nghị cũng thống nhất nhận định, theo quy luật thì sau hạn hán là mưa, lũ lớn. Do vậy, cần sẵn sàng phương án chỉ đạo, điều hành ứng phó với thiên tai cực đoan, bất thường nhất là ở các địa phương có đê, đặc biệt là có các điểm đê xung yếu cần kiên quyết xử lý ngay trước mùa mưa bão.

Ông Lê Văn Phúc, Phó Chủ tịch UBND huyện Hoằng Hóa, tỉnh Thanh Hóa chia sẻ, là một trong những địa phương thường xuyên chịu tác động thiên tai, bão lũ nên địa phương luôn xác định công tác phòng chống thiên tai là một nhiệm vụ trọng tâm theo hướng “Phòng ngừa chủ động, ứng phó kịp thời, khắc phục khẩn trương và hiệu quả”. Đồng thời tăng cường tuần tra, canh gác bảo vệ đê điều và nhanh chóng phát hiện xử lý các sự cố, đặc biệt chú trọng phương châm “4 tại chỗ”. 

Ông Phúc cho rằng, trong công tác hộ đê, chống lụt bão phải hết sức coi trọng tổ chức lực lượng tuần tra canh gác đê, không lơ là, chủ quan. Khi phát hiện sự cố, hư hỏng của công trình phải báo cáo kịp thời với người có thẩm quyền, đồng thời phải chủ động xử lý, ngăn chặn không cho sự cố phát triển xấu thêm.

Tại hội nghị, Thứ trưởng Bộ NN&PTNT Nguyễn Hoàng Hiệp thông tin, cả nước hiện có 230 điểm xung yếu có thể xảy ra nguy cơ mất an toàn bất cứ lúc nào. Các vi phạm pháp luật về đê điều ngày càng tăng. Hiện còn khoảng 7.100 vụ vi phạm đê điều chưa được xử lý. Con số vi phạm đê điều không giảm đi mà ngày càng tăng lên và nghiêm trọng hơn. 

Ngoài ra, đê điều ở hệ thống sông Thái Bình và sông Hồng mặc dù được tu bổ hàng năm nhưng sau thời gian dài chưa có điều kiện thử sức với lũ lớn. Đây là điều các địa phương cần phải đặc biệt lưu ý.

Trúc Linh