Hà Lan tổ chức quốc tang. Tìm thấy 2 hộp đen của máy bay.

Tai nạn hay tội ác?

Sáng 18/7 (theo giờ Mỹ), Hội đồng Bảo an Liên Hợp Quốc (LHQ) đã tiến hành phiên họp khẩn về tình hình ở miền Đông Ukraine, đặc biệt là về vụ rơi máy bay MH17 của Malaysia Airlines làm 298 người thiệt mạng. Đích thân Phó Tổng thư ký phụ trách các vấn đề chính trị của LHQ, Jeffrey Feltman đã trình bày vụ việc lên Hội đồng Bảo an LHQ và lắng nghe tham vấn của đại diện các nước về việc mở cuộc điều tra xung quanh thảm họa này. Nhìn chung, đại diện các nước đều nhất trí về việc sớm tiến hành một cuộc điều tra toàn diện, cụ thể để xem đây là tai nạn hay là một tội ác.

Nếu thực sự chiếc Boeing MH17 của Malaysia đã bị bắn hạ trên vùng trời khu vực do lực lượng ly khai ở miền Đông Ukraine kiểm soát thì đây là điều không thể chấp nhận được và những kẻ gây ra tội lỗi này sẽ có thể bị đưa ra trước tòa án quốc tế.

Cao ủy về đối ngoại và an ninh của Liên minh châu Âu (EU), bà Catherine Ashton nói: "Mọi việc phải được làm sáng tỏ và chúng tôi kêu gọi tất cả các lực lượng có mặt trong khu vực tạo điều kiện để tiếp cận hiện trường”. Còn Tổng thống Mỹ Barack Obama thì khẳng định, Mỹ sẵn sàng hỗ trợ mọi điều kiện cần thiết nhất cho cuộc điều tra này. Trước đó, một quan chức cấp cao của Mỹ dẫn nguồn tin từ cơ quan tình báo thì khẳng định, chiếc máy bay Boeing 777 của hãng hàng không Malaysia Airlines đã bị một tên lửa đất đối không bắn rơi khi đang ở độ cao gần 10.000m, tức là cao hơn 3.000m so với mức giới hạn hàng không mà Ukraine đưa ra đối với các máy bay đi qua vùng trời này. Mặc dù không cho biết nguồn gốc của tên lửa đất đối không song tờ The Wall Street Journal còn dẫn lời của Phó Tổng thống Mỹ Joe Biden rằng đây không phải là một vụ tai nạn mà chiếc máy bay đã bị tấn công.

Những gì còn lại của chiếc máy bay bị rơi. Ảnh: AP

Trong khi chờ đợi quyết định cuối cùng của Hội đồng Bảo an LHQ, Ukraine đã thành lập một ủy ban nhà nước để điều tra chuyến bay MH17. Uỷ ban này bao gồm các chuyên gia của tổ chức Hàng không dân dụng quốc tế (ICAO) và các tổ chức khác cũng như đại diện của Hà Lan và Malaysia. Theo hãng tin Bernama, dù sốc nặng trước thông tin về số phận của chuyến bay, Thủ tướng Najib Razak vẫn yêu cầu mở ngay một cuộc điều tra độc lập về vụ việc này.

Nga – quốc gia đang bị Mỹ và EU chĩa “mũi dùi” tấn công cũng đã ra khuyến cáo về việc không nên có những kết luận hồ đồ về vụ máy bay rơi trong điều kiện giao tranh ác liệt đang diễn ra tại khu vực này. Trong tuyên bố được đưa ra ngày 18/7, Bộ Quốc phòng Nga khẳng định: "Những tuyên bố có trách nhiệm, bao hàm những hậu quả nghiêm trọng về luật pháp, đòi hỏi một cuộc điều tra đầy đủ”. Phát biểu tại một cuộc họp Chính phủ Nga về vấn đề kinh tế hôm 17/7, Tổng thống Nga Vladimir Putin đã đã đề nghị dành một phút mặc niệm các nạn nhân vụ rơi máy bay ở Ukraine,  bày tỏ chia buồn với gia quyến tất cả những người thiệt mạng, cũng như chính phủ các nước có công dân đi trên chuyến máy bay xấu số. Đồng thời, ông Putin cũng cho rằng, chính quyền Kiev phải chịu trách nhiệm về vụ tai nạn và điện đàm trực tiếp với Tổng thống Mỹ Barack Obama. Tổng thống Nga còn ra lệnh cho chính quyền Moskva phải làm tất cả những gì có thể để đưa ra một bức tranh khách quan về thảm họa này.

Những bằng chứng khó hiểu

Cho đến chiều 18/7, mọi nỗ lực cứu hộ đối với chiếc máy bay bị rơi vẫn đang được tiến hành. Hãng Reuters dẫn lời một số nhân chứng cho biết, các nhân viên cứu hộ đã tìm thấy thiết bị ghi dữ liệu bay thứ 2 từ chiếc máy bay Boeing MH17 của Malaysia Airlines. Thiết bị ghi dữ liệu bay thứ 1 cũng đã được lực lượng ly khai ở miền Đông Ukraine tìm thấy và chuyển cho Nga để điều tra, tìm hiểu nguyên nhân vụ máy bay rơi.

Người dân mang hoa và nến đến trước cửa Đại sứ quán Hà Lan ở Kiev để bày tỏ lòng tiếc thương các hành khách trên chuyến bay xấu số. Ảnh: AP

Trích dẫn thông tin của Tổ chức An ninh và Hợp tác châu Âu (OSCE), hãng Reuters cũng cho biết, lực lượng ly khai ở miền Đông Ukraine đồng ý hỗ trợ công tác điều tra vụ rơi máy bay Boeing 777, đồng thời cam kết đảm bảo sự an toàn cho các chuyên gia quốc tế tiếp cận khu vực này. OSCE khẳng định một nhóm tiếp xúc gồm các đại diện cấp cao của Ukraine, Nga và OSCE đã tổ chức một hội nghị trực tuyến với phiến quân ly khai ở miền Đông Ukraine và lực lượng này đã bác bỏ mọi cáo buộc có liên quan đến vụ tai nạn.

Trong khi đó, tại Ukraine, cơ quan an ninh Ukraine (SBU) đã công bố các cuộc điện đàm mà họ ghi được với những âm điệu khác nhau kể về chiếc máy bay Boeing MH17 của Malaysia bị rơi. Theo đó, trong một cuộc điện đàm lúc 16h33 (giờ địa phương) ngày 17/7, một tay súng với tên gọi “Thiếu tá” thông báo cho một tay súng khác có tên gọi là "Grek" về chiếc máy bay bị bắn hạ là máy bay dân sự. Người này nói: "Đó là (các chiến binh cossack ở) Chernukhino bắn rơi máy bay... Chiếc máy bay đã vỡ từng mảnh trên không trung, tại khu vực mỏ Petropavlovskyi. Đã tìm thấy người thiệt mạng đầu tiên, một phụ nữ. Dân sự”. Người này còn cho biết, tại điểm máy bay rơi đã tìm thấy giấy tờ một sinh viên Indonesia học tại Đại học Thompson…

Bổ sung cho cái gọi là “chứng cứ” từ phía Ukraine, một đoạn băng quay cảnh máy bay bị bắn rơi cũng đã được đăng tải trên một số trang mạng xã hội và thu hút sự quan tâm của dư luận. Tuy nhiên, những thông tin này, theo các nhà phân tích thế giới, đều cần phải được kiểm chứng thật kỹ lưỡng.

Như vậy, có thể thấy, bao trùm vụ rơi máy bay vẫn là một màn sương bí ẩn. Mà kể cả việc máy bay bị bắn rơi thì việc tìm ra thủ phạm cũng không hề đơn giản bởi phe nào cũng có lý lẽ của mình và đưa ra các cáo buộc với đối phương. Một điểm đáng chú ý nữa là theo nhận định của các chuyên gia về vũ khí quân sự thì nếu bị bắn hạ, chiếc Boeing 777 của Malaysia Airlines chỉ có thể bị bắn hạ bằng xe tên lửa mang tên BUK vì loại vũ khí này có khả năng bắn mục tiêu bay cao tới 24.000m. BUK còn là cái tên dùng để gọi cả một hệ thống tên lửa phòng không hoàn chỉnh sản xuất dưới thời Liên Xô, với mỗi tên lửa được lắp các đầu đạn nặng 70kg. Hệ thống này chịu trách nhiệm bắn hạ tên lửa hành trình, máy bay và máy bay không người lái các loại. Thường được gắn trên xe bánh xích, hệ thống được sử dụng rộng rãi ở cả Nga và Ukraine.

Lãnh đạo Việt Nam gửi điện chia buồn

Được tin chiếc máy bay MH17 của Hãng Hàng không Malaysia gặp nạn tại miền Đông Ukraine ngày 17/7 và toàn bộ hành khách cùng phi hành đoàn đã thiệt mạng, ngày 18/7, Chủ tịch nước Trương Tấn Sang đã gửi điện chia buồn tới Quốc vương Malaysia Apdul Halim Muadzam Shah; Thủ tướng Chính phủ Nguyễn Tấn Dũng đã gửi điện chia buồn tới Thủ tướng Malaysia Najib Tun Razak và Phó Thủ tướng, Bộ trưởng Ngoại giao Phạm Bình Minh cũng đã gửi điện chia buồn tới Bộ trưởng Ngoại giao Malaysia Anifa Hj Aman. Cùng ngày, Thủ tướng Chính phủ Nguyễn Tấn Dũng cũng đã gửi điện chia buồn tới Thủ tướng Hà Lan Mark Rutte.

Trả lời câu hỏi của phóng viên về việc máy bay MH17 của Hãng Hàng không Malaysia bị rơi tại miền Đông Ukraine, ngày 18/7, Người phát ngôn Bộ Ngoại giao nêu rõ: “Việt Nam hết sức đau buồn khi nhận được tin máy bay mang số hiệu MH17 của Hãng Hàng không Malaysia gặp nạn khiến nhiều người thiệt mạng. Chúng tôi xin gửi lời chia buồn và cảm thông sâu sắc đến chính phủ, nhân dân các quốc gia và gia đình những người bị nạn”.

PV (Theo TTXVN)

Sông Thương (tổng hợp)