Với những chiến sỹ An ninh năm xưa, họ là chứng nhân lịch sử về một thời kỳ “nằm gai nếm mật” gắn liền với bao chiến công hiển hách. Với họ - đó là những năm tháng không thể nào quên…   

Tuy tuổi cao, sức yếu, nhưng ông Nguyễn Minh Hoàn (90 tuổi, ở TP Quảng Ngãi), nguyên Phó ban An ninh tỉnh Quảng Ngãi vẫn nhớ như in những năm tháng tham gia cách mạng, đánh Pháp, đuổi Nhật, chống Mỹ cứu nước đầy hy sinh, gian khổ, và rất đỗi hào hùng.

Ông Hoàn cho biết, từ sau Hội nghị An ninh tỉnh Quảng Ngãi lần thứ II năm 1962, tổ chức Ban Bảo vệ An ninh ở tỉnh Quảng Ngãi đã được kiện toàn gồm 7 tiểu ban: Tiểu ban I (B1) nghiên cứu tổng hợp, tham mưu kiêm văn phòng, hậu cần; Tiểu ban II (B2) bảo vệ chính trị, chống gián điệp, phản động; Tiểu ban III (B3) chuyên trách công tác điệp báo và an ninh đô thị; Tiểu ban IV (B4) bảo vệ nội bộ (trọng tâm chống nội gián); Tiểu ban V (B5) cơ quan chấp pháp (điều tra, xét hỏi); Tiểu ban VI (B6) kiểm soát công khai các cửa ngõ giữa hai vùng ta và địch; Tiểu ban VII (B7) vũ trang bảo vệ cơ quan, căn cứ, nội bộ và trại giam…

Tháng 5/1964, Ban Bảo vệ An ninh Quảng Ngãi được đổi tên là Ban An ninh. “Do yêu cầu của tình hình, tháng 12/1964, Ban An ninh thành lập thêm B8 (An ninh vũ trang) để tăng cường diệt ác, phá kềm. Hệ thống tổ chức của Ban An ninh từ tỉnh đến huyện, xã được hình thành ngày càng đáp ứng được với nhiệm vụ đấu tranh trong tình hình mới”, ông Hoàn kể lại.

Ông Nguyễn Minh Hoàn cùng vợ xem những kỷ vật.

Vừa chiến đấu, vừa xây dựng, lực lượng An ninh Quảng Ngãi ngày càng trưởng thành trong các mặt công tác, liên tục tấn công địch, đẩy mạnh diệt ác, phá kềm, mở rộng vùng làm chủ, tích cực phát động phong trào bảo mật phòng gian, chống do thám gián điệp biệt kích, chống địch càn quét, lấn chiếm, bảo vệ an toàn căn cứ cách mạng.

Lực lượng An ninh Quảng Ngãi đã mưu trí, dũng cảm đánh địch hàng ngàn trận lớn nhỏ; đánh sập nhiều trụ sở chỉ huy, lô cốt, đồn bốt địch, phá huỷ nhiều xe quân sự, xoá sổ hàng trăm cuộc cảnh sát, mâm tề xã, ấp, phá bung hàng trăm khu dồn dân, ấp chiến lược, tiêu diệt, làm bị thương và bắt sống hàng ngàn tên ác ôn, đảng phái phản động, ngụy quân, ngụy quyền, kêu gọi hàng ngàn binh lính đào rã ngũ, giải phóng hàng trăm ngàn dân, giải thoát hàng ngàn tù chính trị bị địch giam cầm, làm chủ cả một vùng nông thôn rộng lớn từ miền núi đến đồng bằng ven biển, hình thành thế bao vây, chia cắt, cô lập bọn Mỹ - nguỵ trong các thị trấn, thị xã. Nhiều trận đánh hay, hiệu quả, gây cho địch những tổn thất lớn, góp phần khiến cho hàng ngũ của chúng ngày càng hoang mang, rệu rã.

Sau khi Hiệp định Paris được ký kết, Mỹ tiếp tục giật dây vi phạm trắng trợn những điều khoản của Hiệp định. Để đấu tranh chống lại những âm mưu thâm độc của địch, tháng 10/1973, Ban An ninh tỉnh Quảng Ngãi phát động đợt cao điểm diệt ác, trừ gian nhằm trừng trị bọn ác ôn, tề điệp ngoan cố lấn chiếm, phá hoại hiệp định, đẩy mạnh phong trào cách mạng ở vùng địch kiểm soát. Trong đợt cao điểm này, lực lượng An ninh tỉnh đã đánh 19 trận, tiêu diệt nhiều sinh lực địch.

Bước sang những năm 1970, lực lượng An ninh tỉnh đã phối hợp đánh 78 trận lớn nhỏ, góp phần vào thắng lợi chung giải phóng 9 xã thuộc huyện Đông Sơn thành một vùng rộng lớn, thu hồi vùng Tây Nam huyện Nghĩa Hành, một số xã ở huyện Sơn Tịnh, Tây Tư Nghĩa, giải phóng quận lỵ Minh Long, uy hiếp địch ở nhiều nơi khác, dồn địch vào thế bị động lúng túng.

Ngày 12/3/1975, lực lượng An ninh tỉnh Quảng Ngãi tham gia chiến dịch tổng hợp Xuân Hè (C75) do Tỉnh uỷ đề ra. Đến 22h ngày 24/3/1975, tỉnh Quảng Ngãi giải phóng, lực lượng An ninh tỉnh chiếm lĩnh làm chủ các mục tiêu trọng yếu của ngụy quyền…

Vẫn còn nhớ như in về những trận chiến đấu với kẻ thù; những tháng ngày cùng với đồng chí, đồng đội đánh địch, ông Hoàn kể lại: “Trong giai đoạn chuẩn bị tổng khởi nghĩa, tỉnh Quảng Ngãi phân công hai lực lượng Quân đội và Công an. Lúc này Quân đội chuẩn bị vũ khí pháo binh điều về, Công an thì chuẩn bị lực lượng làm phương án phối hợp đánh và tiếp quản. Khi Quân đội vào, Công an đã phối hợp đồng loạt tiêu diệt địch. Lực lượng Công an tập trung tiếp quản chiếm Tòa hành chính tỉnh, chiếm Đài phát thanh, chiếm cơ quan Ty Cảnh sát quốc gia, giải phóng trại giam. Tất cả cơ quan đầu não của địch đã bị lực lượng Công an và Quân đội chiếm, làm chủ”.

“Dù muôn vàn khó khăn, nhưng với tinh thần tự chủ khắc phục khó khăn, kiên trì bám trụ, giữ vững mạng lưới cơ sở, Các chiến sỹ an ninh tiếp tục điều tra tình hình địch, tiêu diệt bọn cảnh sát, thám báo, hỗ trợ quần chúng tấn công vào hệ thống kìm kẹp ở cơ sở, khôi phục phong trào cách mạng, bước đầu ổn định sau giải phóng”, người lính già bồi hồi nhớ lại một thời máu lửa…

Còn với ông Bùi Huy Thọ (87 tuổi, ở thị trấn Đức Phổ), nguyên Phó Ban An ninh tỉnh Quảng Ngãi, những kỷ vật trong chiến tranh vẫn luôn được ông trân trọng, giữ gìn. Đôi dép cao su, huân chương, huy chương... là những kỷ vật sẽ theo ông suốt cả cuộc đời. Với vai trò lãnh đạo chỉ huy, ông vẫn còn nhớ như in về những trận chiến đấu với kẻ thù. Những tháng ngày chỉ đạo trên mặt trận đấu tranh giải phóng huyện Trà Bồng và một số xã phía Tây, huyện Bình Sơn tiến đến giải phóng hoàn toàn tỉnh Quảng Ngãi.

Ông Thọ nói: “Bên cạnh nhiệm vụ củng cố, xây dựng lực lượng, lực lượng An ninh đã độc lập tác chiến và phối hợp với các lực lượng khác đánh phục kích, đánh hóa trang làm cho địch bất ngờ không kịp đối phó. Nhiều trận đánh oanh liệt đã tiêu diệt hàng chục tên ác ôn khét tiếng, làm tan rã các tổ chức của địch, thu giữ nhiều vũ khí, tài liệu quan trọng, góp phần cùng các lực lượng vũ trang giải phóng Quảng Ngãi vào ngày 24/3/1975”.

Theo lời kể của ông Thọ, tối 24/3/1975, không còn đủ sức chịu đựng những đòn tấn công như vũ bão của các lực lượng cách mạng, địch đã tháo chạy khỏi tỉnh lỵ Quảng Ngãi. Lực lượng An ninh đã nhanh chóng chiếm lĩnh các mục tiêu trọng yếu, thu giữ nhiều tài liệu quan trọng của địch, tích cực hỗ trợ quần chúng diệt ác, phá kềm, truy bắt bọn ác ôn, ngụy quân, ngụy quyền. Chiến công nối tiếp chiến công, với tinh thần chiến đấu quả cảm, mưu trí, sáng tạo, những thắng lợi của lực lượng An ninh Quảng Ngãi đã góp phần to lớn vào thắng lợi chung của nhân dân tỉnh nhà…

Đã 4 thập kỷ đã trôi qua, nhưng ký ức vẻ vang về một thời kỳ đấu tranh anh dũng vì độc lập, tự do cho dân tộc, hạnh phúc cho nhân dân, vẫn còn in đậm trong tâm trí của những người chiến sỹ an ninh năm xưa. Đó cũng là những trang sử vàng cho thế hệ trẻ hôm nay trân trọng học tập, giữ gìn để kế tục xứng đáng truyền thống của các thế hệ cha anh...

Thành Sự