Đỉnh điểm là việc đoàn đại biểu của Mỹ và đoàn đại biểu 27 nước thành viên EU đột nhiên đứng dậy bỏ về khi Tổng thống Iran Mahmoud Ahmadinejad đang có bài phát biểu trước Đại hội đồng hôm 23/9. Ngay sau đó, một số đoàn đại biểu các nước khác như Canada, Australia, New Zealand, Costa Rica cũng đứng dậy bỏ về.

Không khí cuộc họp càng "nóng" khi ông Mahmoud Ahmadinejad đưa ra 3 giả thiết về vụ tấn công khủng bố nước Mỹ ngày 11/9/2001. Theo đó, vụ tấn công khủng bố 11/9/2001 xảy ra là do lực lượng khủng bố đã thâm nhập sâu vào trong hệ thống tình báo và quốc phòng của Mỹ.

Giả thiết thứ 2 được đưa ra là có thể một vài bộ phận trong chính quyền Mỹ đã cố dựng lên màn tấn công này nhằm đánh lạc hướng dư luận về một nền kinh tế đang sa sút và cũng là cớ để  khẳng định vị thế của Mỹ tại Trung Đông cùng việc tổ chức các cuộc chiến tại Afghanistan, Iraq. Nguyên do sâu xa của việc làm này, theo quan điểm của Tổng thống Iran là nhằm bênh vực và cứu nhà nước Do Thái Israel.

Giả thiết cuối cùng là thủ phạm vụ tấn công khủng bố chính là Al-Qaeda nhưng chính phủ Mỹ đã coi đây là cơ hội để thực hiện các mưu đồ của mình tại Trung Đông.

Phòng họp của Đại hội đồng LHQ vắng một nửa sau khi đại biểu của hơn 30 nước đứng dậy bỏ về trước lời phát biểu của Tổng thống Iran Mahmoud Ahmadinejad. Ảnh: AFP.

Có thể thấy, mặc dù trực tiếp buộc tội Washington trong cuộc tấn công khủng bố 11/9/2001, song những gì ông Mahmoud Ahmadinejad nói cũng gây sốc trong dư luận, nhất là các đại biểu tham dự cuộc họp. Mỹ đã gọi đây là những tuyên bố mang tính chất bôi xấu chính quyền nước này.

Việc bỏ về của hàng loạt đại biểu các nước khiến phòng họp của Đại hội đồng vắng đi mất một nửa. Tuy nhiên, những gì mà Tổng thống Iran tuyên bố cũng bắt đầu gây tranh cãi bởi trước đó, không ít nhà bình luận từng úp mở về giả thuyết kiểu này. Phát biểu của ông Mahmoud Ahmadinejad thậm chí còn gây chia rẽ trong giới chính trị gia châu Âu về việc thảo luận vai trò bảo đảm hòa bình và an ninh của Hội đồng Bảo an LHQ.

Ngoài ra, trong bài phát biểu của mình, Tổng thống Iran cũng cho rằng, những lệnh cấm vận mà LHQ áp dụng với nước này là không công bằng. Ông Mahmoud Ahmadinejad còn khẳng định, sẵn sàng tổ chức các cuộc tọa đàm hàng năm với Tổng thống Mỹ để xóa bỏ dần những ngăn cách và hiểu lầm.

Năm 2011, Iran quyết tâm sẽ tổ chức Hội nghị về chống khủng bố và coi 2011 là năm về giải trừ vũ khí hạt nhân. Đồng thời, Tổng thống Iran cũng bác bỏ mọi thông tin về việc nước này đang tìm cách sản xuất vũ khí hạt nhân. Mark Kornblau, người phát ngôn của Phái bộ Mỹ tại LHQ, đã ra tuyên bố phản đối ngay sau khi bước ra khỏi phòng họp. "Thay vì đại diện cho khát vọng và thiện chí của người Iran, ông Mahmoud Ahmadinejad một lần nữa đã chọn đưa ra những giả thuyết về âm mưu cũng như những lời nói xấu không thể chấp nhận được".

Được biết, đây không phải lần đầu phái đoàn Mỹ và các nước phương Tây đứng dậy bỏ về khi đại diện của Iran phát biểu tại Đại hội đồng LHQ mà việc này đã được lặp lại thường xuyên trong nhiều năm qua. Vì thế, nhiều nhà phân tích đã nhận định rằng, để có thể khẳng định được vai trò trung tâm của LHQ trong quản trị toàn cầu theo như tuyên bố của Tổng thư ký LHQ Ban Ki-moon, cần phải có sự hợp tác và tôn trọng từ các nước thành viên. Mỗi nước thành viên LHQ phải thực hiện trách nhiệm của mình và đặt lẽ phải lên trên lợi ích quốc gia. LHQ cần phải mạnh hơn, cởi mở hơn, bao quát hơn để trở thành tổ chức duy nhất trên thế giới có thể thu hẹp bất đồng và khôi phục cân bằng giữa các nước

Phan Hiển