Theo đó, Bộ Công thương cho biết, hoạt động xuất khẩu gạo những tháng đầu năm 2020 cho thấy nhu cầu lương thực, thực phẩm đang tăng mạnh trên thế giới trong bối cảnh dịch COVID-19 đang diễn biến phức tạp. 

Theo Bộ Công thương, khả năng thiếu gạo cho tiêu dùng trong nước là khó xảy ra. Sau khi tính toán kỹ lưỡng để đảm bảo an ninh lương thực, Bộ Công thương kiến nghị Thủ tướng có thể cho phép tiếp tục xuất khẩu gạo nhưng phải kiểm soát chặt số lượng xuất khẩu theo từng tháng, trước mắt là tháng 4 và tháng 5/2020. 

Bộ Công thương kiến nghị xuất khẩu 400 nghìn tấn gạo trong tháng 4/2020, đồng thời, tăng lượng dự trữ lên 700 nghìn tấn, thay vì 300 nghìn tấn như trước đó. (Ảnh minh hoạ internet).

Cụ thể, ngoài lượng 300 nghìn tấn gạo để thực hiện kế hoạch mua vào năm 2020 của Tổng cục Dự trữ Nhà nước (Bộ NN&PTNT), Bộ Công thương kiến nghị giữ lại thêm 400 nghìn tấn để dự phòng cho mọi tình huống có thể xảy ra trong tháng 4 và tháng 5. 

Như vậy, tổng lượng gạo xuất khẩu giữ lại cho nhu cầu trong nước trong 2 tháng (trước khi có thóc vụ Hè Thu) là 700 nghìn tấn. Với số lượng giữ lại này, mỗi người dân sẽ được dự phòng thêm 7,3 kg gạo, một hộ gia đình 4 người sẽ được dự phòng thêm khoảng 30kg cho tháng 4 và tháng 5. Như vậy, lượng gạo được phép xuất khẩu trong tháng 4 và tháng 5 sẽ vào khoảng 800 nghìn tấn. 

Theo Bộ Công thương, lượng gạo được phép xuất khẩu này đã giảm 40% so với lượng xuất khẩu của cùng 2 tháng năm 2019; giảm 35,7% so với cùng giai đoạn năm 2018 và giảm 21,7% so với cùng giai đoạn năm 2017. Căn cứ vào tổng số lượng 800 nghìn tấn nói trên, trước mắt trong tháng 4 cho phép xuất khẩu trên 400 nghìn tấn.

Bộ Công thương cũng đề xuất Tổng cục Hải quan chịu trách nhiệm quản lý số lượng 400 nghìn tấn gạo được phép xuất khẩu trong tháng 4 thông qua cộng dồn và trừ lùi số lượng theo tờ khai hải quan hàng xuất khẩu. Cùng đó, Bộ Tài chính tiếp tục chỉ đạo Tổng cục Dự trữ Nhà nước khẩn trương mua đủ số lượng lương thực dự trữ theo kế hoạch được giao.

Bộ Công thương cho biết, 20 doanh nghiệp xuất khẩu gạo lớn nhất phải ký thỏa thuận với ít nhất 1 hệ thống siêu thị về đảm bảo cung cấp lượng dự trữ lưu thông 5% khi được yêu cầu. Nếu không thực hiện theo thỏa thuận sẽ bị thu hồi giấy phép xuất khẩu gạo. 

Trước đó, ngày 31/3, sau khi làm việc với các doanh nghiệp xuất khẩu, Hiệp hội Lương thực Việt Nam (VFA) và các bộ ngành liên quan, Bộ Công thương đề xuất Chính phủ cho xuất khẩu 800.000 tấn gạo trong tháng 4, 5 nhưng có kiểm soát.

Lưu Hiệp