Mở đầu phiên chất vấn, đại biểu Dương Thị Hằng (huyện Gia Lâm) nêu thực trạng khai thác cát trái phép xảy ra tại xã Xuân Đỉnh (huyện Phúc Thọ) nhiều năm qua nhưng chưa được xử lý triệt để. Đại biểu Hằng đề nghị Chủ tịch UBND xã Xuân Đỉnh cho biết biện pháp xử lý tình trạng này.

Trả lời câu hỏi trên, ông Nguyễn Văn Tín (Chủ tịch UBND xã Xuân Đỉnh, huyện Phúc Thọ) cho biết cát tặc lộng hành ở xã từ 2018 đến nay. "Cát tặc ồ ạt đến xã khai thác như một công trường cả ngày đêm, tàu cuốc hút cát rất nhiều. Cao điểm năm 2018 và 2019 có lúc có khoảng 10 tàu hút cát. Sau khi xảy ra tình trạng khai thác cát trên địa bàn, xã đã báo cáo UBND huyện. Sau đó huyện và TP đã ban hành văn bản, quyết liệt xử lý. Đến cuối năm 2019, tình trạng khai thác cát cơ bản chấm dứt”, ông Tín cho biết.

Ông Nguyễn Văn Tín, Chủ tịch UBND xã Xuân Đỉnh, huyện Phúc Thọ.

Tuy nhiên, theo ông Tín, trong năm 2020, một số tàu cuốc lại đến khai thác vào ban đêm, quy mô nhỏ hơn, chỉ khoảng 1-2 tàu cuốc. Huyện và xã đã ra quân quyết liệt, đến nay cơ bản chấm dứt nhưng mấy đêm gần đây vẫn có 1-2 tàu khai thác từ 20h tối đến 4 - 5h sáng, khai thác kiểu chộp giật, không thường xuyên" - ông Tín nói.

"Năm 2018-2019 cát tặc lộng hành thì nhân dân bức xúc. Khi đó chủ tịch xã rất áp lực, nhân dân mua trống kèn, đèn chiếu sáng để xua đuổi tàu cát. Xua không được, họ vào nhà chủ tịch xã đánh trống thổi kèn. Xã muốn xin 1 tàu cao tốc, lực lượng chuyên dụng, đề nghị thành phố hỗ trợ. Nếu không được,chúng tôi đề xuất lực lượng công an giao thông chốt trực tại đây để ngăn chặn triệt để cát tặc", ông Tín kiến nghị.

Về trách nhiệm của UBND huyện khi để xảy ra tình trạng trên, Chủ tịch UBND huyện Phúc Thọ Doãn Trung Tuấn cho rằng, trách nhiệm của huyện là phối hợp bảo vệ tài nguyên, bảo vệ cát sỏi chưa khai thác, có hành động ngăn chặn đối với các tình trạng khai thác cát trái phép, đối với các nội dung vượt thẩm quyền thì báo cáo cấp trên.

Chủ tịch UBND huyện Phúc Thọ Doãn Trung Tuấn

Trong thời gian qua, huyện đã thực hiện nhiều giải pháp để thực hiện đúng thẩm quyền, tuy nhiên tình trạng khai thác cát trên địa bàn huyện còn phức tạp. Năm 2018, huyện đã tập trung chỉ đạo các lực lượng chức năng xử lý bắt 9 vụ, 9 đối tượng, phạt 775 triệu đồng, trong đó có 1 vụ xử lý hình sự, thu giữ các phương tiện như máy xúc, xe ô tô. Năm 2019, xử lý 6 vụ, 7 đối tượng, thu giữ các phương tiện. Năm 2020, xử lý 4 vụ, 4 đối tượng, xử phạt 65 triệu đồng.

Chủ tịch UBND huyện Phúc Thọ cũng nêu khó khăn: “Công an huyện chỉ có 1 xuồng, có 1 đồng chí công an cấp phép lái xuồng đó. Nếu điều tra truy bắt vào ban đêm thì rất phức tạp”. Ông Tuấn đề xuất Sở Nội vụ tham mưu xác định mốc giới trên lòng sông giữa địa bàn huyện Phúc Thọ với 2 xã của Vĩnh Phúc để thuận tiện quản lý. Ngoài ra, ông Tuấn cũng đề xuất Sở Tài nguyên & Môi trường sớm đẩy nhanh tiến độ phê duyệt giá khởi điểm đấu giá khai thác để Nhà nước vừa quản lý được, đảm bảo nguồn thu.

Chủ tịch UBND huyện Phúc Thọ Doãn Trung Tuấn cho biết thời gian qua huyện đã thực hiện nhiều giải pháp đúng thẩm quyền, tuy nhiên tình trạng khai thác cát trên địa bàn huyện còn phức tạp.

Phó giám đốc Công an TP Hà Nội, Đại tá Nguyễn Thanh Tùng cho biết, qua kiểm tra, hiện có 13 điểm khai thác cát trái phép, và 150 bãi tập kết cát sỏi chưa có thủ tục đang hoạt động trên các địa bàn quận, huyện.

Đại tá Nguyễn Thanh Tùng, Phó Giám đốc Công an TP Hà Nội.

Lực lượng Công an TP có phân chia Phòng cảnh sát môi trường, Phòng cảnh sát giao thông đường thủy, giao cho công an các quận huyện thị xã. "Đợt tới, lực lượng công an chính quy về xã thì sẽ giao cho lực lượng này. Đây sẽ là lực lượng nòng cốt, trọng tâm để phát hiện để phối hợp đấu tranh có hiệu quả vấn đề khai thác cát", ông Tùng nói

Đối với đề xuất của các địa phương về cung cấp xuồng, Đại tá Nguyễn Thanh Tùng cho rằng việc này rất khó vì khi bị phát hiện khai thác cát ở các khu vực giáp ranh thì đối tượng lại nhổ neo sang chỗ khác. Về phương tiện khai thác cát, đối tượng thường sử dụng tàu có ống hút để khai thác cát trái phép, có trường hợp bán cát ngay trên sông. Hầu hết những phương tiện này đều không có đăng kiểm, biển số.

"Chúng tôi có nhiều kiến nghị với Sở Giao thông vận tải, các phương tiện không neo đậu trên sông vẫn phải kiểm tra đăng kiểm", Đại tá Nguyễn Thanh Tùng thông tin.

Ngọc Yến