Anna Chapman.

Theo tạp chí Phố Wall số ra hôm 13/7, nhân viên của Cục Điều tra Liên bang (FBI) Mỹ đang điều tra một người đàn ông Nga, 23 tuổi (từ mùa thu năm 2009) sau khi danh tính của anh ta xuất hiện trong cuộc điều tra gián điệp kéo dài của họ. Điều này đồng nghĩa với việc, cơ quan chức năng Mỹ sẽ bắt nghi can thứ 12 liên quan tới vụ scandal gián điệp Nga-Mỹ.

Cũng theo tạp chí Phố Wall, không rõ điều gì khiến các nhân viên điều tra FBI quan tâm đến người đàn ông thứ 12 này sau khi 10 điệp viên vừa được Mỹ phóng thích hôm 8/7. Được biết, nghi can này nằm trong ống ngắm của FBI từ tháng 10/2009, nhưng tới nay mới bị điểm danh cho dù tên của anh ta vẫn được giữ kín.

Thông tin kể trên được đưa ra trùng với thời điểm giới truyền thông đề cập tới nguyên nhân khiến FBI quyết định bắt 10 điệp viên cho dù các quan chức Nhà Trắng được thông báo về mạng lưới gián điệp lần đầu tiên hồi tháng 2/2010, nhưng Tổng thống Barack Obama chỉ được báo cáo vào ngày 11/6.

Theo tờ Washington Post số ra ngày 12/7, chính cú điện thoại gọi cho cha của nữ điệp viên Anna Chapman hôm 26/6 đã khiến FBI quyết định động thủ. Trong cuộc điện đàm với cha, Anna Chapman đã bóng gió đề cập tới khả năng bị lộ và cần rời Mỹ ngay. FBI cho biết, Anna Chapman đã sử dụng một câu lạc bộ độc quyền trên internet để thiết lập những mối quan hệ với các nhà tài phiệt, lãnh đạo công nghiệp, người mẫu, nhà tài trợ sự kiện tại London để phục vụ cho công tác thu thập tin tức của mình. Mạng lưới bạn bè của Anna Chapman được liệt kê trên A Small World - một cộng đồng cá nhân trên mạng, chỉ dành cho những người có quan hệ bền chặt với một người khác.

Theo những thông tin trên trang LinkedIn, Anna Chapman là Giám đốc của PropertyFinder Ltd, trang web về bất động sản ở Moskva, Tây Ban Nha, Bulgaria và một số nước khác. Khi đến New York (tháng 2/2010), Anna Chapman muốn xây dựng một hãng tuyển dụng trí thức trẻ ở New York và Moskva. Nhưng trước đó, Anna Chapman đã là chủ một công ty trên mạng chuyên buôn bán bất động sản và trang web của công ty này có tên gọi domdot.ru, được mở năm 2006 bằng tiền nhờ bán đồ trang sức. Được biết, Anna Chapman là người đầu tiên trong số 10 người được thả hôm 9/7 liên lạc với gia đình.

Một trong những chủ đề được giới chuyên môn quan tâm nhất hiện nay là tại sao cơ quan chức năng Mỹ đã tính đến vụ trao đổi điệp viên trước khi bắt 10 nghi can hôm 27/6. Chánh văn phòng Nhà Trắng Rahm  Emanuel từng tuyên bố, quyết định trao đổi điệp viên là của cơ quan an ninh, không phải của Tổng thống Barack Obama.

Giám đốc Cục Tình báo Trung ương Mỹ (CIA) Leon Panetta đã bố trí một cuộc nói chuyện thân mật với Giám đốc Cơ quan Tình báo đối ngoại Nga (SVR) Mikhail Fradkov ngay sau khi FBI bắt 11 nghi can kể trên. Sau đó, do diễn biến quá nhanh của tình hình nên CIA, FBI cùng các quan chức Bộ Tư pháp và Bộ Ngoại giao Mỹ đã phải họp liên tục qua cầu truyền hình để đưa ra quyết định cuối cùng về vấn đề nhạy cảm này.

Chỉ trong khoảng 10 ngày (từ 28/6 đến 8/7), một vụ gián điệp lớn đã được xử lý êm thấm là điều hy hữu trong hoạt động tình báo trên thế giới. Tuyên bố hôm 11/7 của Bộ trưởng Tư pháp Mỹ Eric Holder khiến dư luận quan tâm khi ông cho rằng, 10 điệp viên vừa bị trục xuất đã nhận được hàng trăm ngàn USD/người

Lê Chí Thiện