Chuyện buồn trên những chuyến xe văn minh

Chuyến xe buýt giờ cao điểm từ đường Ngô Gia Tự (huyện Gia Lâm, Hà Nội) vào nội thành dừng xe tại điểm đỗ. Anh Nguyễn Mạnh Cương cùng cô con gái 3 tuổi bước lên xe. Anh Cương loay hoay tìm chỗ ngồi cho con. Nhìn vào một thanh niên trẻ đang ngồi yên vị nghe nhạc ngay trước mặt, anh từ tốn: "Chú nhường cho cháu bé ngồi ghế nhé!". Thế nhưng, anh bất ngờ nhận được lời từ chối thẳng thừng: "Không!".

Trước thái độ của anh ta, anh Cương chuyển từ sự sửng sốt sang tức giận, chỉ vào tấm biển đề: "Nhường chỗ cho người khuyết tật, người già, trẻ em, phụ nữ có thai", anh hỏi: "Cậu có đọc được những chữ kia không?". Lúc này, cậu thanh niên mới ngượng ngùng đứng lên...

Một phụ nữ mang thai 8 tháng kể, một lần lên xe khi xe quá đông, nhìn quanh chẳng thấy ghế nào trống, cô mạnh dạn đề nghị một nam thanh niên: "Anh có thể nhường chỗ cho em được không?". Anh ta tỉnh bơ: "Tôi cũng phải mất tiền mua vé thì tôi cũng phải được ngồi chứ!". Nói rồi anh ta quay ra phía cửa kính như không nghe thấy lời đề nghị vừa rồi. Chỉ đến khi những người xung quanh lên tiếng, anh ta mới miễn cưỡng đứng dậy nhường chỗ.

Những tình huống xảy ra trên xe buýt như thế quả là vô vàn. Rất nhiều người phàn nàn khi nhìn thấy thanh niên trai tráng cứ ngồi yên vị trên ghế, mặc kệ trẻ em, người già, phụ nữ có thai. Thói quen không biết giúp đỡ người khác cộng với sự ích kỷ của một bộ phận thanh niên làm xấu đi hình ảnh của lớp trẻ hiện nay. Bên cạnh đó, nhiều hành khách thiếu ý thức còn viết, vẽ bậy lên thành ghế. Thậm chí là gác chân lên thanh sắt ngang trước mặt khiến nhà xe phải viết thêm dòng chữ: "Không gác chân".

Về phía nhà xe cũng có không ít điều đáng phê phán. Nhạc bật quá to, lái xe chửi thề, lái ẩu, bình luận thiếu văn hoá... là tình trạng đôi khi vẫn xảy ra ở một số tuyến xe. Có xe dán ảnh quảng cáo tin nhắn dày đặc trên kính với hình ảnh phản cảm của người phụ nữ cùng bộ ngực đồ sộ "thiếu vải nghiêm trọng". Có lái xe chạy ẩu, vừa đi vừa phanh gấp khiến hành khách bị động, liên tục giật mình. Tôi cũng đã từng chứng kiến sau cú phanh đột ngột, một cô gái đang đứng bất ngờ ngồi lọt thỏm vào lòng chàng thanh niên ngồi ở ghế phía sau. Cô gái đỏ mặt rối rít: "Em xin lỗi"...

"Vẫn có rất nhiều người tốt"

Đó là nhận xét của một người thương binh cao tuổi sau vài lần đi xe buýt. Ông tâm sự rằng: "Đã nhiều lần tôi thấy cảm động khi vừa lên xe đã được nhường chỗ ngay tức khắc". Bản thân người viết bài này cũng từng chứng kiến một cô gái có ý thức đáng khen ngợi. Cô đứng lên nhường chỗ cho một người già dù cô phải đi cả quãng đường dài. Mãi lâu sau cô mới có một chỗ ngồi khi có người xuống bến. Nhưng chỉ đến bến tới, một phụ nữ có thai lên xe, cô lại đứng lên nhường chỗ. Những người trên xe chứng kiến hành động ấy đều nhìn cô gái bằng ánh mắt đầy thiện cảm.

Lại nữa, có thanh niên khi lên xe nhanh nhẹn làm ngay nhiệm vụ của người phụ xe khi anh phụ xe vẫn đang mải bán vé cho khách. Anh chọn chỗ, bảo người này đứng lên nhường chỗ cho người kia... cứ như việc đó là trách nhiệm của mình vậy.

Trên mỗi chuyến xe, bên cạnh người thiếu ý thức vẫn luôn có nhiều người có văn hoá như vậy. Tuy nhiên, qua tìm hiểu tôi được biết, những người tự nguyện nhường chỗ cho người khác đa phần là học sinh, sinh viên nữ. Và dường như đã biết rõ điều đó nên các phụ xe cũng thường nhắc các sinh viên, học sinh nữ nhường chỗ mỗi khi cần.

Xây dựng văn hoá xe buýt phải từ nhiều phía

Ông Trần Hùng Tuấn, Giám đốc Trung tâm quản lý và điều hành giao thông đô thị (Sở Giao thông vận tải Hà Nội) cho biết: "Chúng tôi đang xây dựng loại hình phương tiện giao thông công cộng này ngày một văn minh hơn, từ việc nâng cao chất lượng của hệ thống xe buýt cho đạt chuẩn, tăng cường tần suất, kéo dài điểm đến, nâng cao chất lượng phục vụ hành khách, coi hành khách là quan trọng nhất...".

Mỗi năm, thành phố trợ giá cho xe buýt hơn 300 tỷ đồng cũng là nhằm giải quyết vấn đề giao thông, giúp người dân có thói quen sử dụng phương tiện văn minh, phù hợp với sự phát triển ở đô thị hiện đại. Bởi vậy, số lượng khách đi xe buýt không ngừng tăng lên. Thế nên, cách cư xử văn minh trên phương tiện văn minh luôn cần được đề cao.

Ngoài sự nỗ lực nâng cao chất lượng phục vụ của thành phố, của doanh nghiệp thực hiện dịch vụ này thì sự hỗ trợ của hành khách là đặc biệt cần thiết. Chỉ cần mỗi người góp một chút ý thức, xe buýt sẽ luôn là phương tiện giao thông văn minh được ưa chuộng

Việt Hà