Sau hai ngày xét xử sơ thẩm vụ án án lập quỹ trái phép, để ngoài sổ sách số tiền hàng chục tỷ đồng xảy ra tại Ban Quản lý dự án Công trình liên hợp Lọc hóa dầu Nghi Sơn, trực thuộc Tập đoàn Dầu khí Việt Nam-PVN (viết tắt là Ban Quản lý dự án Nghi Sơn), ngày 30/9, HĐXX TAND TP Hà Nội đã ra phán quyết đối với ba bị cáo: 

Trần Khắc Hiệp (SN 1957, trú tại phường Láng Hạ, quận Đống Đa, thành phố Hà Nội), cựu Trưởng Ban Quản lý dự án Nghi Sơn; Lê Xuân Hoàng (SN 1962, trú tại phường Vĩnh Phúc, quận Ba Đình, thành phố Hà Nội), cựu Kế toán trưởng, Trưởng phòng Tài chính kế toán, Ban Quản lý dự án Nghi Sơn và Nguyễn Mạnh Tấn (SN 1981, trú tại xã Đức Thượng, huyện Hoài Đức, thành phố Hà Nội), cựu nhân viên Phòng Tài chính kế toán, Ban Quản lý dự án Nghi Sơn.

Ba bị cáo Hiệp, Hoàng và Tấn tại phiên xử.

HĐXX tuyên phạt bị cáo Trần Khắc Hiệp 4 năm tù, bị cáo Lê Xuân Hoàng 4 năm tù và bị cáo Nguyễn Mạnh Tấn 2 năm tù cùng về tội lập quỹ trái phép (Điều 205 BLHS năm 2015). Về trách nhiệm dân sự, HĐXX buộc bị cáo Hiệp phải bồi thường số tiền 10 tỷ đồng cho PVN, bị cáo Hoàng phải bồi thường số tiền hơn 9,2 tỷ đồng cho PVN. Đến thời điểm này, bị cáo Hiệp đã nộp số tiền hơn 7 tỷ đồng, bị cáo Hoàng đã nộp số tiền hơn 2 tỷ đồng.

HĐXX nhận định, hành vi phạm tội của các bị cáo trong vụ án này là rất nghiêm trọng vì cố ý vi phạm quy định về quản lý kinh tế, gây thiệt hại cho Nhà nước số tiền rất lớn. Trong đó, bị cáo Hiệp giữ vai trò chính khi trực tiếp chỉ đạo, ký 66 hợp đồng tiền gửi; bị cáo Hoàng trực tiếp bàn bạc với bị cáo Hiệp, đồng thời là người quản lý và chi số tiền 19,2 tỷ đồng tiền lãi. 

Bị cáo Tấn không được tham gia bàn bạc, nhưng đã tiếp nhận ý chí từ cấp trên là bị cáo Hiệp. Tấn là nhân viên kế toán, có nhiệm vụ theo dõi các khoản từ ngân hàng, trực tiếp nhận hơn 6 tỷ đồng tiền lãi rồi quản lý theo chỉ đạo của Hiệp và Hoàng nên có vai trò đồng phạm, giúp sức hoàn thành tội phạm.

Đối với ông Tôn Anh Thi (cựu Trưởng ban Ban Quản lý dự án Nghi Sơn), HĐXX nhận thấy, hành vi của ông Thi đã phạm vào tội “Lập quỹ trái phép”. Nhưng quá trình điều tra đã xác định, ông Thi đã dùng 813 triệu đồng để chi cho hai gia đình nạn nhân bị thiệt mạng khi giải phóng mặt bằng theo yêu cầu của chính quyền tỉnh Thanh Hóa. Về phía PVN cũng xác nhận, ông Thi có báo cáo phù hợp với quy chế của PVN. Mặc khác, toàn bộ số tiền lãi hơn 1 tỷ đồng đã hưởng từ 15 hợp đồng tiền gửi do ông Thi ký đã được khắc phục toàn bộ. 

Do đó, Viện KSND tối cao có quyết định đình chỉ điều tra đối với ông Thi nên HĐXX không xem xét trách nhiệm đối với ông Thi. Trước khi phiên toà diễn ra, ông Thi có đơn đề nghị TAND TP Hà Nội tuyên PVN phải trả cho mình số tiền ông tự bỏ ra để khắc phục hậu quả. Về đề nghị này của ông Thi, HĐXX nhận thấy, trong số tiền lãi hơn 1 tỷ đồng để ngoài sổ sách trái quy định, ông Thi tự trả số tiền hơn 813 triệu đồng cho hai gia đình nạn nhân và chỉ đưa vào sổ sách số tiền hơn 308 triệu đồng. Do đó HĐXX chỉ yêu cầu PVN trả lại cho ông Thi số tiền 308 triệu đồng.

Theo bản án sơ thẩm của TAND TP Hà Nội, từ năm 2010-2015, lợi dụng chức vụ Trưởng ban Quản lý dự án Nghi Sơn, được PVN ủy quyền đàm phán, ký, thực hiện hợp đồng với Công ty TNHH Lọc hóa dầu Nghi Sơn nên sau khi nhận được tiền thanh toán cho hợp đồng san lấp mặt bằng hoàn thiện và hợp đồng nạo vét công trình biển gói BoQ2, Tôn Anh Thi (cựu Trưởng ban Quản lý dự án Nghi Sơn) và bị cáo Trần Khắc Hiệp đã bàn bạc, thống nhất với Lê Xuân Hoàng sử dụng tổng số 1.600 tỷ đồng nguồn tiền này và 50 tỷ đồng từ nguồn do PVN cấp để gửi tại Ngân hàng TMCP Quân đội (MB), Chi nhánh Thanh Hóa và Ngân hàng TMCP Đại Dương (OceanBank), Chi nhánh Thanh Hóa trong thời gian từ một tuần đến một tháng, lấy chênh lệch lãi suất có kỳ hạn với lãi suất không kỳ hạn tổng cộng hơn 20 tỷ đồng để ngoài sổ sách kế toán để sử dụng, chi tiêu gây thiệt hại cho PVN.

Trong số ba bị cáo, bị cáo Hiệp đã có hành vi ký 66 hợp đồng tiền gửi có kỳ hạn với MB Chi nhánh Thanh Hóa và 13 văn bản thỏa thuận gửi tiền với OceanBank Chi nhánh Thanh Hóa, tổng số tiền gửi ghi trên hợp đồng là 1.600 tỷ đồng, tiền lãi phát sinh là 19,2 tỷ đồng, để ngoài hệ thống sổ sách, kế toán để sử dụng, chi tiêu gây thiệt hại cho PVN. 

Trước khi vụ án được khởi tố, bị cáo Hiệp đã nộp 7,4 tỷ đồng vào tài khoản của PVN để khắc phục một phần hậu quả. Bị cáo Hoàng đã có hành vi bàn bạc, thống nhất với bị cáo Hiệp sử dụng 1.550 tỷ đồng do Công ty TNHH Lọc hóa dầu Nghi Sơn thanh toán và 50 tỷ đồng do PVN cấp để gửi có kỳ hạn tại MB Chi nhánh Thanh Hóa và OceanBank Chi nhánh Thanh Hóa lấy tổng số tiền lãi là hơn 19,2 tỷ đồng để sử dụng, chi tiêu gây thiệt hại cho PVN. 

Bị cáo Tấn có nhiệm vụ theo dõi kế toán các khoản lãi phát sinh từ nguồn tiền gửi, nhưng đã không thực hiện theo đúng chức năng, nhiệm vụ được giao mà thực hiện theo sự chỉ đạo của bị cáo Hiệp và bị cáo Hoàng, khi nhận tổng số tiền lãi 6 tỷ đồng, không hạch toán, để ngoài hệ thống sổ sách để chi tiêu gây thiệt hại cho PVN.

Nguyễn Hưng