Đáng nói, khi hỏi về tình trạng chặt phá rừng vô tội vạ này, các lực lượng chức năng của địa phương đều vẫn… quen với câu trả lời cũ: “Tình trạng chặt phá rừng ở Vĩnh Linh bây giờ đã giảm hơn so với trước nhiều rồi”(!?)…

Đến thị trấn Bến Quan, huyện Vĩnh Linh, thấy nhiều loại xe chuyên dùng cho việc vận chuyển gỗ ở các vùng rừng trên địa bàn. Các loại xe này, người dân địa phương quen gọi là xe uran, xe ba cầu, xe công nông độ...

Chúng đều không có biển kiểm soát, nhưng lại đậu đỗ công khai ở các sân nhà, trên các nẻo đường. Hằng ngày, tầm 17h đến 20h, các tài xế sau khi được thông tin, bắt đầu nổ máy xe chạy vào rừng để vận chuyển gỗ khai thác trái phép từ đây ra bên ngoài…

Từ ngã ba Đầu Đạn, xã Vĩnh Hà nơi các loại xe trên thường tập trung trước khi vào rừng vận chuyển gỗ trái phép đến các khu vực rừng tự nhiên phòng hộ của Vĩnh Linh chỉ non cây số.

Cùng với các loại xe này, tuyến đường trên hầu như ngày nào cũng tấp nập xe trâu kéo gỗ. Mỗi tốp thường có 3 người, với 6 con trâu và 6 chiếc xe kéo như vậy. Người dẫn đường cho biết, tuyến đường này trước đây do một đơn vị khai thác rừng trên địa bàn huyện mở ra và tồn tại đến bây giờ, thậm chí mặt đường còn rộng hơn gấp nhiều lần so với trước đây.

Gỗ rừng tự nhiên ở Vĩnh Linh bị chặt phá được các lực lượng chức năng thu gom chờ xử lý.

Sau hơn 2 giờ đồng hồ chạy xe máy, chúng tôi mới “bò” tới được điểm có 18 vòng cua, bản 4, xã Vĩnh Hà, nơi có 18 con đường mòn được hình thành từ lâu tỏa ra khắp các vùng rừng tự nhiên phòng hộ trên địa bàn xã này và xã Vĩnh Ô lân cận.

Tại đây, có một lực lượng chức năng liên ngành với tổng cộng 16 người, trong đó chủ yếu Công an, Quân đội, Kiểm lâm và Ban quản lý dự án (BQLDA) rừng lưu vực sông Bến Hải đang làm nhiệm vụ. Người dẫn đường cho biết, lực lượng liên ngành vừa mới đóng chốt tại đây từ 2 ngày trước, sau khi quần chúng nhân dân tố giác tình trạng phá rừng trên địa bàn đang ngày một nóng và dữ dội chưa từng có…

Trèo đèo lội suối vào những cánh rừng sâu nằm giáp với huyện miền núi Hướng Hóa (Quảng Trị), trước mắt chúng tôi la liệt cây rừng bị chặt phá. Nhiều gốc cây vừa mới bị đốn hạ, nhựa cây ứa ra thơm phức.

Tìm hiểu được biết, những cánh rừng tự nhiên phòng hộ này chủ yếu do BQLDA rừng lưu vực sông Bến Hải quản lý bảo vệ từ hàng chục năm qua. Đây không phải là lần đầu những cánh rừng này bị chặt phá một cách vô tội vạ; những cây rừng bị chặt hạ nhiều lần, nhiều năm trước đây vẫn còn lại những gốc to, chúng đã đâm chồi lên xanh cao quá đầu người lớn, nhưng cũng có nhiều gốc đã mục thối.

Ông Thái Bình Giải, Phó trạm Kiểm lâm Bến Quan, thuộc Hạt Kiểm lâm huyện Vĩnh Linh cho biết: “Trạm quản lý, tuần tra bảo vệ rừng tại địa bàn các xã Vĩnh Hà, Vĩnh Ô, Vĩnh Long, Vĩnh Thủy, Vĩnh Chấp và thị trấn Bến Quan (Vĩnh Linh) với tổng diện tích gần 26 nghìn hécta rừng, trong đó rừng tự nhiên phòng hộ gần 14 nghìn hé-ta, rừng trồng phòng hộ hơn 12 nghìn hécta.

Trong khi đó, toàn lực lượng chỉ có 17 người, chia chốt tại 3 trạm, gồm Vĩnh Hà 7 người; Linh Thượng (thuộc huyện Gio Linh) 5 người; Tiểu khu rừng 604 (từ mỏ đá Tân Lâm thuộc huyện Cam Lộ đi vào khoảng 10km) 5 người. Do đó, việc quản lý, tuần tra bảo vệ rừng này gặp rất nhiều khó khăn; những năm qua, tình trạng chặt phá, khai thác trái phép rừng này vẫn tiếp diễn và phức tạp”.

“Trước tình trạng chặt phá, khai thác rừng trái phép nghiêm trọng kể trên, từ ngày 2-8-2016 đến nay, Trạm đã phải rút ở mỗi chốt 1 người đến điểm có 18 vòng cua kể trên để tăng cường ngăn chặn, bắt giữ các vụ khai thác, vận chuyển gỗ rừng trái phép này. Đồng thời bước đầu đã kiểm tra, xác định được khu vực rừng mới vừa bị chặt phá thuộc các tiểu khu 580, 581, 582 và 583 xã Vĩnh Ô, nơi có tổng cộng gần 1.200ha rừng tự nhiên phòng hộ, trong đó chủ yếu do BQLDA rừng lưu vực sông Bến Hải quản lý bảo vệ”, ông Giải cho biết thêm.

Trả lời câu hỏi: “Nhà nước và địa phương giao BQLDA rừng lưu vực sông Bến Hải quản lý bảo vệ hơn 21.000ha rừng, chủ yếu trên địa bàn huyện Vĩnh Linh. Nhưng thực tế những năm qua, những cánh rừng tự nhiên phòng hộ ở đây bị chặt phá rất nghiêm trọng. Công tác quản lý bảo vệ rừng rõ ràng có những lổ hổng, hay do nguyên nhân nào khác?”, ông Nguyễn Ngọc Hùng, Phó giám đốc BQLDA rừng lưu vực sông Bến Hải thừa nhận thực tế rừng do đơn vị của ông quản lý bảo vệ đang bị chặt phá.

Tuy nhiên, ông Hùng cho rằng công tác quản lý bảo vệ rừng này đang gặp nhiều khó khăn, do trước đây hằng năm đơn vị đều hợp đồng với người dân địa phương bảo vệ rừng; như hợp đồng với người dân các xã Vĩnh Ô, Vĩnh Hà, với mỗi xã 10 người. Nhưng năm nay, do không có nguồn kinh phí nên đơn vị không có điều kiện để tiếp tục hợp đồng; công tác quản lý bảo vệ rừng trên vì thế chỉ còn lại của đơn vị, với lực lượng mỏng.

Ông Hùng nói: “Đây là lý do khiến rừng tự nhiên phòng hộ trên địa bàn huyện Vĩnh Linh tiếp tục bị chặt phá, khai thác trái phép một cách vô tội vạ”(!?)

Phan Thanh Bình