Sau khi điểm qua tình hình Biển Đông thời gian vừa qua, các học giả, nhà nghiên cứu Nhật Bản và quốc tế đã bàn đến những chiến lược tiếp cận vấn đề này của các quốc gia không có tuyên bố chủ quyền ở Biển Đông. Cụ thể, học giả Terashima Hiroshi, nguyên Chủ tịch Viện nghiên cứu chính sách đại dương (SPF) cho rằng, các quốc gia không có tuyên bố chủ quyền và cộng đồng quốc tế có thể xây dựng các vùng đại dương tự do ổn định, trong đó có Biển Đông.

Trong khi đó, GS Sato Koichi​ thuộc Đại học Oberlin Tokyo đề xuất 3 giải pháp để giám sát, quản lý tình hình an ninh hàng hải ở biển Đông gồm: xây dựng cơ chế hợp tác an ninh hàng hải giữa Nhật Bản-ASEAN giống như cơ chế Hội nghị Bộ trưởng Ngoại giao Nhật Bản-ASEAN hay Hội nghị Cấp cao Đông Á; xây dựng trung tâm chia sẻ thông tin an ninh hàng hải tại Biển Đông dưới sự hợp tác của nhiều lực lượng liên quan của các nước như hải quân, lực lượng bảo vệ bờ biển và ngư dân; xây dựng cơ chế giám sát, phòng chống sự cố an ninh hàng hải, bao gồm cả các xung đột nhỏ. 

Đồng quan điểm này, GS Jagannath Panda, Viện Phân tích và Nghiên cứu Quốc phòng Ấn Độ nhấn mạnh tự do hàng hải, yếu tố đang làm sâu sắc hơn mối quan hệ kinh tế, thương mại giữa các quốc gia, đồng thời đưa ra nhưng cơ chế hợp tác cân bằng về an ninh. 

Dẫn chứng cách giải quyết tranh chấp giữa Bỉ với Tây Ban Nha và Morocco, GS Tanguy Struye De Swielande, Đại học Catholique de Louvain lại cho rằng, các tranh chấp chỉ có thể được giải quyết bằng việc giữ nguyên hiện trạng và đối thoại trong sự tin cậy lẫn nhau. Đây cũng chính là cách giải quyết mà GS Gregory Moore, Đại học Nottingham (Anh) khuyến nghị các quốc gia tuyên bố chủ quyền tại Biển Đông nên làm. 

S.Thương (tổng hợp)