Đến mỗi địa phương, ngoài việc kiểm tra tình hình thực hiện các nhiệm vụ phát triển kinh tế - xã hội của mỗi tỉnh, Thủ tướng đã dành nhiều thời gian đến dâng hương tưởng niệm, tri ân các Anh hùng liệt sỹ tại các di tích lịch sử kháng chiến. Là vùng đất chịu nhiều mất mát trong chiến tranh, Quảng Trị có tới 72 nghĩa trang liệt sỹ, trong đó có 2 nghĩa trang quốc gia Trường Sơn và Đường 9; và hai nghĩa trang không bia mộ là Thành cổ Quảng Trị và dòng sông Thạch Hãn.

Địa danh Thành cổ Quảng Trị từng vang lên thường trực trong các bản tin chiến sự của tất cả hãng thông tấn trên thế giới tròn 39 năm trước - mùa hè đỏ lửa 1972. Đã 39 năm sau ngày im tiếng súng bom, hàng vạn chiến sỹ đã nằm xuống, máu xương của các anh thấm vào từng tấc đất của Thành cổ, trong số họ, có rất nhiều những chiến sĩ trẻ vừa rời giảng đường vào Thành cổ ngày ấy đã vĩnh viễn không thể tìm thấy thân xác...

Cũng như bao vạn người dân Việt Nam và bạn bè quốc tế về đây tri ân những Anh hùng liệt sỹ, trong cái nóng gay gắt của đất trời miền Trung, người đứng đầu Chính phủ đã xúc động thắp nén hương thơm tưởng niệm các Anh hùng liệt sỹ tại Thành cổ Quảng Trị, Nghĩa trang liệt sỹ Trường Sơn, Nghĩa trang liệt sỹ Quốc gia Đường 9 và thả hoa trên dòng sông Thạch Hãn, bồi hồi tưởng niệm những người đã nằm xuống vì Tổ quốc quyết sinh.

Nói chuyện thân mật với cán bộ, nhân dân tại Thành cổ Quảng Trị, Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng đã trân trọng nhắc tới những dấu mốc lịch sử chói lọi trong sự nghiệp đấu tranh chống kẻ thù xâm lược, giải phóng dân tộc, thống nhất đất nước dưới sự lãnh đạo của Đảng Cộng sản Việt Nam quang vinh, Chủ tịch Hồ Chí Minh vĩ đại. Thủ tướng xúc động nói: Trong ngày vui của Tết độc lập, chúng ta đời đời nhớ ơn sự hy sinh anh dũng của các Anh hùng liệt sỹ đã không tiếc máu xương của mình chiến đấu dũng cảm, hy sinh vì sự nghiệp đấu tranh giải phóng dân tộc, vì nền độc lập tự do của Tổ quốc, vì cuộc sống bình yên và hạnh phúc của nhân dân.

Trước anh linh của các Anh hùng liệt sỹ, Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng khẳng định, toàn Đảng, toàn dân và toàn quân nguyện sẽ đem hết sức mình bảo vệ vững chắc nền độc lập tự do, chủ quyền lãnh thổ thiêng liêng của Tổ quốc; đưa đất nước tiếp tục vững bước đi lên trên con đường mà Đảng và Bác Hồ kính yêu đã lựa chọn… xứng đáng với sự hy sinh xương máu của các Anh hùng liệt sỹ.

Người đứng đầu Chính phủ mong muốn các cấp ủy Đảng, chính quyền và nhân dân Quảng Trị luôn phát huy truyền thống yêu nước và cách mạng của quê hương anh hùng; đoàn kết, thống nhất, chung sức, chung lòng, nỗ lực hết mình để tiếp tục đưa Quảng Trị phát triển nhanh và mạnh mẽ trên tất cả các mặt của đời sống kinh tế, xã hội.

Là người lính, nhiều năm ở chiến trường; từng làm văn thư, liên lạc, cứu thương, y tá, y sỹ và trải qua các cấp bậc và chức vụ từ tiểu đội trưởng cho đến đại đội trưởng... tham gia chiến đấu bảo vệ biên giới Tây Nam và giúp bạn Campuchia, 4 lần bị thương vì đạn bom của kẻ thù, hơn ai hết, ông hiểu sâu sắc sự hy sinh vô cùng lớn lao của dân tộc ta để bảo vệ mỗi tấc đất quê hương. Ngày đó, hàng vạn người lính vai trần ôm súng, bơi qua sông Thạch Hãn vào Thành cổ để phục vụ chiến dịch. Nhiều người đã vĩnh viễn nằm lại với dòng sông, hòa mình vào hồn thiêng sông núi để rồi hòa bình lập lại, cựu chiến binh Lê Bá Dương ngày trở về chất đầy một thuyền hoa trắng thả xuống sông để tưởng nhớ những người đồng đội thân thương của mình. Từ sâu thẳm trái tim anh, những câu thơ yêu thương ứa máu tuôn trào dâng cho đồng đội:

"Đò xuôi Thạch Hãn... ơi chèo nhẹ
Đáy sông còn đó bạn tôi nằm
Có tuổi hai mươi thành sóng nước
Vỗ yên bờ bãi mãi ngàn năm...".

Gần 40 năm từ ngày các anh nằm xuống, thả từng bông hoa huệ tinh khiết xuôi dòng sông lịch sử, người đứng đầu Chính phủ trầm lặng, hồi tưởng về những đồng chí, đồng đội thân yêu của mình, những người anh em cùng chung lý tưởng, vào sinh ra tử vì mỗi tấc đất quê hương, sẵn sàng chiến đấu hy sinh vì độc lập tự do cho Tổ quốc.

Không giấu được những dòng nước mắt nghẹn ngào trước anh linh những người lính quả cảm năm xưa, chị Ba (phu nhân Thủ tướng) nghiêng mình thắp nén nhang tưởng nhớ các anh. Như bao người vợ thời kháng chiến, từng một mình nuôi con khi chồng ra mặt trận, chị hiểu rõ những khó khăn, vất vả, gian truân và sự hy sinh cao cả của các mẹ, các chị một lòng vì tiền tuyến, để hướng đến một ngày hòa bình, đất nước hết khói bom.

Đến dâng hương, tưởng niệm các Anh hùng liệt sỹ tại Khu di tích lịch sử Chín Hầm, phường An Tây, TP Huế (Khu Chín Hầm do thực dân Pháp xây dựng năm 1941 để cất giấu vũ khí. Năm 1954, Ngô Đình Cẩn đã cho cải tạo thành hầm ngục giam giữ, tra tấn các chiến sỹ cách mạng và những người yêu nước) hay dâng hương tưởng niệm các Anh hùng liệt sỹ tại Đền thờ các Anh hùng liệt sỹ Đường 20 - Quyết Thắng (xã Tân Trạch, huyện Bố Trạch) và tại Nghĩa trang liệt sỹ B67 Thọ Lộc (xã Vạn Trạch, huyện Bố Trạch)… người đứng đầu Chính phủ đều khẳng định, thực hiện đúng đạo hiếu "Uống nước nhớ nguồn", Đảng, Nhà nước và nhân dân ta luôn tạc dạ ghi công, biết ơn vô hạn công lao to lớn của các thương binh, liệt sỹ và đã có nhiều cố gắng dành sự quan tâm, chăm lo đời sống của thương binh, gia đình liệt sỹ và người có công với đất nước. Trong dòng tình cảm thiêng liêng ấy, những người lính đã đi xa vì độc lập tự do luôn sống mãi trong lòng dân tộc.

Thả hương, hoa xuống dòng sông Thạch Hãn, tưởng nhớ các anh hùng liệt sĩ Thành cổ.

Tiếp nối truyền thống hào hùng của các thế hệ cha ông trong lịch sử dựng nước và giữ nước của dân tộc, trong cuộc đấu tranh giải phóng dân tộc, giành độc lập, tự do cho đất nước, dưới sự lãnh đạo tài tình và sáng suốt của Đảng, đã có biết bao chiến sĩ cộng sản, những người yêu nước đã anh dũng hy sinh. Phải khẳng định rằng, không có những người con quả cảm, trung hiếu của dân tộc ấy, không thể có giang sơn gấm vóc hôm nay.

Như Chủ tịch Hồ Chí Minh kính yêu đã nói: "Máu đào của các liệt sỹ đã làm cho lá cờ cách mạng thêm đỏ chói. Sự hy sinh anh dũng của các liệt sỹ đã chuẩn bị cho đất nước ta nở hoa độc lập, kết quả tự do. Nhân dân ta đời đời ghi nhớ công ơn các liệt sỹ và chúng ta phải luôn luôn học tập tinh thần dũng cảm của các liệt sỹ để vượt qua tất cả những khó khăn, gian khổ, hoàn thành sự nghiệp cách mạng mà các liệt sỹ chuyển lại cho chúng ta".

Thấm nhuần lời dạy của Bác, lớp lớp những thế hệ trẻ hôm nay, sinh ra và lớn lên trong hòa bình, được giáo dục dưới mái trường xã hội chủ nghĩa - thành quả có được từ bao sự hy sinh oanh liệt của các thế hệ cha anh đi trước luôn ghi lòng tạc dạ, in sâu công sức của các Anh hùng liệt sỹ.

Lịch sử oai hùng của dân tộc, ý chí quyết chiến, quyết thắng và lòng dũng cảm sẵn sàng hy sinh thân mình, bảo vệ chủ quyền Tổ quốc của các Anh hùng liệt sỹ không chỉ là niềm tự hào dân tộc, mà còn là kim chỉ nam cho mỗi thế hệ trẻ hôm nay và mai sau vượt qua khó khăn, gian khổ, cống hiến sức mình vào sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa

Thiện Thuật