Không ai có thể chia cắt con một nhà...
Không ai có thể chia rẽ nước Việt Nam ta...

Một ngày mà Tổ quốc chưa thống nhất, đồng bào còn chịu khổ, là một ngày tôi ăn không ngon, ngủ không yên. Tôi trân trọng hứa với đồng bào rằng: Với quyết tâm của đồng bào, với quyết tâm của toàn thể nhân dân, Nam Bộ nhất định trở lại cùng thân ái chung trong lòng Tổ quốc”.

Từ những ngày đầu của cuộc kháng chiến ở Nam Bộ cho đến thời kỳ kháng chiến chống Mỹ cứu nước, Chủ tịch Hồ Chí Minh luôn quan tâm tới đồng bào miền Nam, Người thường xuyên theo dõi, chỉ đạo kịp thời cuộc đấu tranh anh dũng của đồng bào, chiến sỹ miền Nam chống quân xâm lược và bè lũ tay sai.

Năm 1952, trong lời kêu gọi nhân dịp kỷ niệm Nam Bộ kháng chiến, Chủ tịch Hồ Chí Minh viết: “Dù ở xa, nhưng lòng tôi và Chính phủ rất gần Nam Bộ. Tôi theo dõi từng giờ, từng phút cuộc đấu tranh anh dũng của đồng bào, chiến sĩ và cán bộ ta”.

Năm 1946, những ngày đầu của cuộc kháng chiến, thực dân Pháp âm mưu chia cắt Nam Bộ ra khỏi đất nước Việt Nam.

Từ bên Pháp, trong không khí căng thẳng của Hội nghị Fontainebleau, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã tuyên bố một cách đanh thép: “Nam Bộ là máu của máu Việt Nam, thịt của thịt Việt Nam, sông có thể cạn, núi có thể mòn, song chân lý đó không bao giờ thay đổi”.

Năm 1954, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã cùng Trung ương Đảng đề ra hai nhiệm vụ chiến lược của cách mạng Việt Nam là: Tiến hành cách mạng xã hội chủ nghĩa và xây dựng chủ nghĩa xã hội ở miền Bắc, đồng thời đấu tranh để giải phóng miền Nam, thực hiện thống nhất nước nhà. Và trong thời gian dài, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã cùng Trung ương Đảng lãnh đạo nhân dân đấu tranh để thực hiện nhiệm vụ chiến lược đó.

Sống và làm việc trên miền Bắc xã hội chủ nghĩa, Chủ tịch Hồ Chí Minh ngày đêm theo dõi từng bước đi của cách mạng miền Nam. Tuy chưa vào miền Nam, nhưng hình ảnh miền Nam lúc nào cũng in sâu trong trái tim Bác.

"Dù ở xa, nhưng lòng tôi và Chính phủ rất gần Nam Bộ. Tôi theo dõi từng giờ, từng phút cuộc đấu tranh anh dũng của đồng bào, chiến sĩ và cán bộ ta."

                   Chủ tịch Hồ Chí Minh

Tại kỳ họp thứ 6 Quốc Hội khóa II (năm 1963), Quốc hội quyết định trao tặng Chủ tịch Hồ Chí Minh Huân chương Sao Vàng - Huân chương cao quý nhất của Việt Nam, nhưng Bác từ chối chưa nhận. Người nói: “Chờ đến ngày miền Nam hoàn toàn giải phóng, Tổ quốc hòa bình thống nhất, Bắc - Nam sum họp một nhà, Quốc hội sẽ cho phép đồng bào miền Nam trao cho tôi Huân chương cao quý. Như vậy thì dân ta sẽ sung sướng, vui mừng”.

Sự quan tâm của Chủ tịch Hồ Chí Minh đối với miền Nam không chỉ thể hiện qua việc đề ra những đường lối cho cách mạng miền Nam, mà còn thể hiện qua từng suy nghĩ, việc làm hằng ngày của Người.

Đến thăm nơi ở và làm việc của Chủ tịch Hồ Chí Minh tại Phủ Chủ tịch, vẫn còn nhiều hiện vật, tài liệu in sâu tình cảm của Bác với đồng bào miền Nam. Đó là những cuốn sách nói về gương các anh hùng dũng sĩ miền Nam như cuốn “Người con gái Bến Tre” viết về nữ anh hùng Tạ Thị Kiều; cuốn “Rừng núi diệt thù” viết về gương dũng cảm của anh hùng A Vai ở Tây Nguyên; cuốn “Người trinh sát trí dũng song toàn” viết về anh hùng Trần Dưỡng v.v...

Các cuốn sách này Bác Hồ đều đã xem và các anh hùng đó đều đã được gặp Bác. Trên bàn làm việc tại nhà sàn, dưới ánh điện đèn để bàn vẫn nổi lên những nét bút chì xanh đỏ Bác đánh dấu trên những trang báo và bản tin trong nước.

Bác Hồ với các anh hùng và chiến sĩ thi đua miền Nam (tháng 11/1965).

Số Báo Nhân dân ra ngày 17/8/1969, số báo cuối cùng Bác xem tại nhà sàn, trên trang nhất đưa tin và ảnh rất trang trọng về những ngày ra thăm miền Bắc của Đoàn đại biểu Liên Minh các lực lượng dân tộc, dân chủ và hòa bình Việt Nam, được Bác tiếp tại Phủ Chủ tịch.

Phía trước cửa nhà sàn, Bác trồng 2 cây dừa do đồng bào miền Nam biếu Bác. Dừa là loại cây đặc trưng của miền Nam, hằng ngày Bác chăm cho 2 cây dừa lớn đều nhau. Bên cạnh nhà sàn là cây vú sữa của một bà má miền Nam (Cà Mau) biếu Bác năm 1955. Hai cây dừa và cây vú sữa được Bác tự tay chăm sóc hằng ngày.

Những ngày cuối tháng 8, đầu tháng 9/1969, khi thấy trong người đã mệt, Bác đề nghị các đồng chí phục vụ cho Bác được uống nước dừa của 2 cây dừa trên. Biết Bác đã mệt, không uống được, song các đồng chí phục vụ vẫn làm theo yêu cầu của Bác. Trước khi đi xa, Bác luôn nhớ tới miền Nam.

Tại nhà Bác nghỉ và chữa bệnh, vẫn lưu lại nhiều kỷ vật gắn với miền Nam mà Bác Hồ đã sử dụng, đó là tấm bản đồ “Bố trí binh lực địch ở miền Nam Việt Nam”, hằng ngày Bác và các đồng chí trong Bộ Chính trị nghe báo cáo, theo dõi trên bản đồ để nắm tình hình chiến sự.

Trên bàn làm việc để một đài thu thanh bán dẫn Bác dùng để nghe tin tức hằng ngày, đặc biệt là nghe tin tức từ miền Nam. Chiếc đài này của một đơn vị quân giải phóng miền Nam thu được trong trận Phước Thành, gửi ra biếu Bác năm 1968.

Chủ tịch Hồ Chí Minh và Thủ tướng Phạm Văn Đồng đến thăm Đoàn đại diện đặc biệt Cộng hòa miền Nam Việt Nam tại Hà Nội (12/6/1969).

Chủ tịch Hồ Chí Minh thường nói: “Miền Nam yêu quý luôn ở trong trái tim tôi”, từng hiện vật, từng đồ dùng của Bác, từng trang báo, trang tin Bác đã đọc và để lại bút tích đã thể hiện tình cảm đó. Tuy không trực tiếp được vào thăm đồng bào và chiến sĩ miền Nam, nhưng sự quan tâm, tình cảm thương yêu trìu mến của Bác lúc nào cũng đến với đồng bào. Tình cảm ấy thể hiện rất rõ qua những lần Bác tiếp các đoàn cán bộ, chiến sĩ ở miền Nam ra thăm miền Bắc.

Sáng 21/10/1962, tại Phủ Chủ tịch, Chủ tịch Hồ Chí Minh tiếp đoàn đại biểu Ủy ban TWMTGPMN do Giáo sư Nguyễn Vân Hiếu làm Trưởng đoàn.

Khi tiếp Đoàn, Bác đã hỏi thăm về tình hình chiến sự, về đời sống của đồng bào và chiến sĩ miền Nam. Đoàn đã tặng Bác và Thủ tướng Phạm Văn Đồng một số tặng phẩm của đồng bào miền Nam, trong số tặng phẩm đó có tập thơ viết tay của anh Trọng Tuyển.

Trước khi hy sinh, anh Trọng Tuyển có ước mơ duy nhất là được gửi kính tặng Bác tập thơ do anh sáng tác. Bác nhận tập thơ, Người lặng đi một lúc, với niềm xúc động và tình thương bao la đối với đồng bào miền Nam, Bác đưa tay lên ngực trái, nơi trái tim mình và nói: “Bác chẳng có cái gì tặng lại cả, chỉ có cái này”. Ngừng một chút, Bác nói tiếp với giọng đầy xúc động: “Hình ảnh miền Nam yêu quý luôn luôn ở trong trái tim tôi”. Câu nói của Bác làm cả đoàn xúc động.

Chủ tịch Hồ Chí Minh với các anh hùng và dũng sĩ miền Nam (28/2/1969).

Tháng 7/1969, chị Mác Ta Rô Hát, nữ Chủ nhiệm Báo GraMa (Cuba) phỏng vấn Bác một số câu hỏi, trong đó có câu hỏi về tình cảm của Bác đối với đồng bào miền Nam. Trả lời nhà báo, Bác nói: “Ở miền Nam, những thanh niên dưới 25 tuổi không biết được thế nào là 2 chữ tự do. Có thể nói rằng, ở miền Nam, mỗi người, mỗi gia đình có một nỗi đau khổ riêng và nỗi đau khổ riêng của mỗi người, mỗi gia đình gộp lại thì đó là nỗi đau khổ của tôi”.

Trong những năm 60 của thế kỷ trước, cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước diễn ra ác liệt, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã có ý định vào miền Nam để thăm và trực tiếp động viên đồng bào chiến sĩ anh dũng chiến đấu ở tiền tuyến lớn.

Tháng 3/1968, khi đang điều dưỡng ở nước ngoài, Chủ tịch Hồ Chí Minh viết thư gửi đồng chí Lê Duẩn, Bí thư thứ nhất BCHTW Đảng Lao động Việt Nam nói về dự kiến kế hoạch chuyến đi thăm miền Nam của Bác. Người thường xuyên hỏi các đồng chí trong Bộ Chính trị xem việc chuẩn bị đến đâu rồi. Thấy Bác rất quyết tâm nhưng Bác tuổi đã cao, sức khỏe không được như trước nên các đồng chí trong Bộ Chính trị phải báo cáo thật với Bác là đường đi lại rất khó khăn.

Trong những năm 60 của thế kỷ trước, tuy sức khỏe đã giảm sút, nhưng Chủ tịch Hồ Chí Minh vẫn tập đi bộ, tập leo dốc và nhiều khi leo dốc khá cao. Người vẫn quyết tâm rèn luyện để có thêm sức khỏe, thực hiện ý định vào Nam thăm đồng bào chiến sĩ.

Từ cuối năm 1968 trở về sau, thấy sức khỏe của mình giảm sút, Chủ tịch Hồ Chí Minh yêu cầu: Nếu có đồng chí ở miền Nam ra, có Đoàn đại biểu miền Nam ra miền Bắc thì phải cho Người biết. Vì thế, nhiều cán bộ, chiến sĩ miền Nam ra Bắc đều được vào thăm Bác và được Bác tiếp rất thân mật.

Tình cảm của Chủ tịch Hồ Chí Minh dành cho đồng bào miền Nam thật sâu đậm và thiêng liêng. Đó là tình cảm của Người cha đối với các con, là tình cảm của vị lãnh tụ kính yêu đối với đồng bào và chiến sĩ nơi thành đồng Tổ quốc.

TS. Hoàng Thị Nữ