Khi số lượng đàn cò đông dần lên thì quanh vùng Đào Mỹ xuất hiện cả một đội quân "cò tặc". Cả gia đình thay phiên nhau canh chừng, song khu vườn gần 4ha không có hàng rào vây quanh nên nhiều khi đành ngậm ngùi nhìn cò vạc bị săn bắn. Trước nguy cơ xóa sổ vườn cò, gia đình bà Minh đành vừa bảo vệ vừa đề nghị chính quyền cơ sở hỗ trợ.

Ngày ấy cũng có ý kiến cho rằng chim trời cá nước, việc sinh tồn là lẽ tự nhiên, nhưng rồi tâm nguyện của vợ chồng bà Minh cũng dần được phúc đáp. Sở Khoa học Công nghệ Môi trường Bắc Giang (nay là Sở Tài nguyên Môi trường) đã cử cán bộ về khảo sát thực địa, cùng chính quyền địa phương bàn thảo các biện pháp bảo vệ vườn cò.

Sang đầu thập niên 90, người trong xã bắt đầu phá bỏ bạch đàn, chuyển đổi trồng vải thiều. Nếu như phá bỏ toàn bộ đồi bạch đàn diện tích gần 4ha được giao ổn định lâu dài để trồng vải thì chắc chắn gia đình bà Minh sẽ có thêm nguồn thu nhập không nhỏ. Nhưng vì đàn cò, ông bà quyết định sẽ bảo toàn nguyên trạng vườn cò, chỉ trồng vải ở vùng đệm xung quanh tạo hành lang bảo vệ khu vườn. Khó khăn nào rồi cũng trôi qua khi đàn con ông bà học hành thành đạt, ra trường và có việc làm ổn định.

Một góc vườn cò Đào Mỹ.

Điều bà Minh tâm đắc hơn cả là khi trưởng thành, những người con của ông bà đã cùng góp sức với cha mẹ thực hiện ước mơ phát triển vườn cò ngày một quy mô hơn. Vườn cò của gia đình hiện có khoảng 6.000 con với bốn loại cò trắng, cò nâu và hai loại vạc.

Cũng giống như thuở nào khi chim trời kéo về làm tổ, gia đình bà Minh chưa bao giờ nghĩ sẽ hưởng lợi vật chất từ vườn cò. Giá trị tinh thần lớn nhất mà gia đình nhận được đó là giải thưởng môi trường năm 2001 gồm: Bằng khen cùng biểu trưng vàng do Bộ Khoa học Công nghệ Môi trường (nay là Bộ Tài nguyên Môi trường) tặng.

Thời gian sau đó, nhờ sự tư vấn giúp đỡ thiết thực của Sở Tài nguyên Môi trường Bắc Giang, vườn cò đã nhận được sự hỗ trợ kinh phí của UBND tỉnh Bắc Giang để làm hàng rào dây thép gai bao quanh.

Sở còn lập dự án tranh thủ nguồn tài trợ của các tổ chức trong và ngoài nước, giúp gia đình đầu tư trồng thêm tre, bạch đàn, làm đường lên đồi và xây một tháp canh bảo vệ khu vườn. Những công trình ý nghĩa này giờ đây đang phát huy hiệu quả thiết thực, đưa vườn cò Đào Mỹ trở thành điểm tham quan, nghiên cứu sinh thái của đông đảo du khách gần xa

Duy Cảnh