Cùng dự có Phó Chủ tịch nước Đặng Thị Ngọc Thịnh, Phó Thủ tướng Vũ Đức Đam, Bộ trưởng Bộ Công an Tô Lâm cùng lãnh đạo các bộ, ban, ngành; các tổ chức quốc tế, tổ chức chính trị, xã hội; các doanh nghiệp, viện, trường, tập đoàn kinh tế; lãnh đạo, nguyên lãnh đạo Bộ Khoa học và Công nghệ qua các thời kỳ cùng 2.000 đại biểu…

Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc trao Huân chương Lao động hạng nhất cho Bộ Khoa học và Công nghệ.

Báo cáo thành tích 60 năm, Bộ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ Chu Ngọc Anh cho biết, 60 năm phấn đấu và trưởng thành, qua từng giai đoạn lịch sử, để phù hợp với yêu cầu nhiệm vụ, tên gọi của Bộ đã có những thay đổi, nhưng dù với tên gọi nào thì Bộ Khoa học và Công nghệ cũng được giao nhiệm vụ là cơ quan tham mưu cao nhất cho Đảng, Quốc hội và Chính phủ trong việc hoạch định và triển khai các chính sách phát triển khoa học công nghệ (KHCN) và đổi mới sáng tạo. Hiện tiềm lực khoa học và công nghệ của Việt Nam ngày càng được nâng cao.

Đến nay cả nước có 172.683 cán bộ tham gia hoạt động nghiên cứu và phát triển. Cả nước có nhiều vùng nông nghiệp ứng dụng công nghệ cao và khu công nghệ thông tin tập trung. Riêng 3 khu công nghệ cao quốc gia là Hòa Lạc, TP Hồ Chí Minh, Đà Nẵng đã thu hút hàng trăm dự án đầu tư với số vốn hàng chục tỷ USD.

Thủ tướng và các đồng chí lãnh đạo Đảng, Nhà nước, lãnh đạo một số bộ, ngành cắt băng khai mạc Triển lãm 60 năm thành tựu khoa học và công nghệ.

Trong những năm gần đây, Việt Nam liên tục tăng vượt bậc trong bảng xếp hạng chỉ số đổi mới sáng tạo toàn cầu: Năm 2017 tăng 12 bậc, năm 2018 tăng 2 bậc, năm 2019 tăng tiếp 3 bậc, xếp thứ 42 trên 129 quốc gia, đưa Việt Nam vươn lên xếp thứ nhất trong nhóm 26 quốc gia thu nhập trung bình thấp và đứng thứ 3 ASEAN…

Phát biểu tại buổi lễ, Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc cho rằng, qua 60 năm hình thành và phát triển, Bộ Khoa học và Công nghệ luôn làm tốt chức năng tham mưu cho Đảng, Nhà nước trong việc ban hành và tổ chức thực hiện các chủ trương, chính sách pháp luật, thúc đẩy nền KHCN nước nhà.

Trong tổng chi cho KHCN, tỷ trọng đầu tư của Nhà nước so với doanh nghiệp đã được cải thiện theo chiều hướng tích cực, 52/48 so với 70/30 của hơn 5 năm trước.

Thủ tướng thăm các gian hàng trưng bày những thành tựu khoa học công nghệ tiêu biểu tại Triển lãm.

Hệ thống các tổ chức KHCN phát triển mạnh, đến nay cả nước đã có hơn 4.000  tổ chức KHCN thuộc mọi thành phần kinh tế. Đội ngũ nhân lực phát triển cả về số lượng và chất lượng với khoảng 67.000 cán bộ nghiên cứu, đạt tỷ lệ 7 người/1 vạn dân, trong đó nhiều nhà khoa học có uy tín đã được thế giới công nhận.

 “Thực tiễn đã cho thấy, nhiều nước giàu tài nguyên nhưng cũng có những nước không có tài nguyên mà vẫn đạt được tăng trưởng kinh tế cao”, Thủ tướng nói. Yếu tố quan trọng tạo nên sự khác biệt đó chính là KHCN.

Nhân loại ngày càng khan hiếm tài nguyên tự nhiên để khai thác. Việt Nam cũng vậy nhưng chúng ta lại có tài nguyên vô tận, đó chính là chất xám, là sự sáng tạo của con người, của chính tiềm năng trong mỗi chúng ta.

KHCN ngày càng đóng góp nhiều vào giá trị gia tăng của sản phẩm hàng hóa, trên 30% giá trị gia tăng trong sản xuất nông nghiệp, 38% trong sản xuất giống cây trồng, vật nuôi. Chỉ số đổi mới sáng tạo toàn cầu của Việt Nam liên tục tăng và năm 2019 xếp thứ 42/129 quốc gia và đứng thứ 3 trong khối ASEAN.

Chúng ta đang xây dựng chiến lược phát triển kinh tế - xã hội 10 năm 2021 - 2030, tầm nhìn đến 2045 với khát vọng đưa đất nước ta phát triển thịnh vượng. Hơn bao giờ hết, chúng ta phải tiếp tục đổi mới tư duy cũng như hành động một cách quyết liệt.

Cần phải xác định KHCN và đổi mới sáng tạo phải là nền tảng thúc đẩy phát triển nhanh và bền vững của đất nước.

“Đây là yêu cầu trọng trách to lớn đối với Bộ Khoa học và Công nghệ và đội ngũ cán bộ quản lý, cán bộ nghiên cứu KHCN”, Thủ tướng nhấn mạnh.

Thủ tướng chỉ đạo, trước hết, mạnh dạn đề xuất cơ chế, chính sách vượt trội để tạo ra sự đột phá trong ứng dụng KHCN, đổi mới sáng tạo trong khu vực doanh nghiệp, dịch vụ công. Mục tiêu là lấy doanh nghiệp làm trung tâm của hệ thống đổi mới sáng tạo quốc gia.

Thứ hai, phát huy vai trò tạo cơ chế, chính sách thuận lợi cho các trường đại học, viện nghiên cứu.

Thứ ba là tập trung phát triển mạnh thị trường KHCN, gắn với xây dựng cơ sở dữ liệu quốc gia về KHCN, phát triển mạnh mạng lưới các tổ chức dịch vụ trung gian môi giới đánh giá, chuyển giao công nghệ.

Thứ tư là đổi mới chính sách sử dụng và trọng dụng cán bộ KHCN, phát triển mạng lưới kết nối nhân tài Việt Nam, tăng cường thu hút sự tham gia sâu của cộng đồng các nhà khoa học Việt Nam ở nước ngoài nhằm thúc đẩy đổi mới sáng tạo trong nước. Hiện nay chúng ta có khoảng 300.000  chuyên gia, trí thức người Việt Nam ở nước ngoài, chủ yếu tại các nước công nghiệp phát triển.

Đây là nguồn lực vô cùng quý giá, là cầu nối giúp chúng ta tiến nhanh trên bản đồ đổi mới sáng tạo của thế giới nếu chúng ta biết cách huy động. Thứ năm là xây dựng năng lực quản trị nhà nước đối với hệ thống đổi mới sáng tạo và phát huy công nghệ, xây dựng cơ sở dữ liệu quốc gia về KHCN.

“Chúng ta phải làm cho cán bộ làm khoa học dám ước mơ, dám khát vọng, theo đuổi khát vọng, đam mê nghiên cứu khoa học. Trong trăm việc, nghìn việc cần làm để trở thành quốc gia đổi mới sáng tạo thì việc đầu tiên phải làm là đổi mới sáng tạo cách trọng dụng con người”, Thủ tướng nói.

Tại buổi lễ, thay mặt lãnh đạo Đảng, Nhà nước, Thủ tướng trao Huân chương Lao động hạng nhất cho Bộ Khoa học và Công nghệ.

Nhân dịp này, Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc đã cắt băng khai mạc Triển lãm 60 năm thành tựu khoa học và công nghệ với 60 gian hàng của 60 doanh nghiệp tiêu biểu trong các lĩnh vực.

Thu Phương