Nguyễn Trần Tín sinh năm 1949 tại mảnh đất Hà thành. Năm 1967, tình hình chiến sự trên chiến trường ngày càng nóng bỏng, anh viết đơn xin nhập ngũ. Sau này, trong cuốn nhật ký tựa đề  "Tuổi trẻ những ngày ở chiến trường", Nguyễn Trần Tín đã viết về việc lên đường cầm súng của mình như sau:

Tôi xa Hà Nội trong một chiều thu lạnh
Giã biệt quê hương theo bước quân hành
Giã biệt người thương theo tiếng gọi của non sông
Thương nhớ đêm ngày đã bao mùa trăng tròn khuyết.

Ngày ấy, sau khi nhập ngũ, anh được phiên chế vào Trung đoàn Hải Yến, Sư đoàn 301 và vào Nam chiến đấu ngay sau 3 tháng huấn luyện. Mùa xuân năm 1968, cuộc Tổng tiến công và nổi dậy Xuân Mậu Thân nổ ra, Tín có mặt trong đội hình tấn công vào Sài Gòn. Trong một trận đánh không cân sức, anh bị thương nặng, phải nằm lại một ngày trong nội thành. Chiều hôm sau, khi đơn vị đã rút hết, anh mới tỉnh dậy, tìm cách thoát ra ngoài. Ra đến ngoại ô, anh bị địch chặn lại, xét hỏi giấy tờ.

Không may cho Tín, địch khám người, anh chẳng những không có giấy tờ mà còn bị thương. Hơn nữa, anh là lính mới vừa từ Hà Nội vào khiến địch nghi ngờ, đưa anh vào giam tại khám Chí Hoà. Ít lâu sau, chúng đưa anh ra nhà tù Phú Quốc.

Anh Đinh Văn Hoạt, bạn tù nằm cùng phòng giam với Nguyễn Trần Tín, hiện đang sống và làm việc ở Hà Nội kể lại: Noel năm 1970, giờ điểm danh, tiếng kẻng tiếng còi vang động kèm theo một thông tin "động trời" khiến bọn địch thất điên bát đảo còn anh em tù thì hả lòng hả dạ. Lần đầu tiên trong lịch sử Trại giam tù binh Phú Quốc, có một tù binh đã một mình đường hoàng vượt ngục giữa ban ngày ngay trước mặt kẻ thù. Người đó là Nguyễn Trần Tín.

Mấy ngày liền chúng lùng sục, tra khảo, nhưng không ai biết Nguyễn Trần Tín đi đâu, cũng không ai hay anh vượt ngục bằng cách nào. Ở nhiều lần vượt ngục khác như vượt rào, đánh quân cảnh bỏ trốn, sớm muộn thì kẻ thù cũng tìm ra phương kế thoát ngục của ta. Nhưng lần này, chúng "bó tay" không sao lý giải được Nguyễn Trần Tín vượt ngục bằng cách nào mà không hề để lại dấu vết. Nhiều anh em tù binh là đồng đội cũng không hay biết. Nguyễn Trần Tín đã vượt ngục bằng cách nào? Thậm chí, không ít người bàn tán xôn xao: "Tay đó có khi chiêu hồi, được bọn địch cài trở lại hàng ngũ của ta chứ dễ gì vượt ngục "ngon ăn" thế? Dư luận nhà lao xì xào: "Có lẽ đúng vì trước đó "tay này" cũng khá thân cận với bọn quân cảnh!

Vậy sự thật thế nào?

Mãi sau này, trong những trang hồi ký tựa đề "Tìm về tổ ấm" được viết lại sau khi anh thoát ngục, người ta mới rõ.

Theo nội dung những trang hồi ký này, thì để thực hiện chuyến vượt ngục, Nguyễn Trần Tín phác thảo ý tưởng vượt ngục và báo cáo chi bộ và được thông qua. Để vượt ngục thành công trước mặt kẻ thù, Tín tìm cách làm quen với bọn lính ngụy. Từ chỗ quen, anh làm thân với bọn chúng, thi thoảng anh giả đò kêu quần áo rách, xin bọn quân cảnh bộ quần áo cũ để mặc. Lúc kiếm được cái quần, khi cái áo, rồi lại lân la tìm kiếm lúc thì bông mai, khi thì phù hiệu quân cảnh. Gom đến cả năm trời, anh đã có được hai bộ quân cảnh khá hoàn chỉnh

Nguyên Thành - Báo CAND Xuân Tân Mão 2011