PV: Thưa Thượng tướng – Viện sĩ Nguyễn Huy Hiệu, ông có thể chia sẻ điều gì khi trở lại thăm Điện Biên Phủ lần này?

Thượng tướng Nguyễn Huy Hiệu: Tôi đã nhiều lần về thăm Điện Biên Phủ để tri ân các thế hệ cha anh, đồng bào đồng chí đã chiến đấu anh dũng, làm nên chiến thắng Điện Biên Phủ “chấn động địa cầu”. Nhân dịp 60 kỷ niệm chiến thắng Điện Biên, tôi trở lại nơi đây, được gặp rất nhiều đoàn cựu chiến binh từ Nam ra Bắc như TP.Hồ Chí Minh, Hà Nội, Đồng Nai, Thanh Hóa, Thái Nguyên, Thái Bình, Quảng Ninh... và nhiều địa phương trong cả nước trùng trùng điệp điệp về dâng hương tại nghĩa trang Điện Biên cũng như đi thăm các di tích lịch sử.

Tôi nhớ lại cách đây 10 năm, cũng vào dịp này, nhân kỷ niệm 50 năm chiến thắng Điện Biên, năm 2004 tại Hà Nội, tôi được Bộ Quốc phòng phân công tháp tùng và cùng với Đại tướng Võ Nguyên Giáp chủ trì hội thảo khoa học “50 năm chiến thắng Điện Biên Phủ”. Tham dự hội nghị có đại biểu của 150 nước trên thế giới. Trong bài tham luận của các đại biểu luôn luôn ca ngợi Việt Nam, đặc biệt là nghệ thuật chiến tranh nhân dân độc đáo của dân tộc ta.

Lần này tôi có điều kiện sau khi làm lễ dâng hương cho các anh hùng liệt sĩ ở nghĩa trang Điện Biên, tôi cùng với các đoàn đại diện cho cựu chiến binh cả nước thăm lại những địa danh lịch sử. Tôi cùng với lãnh đạo Bộ chỉ huy quân sự tỉnh Điện Biên và các nhà khoa học đi sâu nghiên cứu về tài thao lược của vị Tổng tư lệnh – Đại tướng Võ Nguyên Giáp cũng như sự chỉ đạo sáng suốt của Đảng và Chủ tịch Hồ Chí Minh về chiến lược chiến tranh nhân dân và nghệ thuật quân sự Việt Nam “đánh chắc, tiến chắc” hết sức sáng tạo, độc đáo. Chúng ta đã tập trung hỏa lực và binh lực để tiêu diệt địch, thực hiện vây lấn, tấn phá triệt diệt tập đoàn cứ điểm Điện Biên Phủ của quân Pháp. Hôm nay, đứng trên mảnh đất này, tôi cảm thấy rất tự hào về dân tộc mình, về các thế hệ cha anh đi trước.

PV: Thượng tướng còn có kỷ niệm sâu sắc nào đối với mảnh đất lịch sử này?

Thượng tướng Nguyễn Huy Hiệu: Tôi còn nhớ, năm 2001, có một trận động đất 5 độ Richter xảy ra tại Điện Biên. Lúc đó tôi là Thứ trưởng bộ Quốc phòng, kiêm Phó Chủ tịch thường trực Ủy ban Quốc gia về tìm kiếm cứu nạn, Phó Ban phòng chống lụt bão Trung ương đã dẫn một đoàn cán bộ lên nghiên cứu lòng chảo Điện Biên.

Đến năm 2002, theo chỉ đạo của Chính phủ và Bộ Quốc phòng, chúng tôi tổ chức một cuộc diễn tập lớn về phòng chống động đất, lũ ống, lũ bùn, lũ quét tại Điện Biên để cho các đơn vị cũng như các địa phương rút kinh nghiệm khi có tình huống thiên tai xảy ra thì phải thực hiện phương châm “bốn tại chỗ”. Cuộc diễn tập này sát với thực tế xảy ra ở lòng chảo Điện Biên, đặc biệt là khu vực gần cầu Mường Thanh và sông Nậm Rốm.

Khi đó, Đài truyền hình Trung ương có đưa tin và Đại tướng Võ Nguyên Giáp ở Hà Nội theo dõi, thấy có một cuộc diễn tập đúng như thực tế đã xảy ra tại Điện Biên. Kết thúc cuộc diễn tập này, tôi có về Hà Nội báo cáo lại với Đại tướng về đồng bào Điện Biên và những địa chấn xảy ra ở Điện Biên Phủ qua nghiên cứu của chúng tôi, sau đó chúng tôi tiến hành cuộc diễn tập. Tôi báo cáo vắn tắt như vậy với Người. Đại tướng rất biểu dương hoan nghênh.

Đặc biệt, Đại tướng hỏi rất kỹ về cuộc sống của đồng bào dân tộc Điện Biên. Tôi cũng báo cáo lại rằng, các đồng chí lãnh đạo của tỉnh Điện Biên, Bộ chỉ huy quân sự tỉnh Điện Biên, đặc biệt là Quân khu 2 trực tiếp thực hiện cuộc diễn tập của Ủy ban Quốc gia về tìm kiếm cứu nạn. Đại tướng rất phấn khởi, căn dặn: “Các đồng chí phải hết sức quan tâm để kịp thời ứng phó, xử lý thiên tai có thể xảy ra, không chỉ trên địa bàn Điện Biên mà còn trên địa bàn cả nước. Phải làm thế nào giảm thiệt hại thấp nhất về người và của cho đồng bào”. Nghe Đại tướng căn dặn, tôi rất xúc động.

PV: Điều gì ở con người Đại tướng Võ Nguyên Giáp khiến ông trân trong, kính phục?

Thượng tướng Nguyễn Huy Hiệu: Nhân dịp kỷ niệm 50 năm chiến thắng Điện Biên Phủ, Đại tướng chủ trì hội thảo và sau đó Đại tướng có trở lại thăm đồng bào Điện Biên lần cuối. Lần này, kỷ niệm 60 năm chiến thắng Điện Biên, Đại tướng đã về với cõi vĩnh hằng. Hôm nay tôi chủ động lên đây, cùng với tất cả các đoàn đến dâng hương tại nghĩa trang Điện Biên, rồi thăm các di tích lịch sử. Các đoàn cựu chiến binh cả nước và lãnh đạo các tỉnh thành về đây rất bâng khuâng, tưởng nhớ đến Đại tướng – Người anh cả của quân đội nhân dân Việt Nam, một vị tướng tài ba đã về với cõi vĩnh hằng, để lại muôn vàn tình thương yêu cho đồng chí đồng bào và nhân dân, không những nhân dân ở Điện Biên mà nhân dân trong cả nước và kiều bào ta ở nước ngoài. Chúng tôi hứa với đồng bào và Đại tướng rằng, chúng tôi nguyện sẽ thực hiện học tập tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh và tấm gương của Đại tướng để phát huy truyền thống của dân tộc, truyền thống quyết chiến quyết thắng, tiếp tục thực hiện đạo lý “uống nước nhớ nguồn” để giáo dục cho các thế hệ Việt Nam hôm nay và mai sau, luôn luôn xứng đáng, ngang với tầm vóc của chiến thắng Điện Biên Phủ mà cả thế giới đều khâm phục. Qua đó, góp phần thực hiện 2 nhiệm vụ chiến lược, xây dựng và bảo vệ Tổ quốc trong tình hình mới.

PV: Trân trọng cảm ơn Thượng tướng về những chia sẻ trên!

Hồng Hà