Bất chấp nỗ lực của toàn xã hội, tội phạm ma tuý vẫn có chiều hướng gia tăng.

Năm 2004 là năm đầu tiên Hà Nội triển khai thực hiện chương trình cai nghiện tập trung dài hạn (2 năm). Đây cũng là năm được đánh giá đã lập kỷ lục lớn nhất từ trước tới nay về số đối tượng được đưa vào các trung tâm cai nghiện với hơn 6.600 người. Tính đến tháng 12/2004, toàn thành phố có hơn 15.600 người nghiện ma túy. Đặc biệt, số người nghiện mới năm 2004 đã tăng vọt.

Theo đánh giá của các chuyên gia, số người nghiện mới gia tăng đột biến có nguyên nhân trực tiếp từ hàng loạt chiêu thức khuyến mãi, giảm giá trong việc tiếp thị của bọn buôn bán ma túy trong thời gian gần đây. Một trong những thủ đoạn đó là hạ giá bán lẻ ma túy từ 50.000 đồng/tép xuống còn 30.000 đồng/tép. Bên cạnh đó, chúng đã lôi kéo các đối tượng nghiện hút sung vào đội quân chuyên bán lẻ với nhiều hình thức "khuyến mãi" đầy ma lực, rất hấp dẫn như cứ bán được bốn tép sẽ được hưởng hoa hồng một tép.

Hầu hết các đối tượng nghiện đều đói thuốc, thiếu tiền, nên lập tức phương thức bán hàng này đã nhanh chóng được phổ biến nhân rộng. Nếu như trước kia thường xuất hiện nhiều tụ điểm bán ma túy lẻ trắng trợn thì trong thời gian gần đây, các đối tượng buôn bán ma tuý đã chuyển sang các hình thức  nhỏ lẻ, hoạt động chủ yếu tại các gầm cầu thang, nhà bỏ hoang, chỗ khuất người và địa điểm giao hàng cũng thường xuyên thay đổi.

Ông Nguyễn Vi Hùng, Chi cục trưởng Chi cục Phòng chống tệ nạn xã hội thành phố Hà Nội, khẳng định: "Tình hình số người nghiện tăng vọt với nguyên nhân trực tiếp từ những chiêu thức khuyến mãi, tiếp thị trên là rất đáng báo động. Các ngành, các địa phương cần phải tập trung vào công tác đưa người đi cai nghiện, xử lý mạnh đối tượng buôn bán cũng như đẩy mạnh việc giáo dục tuyên truyền đối với các nhóm đối tượng có nguy cơ cao để tránh tạo ra một vòng xoáy nguy hiểm". Bên cạnh đó, công tác đấu tranh với bọn bán lẻ ma túy chưa được đẩy mạnh, thậm chí có nơi còn buông lỏng.

Hà Nội sẽ xây dựng đề án dạy nghề, tạo việc làm sau cai nghiện

Năm 2004, Hà Nội đã triển khai nhiều biện pháp quyết liệt trong việc đấu tranh bài trừ tệ nạn ma tuý. Nhiều hình thức tuyên truyền, lồng ghép các nội dung đã được tiến hành rộng khắp đến nhiều tầng lớp nhân dân, trong đó đặc biệt chú trọng đến lứa tuổi thanh, thiếu niên, học sinh, sinh viên.

Cho đến nay, toàn thành phố đã có gần 100 câu lạc bộ sau cai nghiện tại 100 xã, phường, thị trấn có nhiều người nghiện. Những câu lạc bộ này thường xuyên có sự cải tiến hình thức sinh hoạt, từ đó đã góp phần vào việc giảm tỷ lệ tái nghiện sau cai.

Tính đến ngày 30/12/2004, các trung tâm cai nghiện của thành phố đã tổ chức cai nghiện cho hơn 6.800 người. Những đối tượng sau thời gian cai nghiện trở về đều được lên danh sách, đưa vào diện quản lý, giúp đỡ của chính quyền địa phương, các hội, đoàn thể và vận động gia nhập các câu lạc bộ sau cai. Tại các trung tâm, hàng ngàn người đã được tổ chức hoạt động lao động, sản xuất, làm các nghề gia công, xuất khẩu. Tính đến cuối năm 2004, trên địa bàn Hà Nội có 7 xã không có tệ nạn ma tuý, mại dâm, 76 xã, phường, thị trấn có chuyển biến mạnh về tệ nạn xã hội.

Tuy nhiên, bên cạnh đó, công tác phòng chống ma túy vẫn còn có những bất cập, nhiều địa phương còn thiếu sự quan tâm, nhập cuộc. Công tác quản lý người nghiện sau cai chưa được làm tốt, thiếu đi sự quan tâm của chính quyền địa phương, thiếu cán bộ có năng lực và thực sự tâm huyết. Số lượng người nghiện tham gia vào các câu lạc bộ sau cai vẫn còn ít. Hiện 16 xã, phường, thị trấn chưa có chuyển biến, trong đó gồm chủ yếu các xã vùng ngoại thành như: Cổ Nhuế, Cầu Diễn, Mễ Trì, Mỹ Đình, Thụy Phương (Từ Liêm), Đông Mỹ, Ngọc Hồi, Vĩnh Quỳnh, Tả Thanh Oai, thị trấn Văn Điển (Thanh Trì), Thụy Lâm, Đông Hội, Đại Mạch (Đông Anh)...

Trong năm 2005, bên cạnh việc tập trung cai nghiện, Hà Nội sẽ tổ chức dạy nghề theo hình thức chuyên nghiệp cho 500 người (có cấp chứng chỉ) và dạy nghề theo phương pháp truyền nghề kết hợp với giải quyết việc làm bằng các nghề thủ công cho khoảng 4.000 người. Mở rộng thêm các trung tâm giáo dục và đẩy mạnh công tác tuyên truyền nâng cao nhận thức, tạo ra bước chuyển biến mạnh mẽ về phòng chống nghiện, cai nghiện. Tất cả những người nghiện ma tuý đều phải đăng ký cai nghiện theo một hình thức phù hợp với chính quyền xã, phường, thị trấn.

Theo lãnh đạo Chi cục Phòng chống tệ nạn xã hội, trong năm 2005, Hà Nội sẽ xây dựng đề án dạy nghề, tạo việc làm sau cai để trình Chính phủ phê duyệt. Trên cơ sở đó sẽ đảm bảo khoảng 60 - 70% đối tượng sau cai là những người có nguy cơ tái nghiện cao được tiếp tục ở lại các trung tâm giáo dục lao động xã hội từ 1 - 3 năm để luyện tay nghề, tham gia lao động theo chế độ hợp đồng, đồng thời khuyến khích các doanh nghiệp tiếp nhận người đã cai nghiện vào làm việc

Xuân Luận