Năm 2011, Bộ Công an Trung Quốc lập chuyên án đặc biệt mang tên  “8.6.201”điều tra làm rõ nhóm tội phạm buôn bán trẻ em từ biên giới Việt. Đến ngày 15-7-2011, lực lượng chức năng bắt giữ 43 nghi phạm trong đường dây buôn bán người xuyên quốc gia và giải cứu nhiều trẻ em trong đó có 10 bé trai người Việt Nam. Các cháu này đều sinh từ đầu đến giữa năm 2011.

Tháng 5-2013, phía Trung Quốc đã bàn giao 10 bé trai nói trên cho Bộ Công an Việt Nam. Các cháu được tiếp nhận và bàn giao cho Trung tâm bảo trợ trẻ em có hoàn cảnh khó khăn đặc biệt tỉnh Quảng Ninh (thuộc Sở LĐTBXH tỉnh Quảng Ninh) nuôi dạy. 10 cháu được đặt tên lần lượt là: Cộng, Hòa, Xã, Hội, Chủ, Nghĩa, Việt, Nam, Hùng, Mạnh.

Bà Trần Thị Thanh Vân, PGĐ Trung tâm bảo trợ trẻ em có hoàn cảnh khó khăn đặc biệt tỉnh Quảng Ninh nhớ lại: “Khi về Trung tâm, thể trạng của các con kém hơn rất nhiều so với các bạn cùng trang lứa. Do vậy, trung tâm đã phải xây dựng một chế độ đặc biệt để bồi bổ cho các cháu. Sau hơn 3 năm nuôi dưỡng tại Trung tâm, đếnnay các cháu đã khôn lớn, khỏe mạnh và rất ngoan ngoãn”.

Vì sao được bàn giao về Trung tâm nuôi dạy đã hơn 3 năm mà gia đình các cháu vẫn không đến nhận? Bà Vân cho biết, cuối tháng 6-2016 chỉ có cháu Nguyễn Đăng Cộng được mẹ ruột là Trịnh Thị Bích sau khi hết hạn thụ án ở Trung Quốc đã làm thủ tục để đón về quê Thanh Hóa. Trường hợp thứ 2 đã xác định được mẹ đẻ là cháu Mạnh. Tuy nhiên, do mẹ cháu vẫn đang thụ án nên Mạnh vẫn được nuôi dạy ở Trung tâm.

10 bé trai đang được nuôi dưỡng tại Trung tâm bảo trợ trẻ em có hoàn cảnh đặc biện tỉnh Quảng Ninh.

Trường hợp 10 cháu nhỏ kể trên chỉ là 1 trong số các vụ mua bán trẻ em qua biên giới Trung Quốc. Nhiều khi ngay cả mẹ đẻ các cháu chính là 1 mắt xích trong những đường dây đó, như trường hợp của 2 cháu Cộng và Mạnh. Các cháu bị chính bố mẹ đẻ bán khi vừa lọt lòng chứ không phải do bị bắt cóc. Bởi vậy khi có thông tin các cháu được trở về, nhiều mẹ vẫn không muốn đến nhận lại con mình.

“Nếu ngăn chặn được các đối tượng buôn bán trước khi chúng qua biên giới Trung Quốc thì cơ hội tìm được bố mẹ sẽ nhiều hơn. Như tháng 11-2015, một cháu bé được giải cứu từ Móng Cái và đưa về Trung tâm ở đã được mẹ ở TP.Hồ Chí Minh ra đón. Người mẹ sau đó cho biết đã tự tay bán con mình”, một cán bộ Trung tâm cho biết.

Nhiều khi, việc các con được đón về với gia đình cũng là điều băn khoăn. Một mẹ tại Trung tâm tâm sự, “Dù yêu thương các con thế nào, các mẹ và lãnh đạo Trung tâm vẫn mong mỏi các con được về với bố mẹ đẻ hoặc ít ra tìm được một gia đình riêng đúng nghĩa. Thế nhưng, nhiều gia đình có hoàn cảnh phức tạp, lo ngại cho các con khi được đón về cuộc sống mới không đảm bảo. Vì bản thân các cháu đã bị bố mẹ bán đi từ khi lọt lòng".

"Với các con, Trung tâm là nơi được sinh ra và nuôi dưỡng. Như trường hợp cháu Cộng, sau khi bàn giao cháu về cho gia đình, chúng em dặn đi dặn lại mẹ về sở thích, tính cách của con. Thậm chí các mẹ ở Trung tâm còn động viên, khuyên nhủ chị ấy hối cải và chăm sóc thật tốt bù đắp cho con. Và từ hồi Cộng về nhà, Trung tâm chỉ nhận được điện thoại của mẹ cháu một lần, từ đó đến nay thì mất liên lạc.”

Nhìn các cháu bé đang nô đùa sau giờ tan học tại Trường mầm non Hoa Hồng (đối diện Trung tâm) ít ai nghĩ rằng các cháu đã phải chịu mất mát cực lớn khi thiếu bàn tay chăm sóc của mẹ đẻ. Sau sự hồn nhiên ấy là nỗi đau chưa thể cảm nhận khi chính mẹ đẻ là người đã bỏ rơicác cháu.

Bà Trần Thị Thanh Vân, PGĐ Trung tâm bảo trợ trẻ em có hoàn cảnh khó khăn đặc biệt tỉnh Quảng Ninh: Bộ Công an đang thông báo tìm người thân cho các con. Sau 1 tháng thông báo, nếu không có ai đến nhận thì sẽ chuyển hồ sơ qua Cục con nuôi (Bộ Lao động và thương binh xã hội) để nhận con nuôi theo quy định. Nếu không, các con vẫn sẽ ở lại với chúng tôi đến trước năm 22 tuổi.
Phương Minh