Ngày 28-6, phiên toà xét xử vụ án “thiếu trách nhiệm gây hậu quả nghiêm trọng” xảy ra tại Ngân hàng Xây dựng Việt Nam (VNCB) đối với các ông: Đặng Thanh Bình (64 tuổi, nguyên Phó Thống đốc Ngân hàng Nhà nước Việt Nam - NHNN), Lê Văn Thanh (54 tuổi, nguyên Chánh thanh tra NHNN tỉnh Long An; tổ trưởng giám sát VNCB), Hà Tấn Phước (55 tuổi, nguyên Phó giám đốc NHNN Chi nhánh tỉnh Long An; nguyên tổ trưởng tổ giám sát Ngân hàng (NH) Đại Tín/ VNCB), Phạm Thế Tuân (62 tuổi, nguyên tổ phó tổ giám sát VNCB), Ngô Văn Thanh (41 tuổi, nguyên tổ viên tổ giám sát ngân hàng Đại Tín/ VNCB) tiếp tục với phần tham gia bào chữa của luật sư, tự bào chữa các bị cáo và tranh luận lại của VKS.

Bảo vệ cho bị cáo Đặng Thanh Bình, các luật sư cho rằng việc chấp thuận chủ trương để nhóm nhà đầu tư mới (nhóm Thiên Thanh) tham gia tái cơ cấu Ngân hàng Đại Tín cũng như phê duyệt chính thức phương án tái cơ cấu Ngân hàng Đại Tín là những vấn đề rất lớn của ngành ngân hàng, do tập thể lãnh đạo NHNN quyết định, không phải thẩm quyền của cá nhân ông Bình. 

Các bị cáo tại toà.

Do vậy, không có căn cứ để quy kết ông Bình thiếu trách nhiệm, để Phạm Công Danh tham gia tái cơ cấu Ngân hàng Đại Tín, từ đó sử dụng ngân hàng như một công cụ để thực hiện hành vi vi phạm, gây thiệt hại cho ngân hàng. 

Đối với bút phê “Việc kiểm tra vốn góp sẽ được thực hiện sau này...” của ông Bình trên tờ trình ngày 4-9-2012, là ý kiến chỉ đạo kiểm tra nguồn tiền mà nhóm nhà đầu tư mới sử dụng để góp vốn. 

Các luật sư nói đây là chỉ đạo kịp thời, đúng quy định pháp luật tại thời điểm ký bút phê; đúng chủ trương của lãnh đạo NHNN thể hiện trong các cuộc họp trước và sau ngày ký bút phê; đúng với ý kiến chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ (?).

Về nhận định ông Bình chỉ đạo không kiểm tra, đánh giá năng lực tài chính của nhóm cổ đông mới, theo các luật sư, ông Bình có chỉ đạo và cơ quan Thanh tra, giám sát ngân hàng đã thực hiện việc kiểm tra bắt đầu từ tháng 5-2012 cho đến khi phương án tái cơ cấu được chấp nhận chính thức vào ngày 2-7-2013. 

Các luật sư cho rằng, ý kiến chỉ đạo của ông Bình đối với cơ quan Thanh tra, giám sát ngân hàng trong việc thực hiện phương án tái cơ cấu Ngân hàng Đại Tín là nhất quán và đúng pháp luật. 

Việc nhóm Phạm Công Danh được tham gia tái cơ cấu ngân hàng Đại Tín không phải là hậu quả tất yếu của việc ông Bình ký bút phê trên tờ trình 1340 cũng như việc Phạm Công Danh cố ý vi phạm pháp luật không có quan hệ nhân quả với việc thực thi công vụ của ông Bình. Từ lập luận này, các luật sư đề nghị HĐXX tuyên ông Bình không phạm tội.

Tự bào chữa cho mình, ông Đặng Thanh Bình tiếp tục khẳng định làm đúng trách nhiệm mà Thống đốc NHNN giao phó.

Đối đáp quan điểm bào chữa cho ông Bình của các luật sư, đại diện VKS giữ nguyên quan điểm buộc tội. 

Theo VKS, tại Văn bản số 597 ông Bình ký ngày 15-8-2012 trình Thủ tướng Chính phủ về phương án tái cơ cấu Ngân hàng Đại Tín, nêu rõ: Cần tiếp tục xác minh năng lực tài chính của nhóm nhà đầu tư mới để đảm bảo nguồn tiền đầu tư vào Ngân hàng Đại Tín. 

NHNN trình Thủ tướng Chính phủ chấp nhận chủ trương Ngân hàng Đại Tín tái cơ cấu theo phương án nêu trên trên cơ sở nhóm cổ đông mới có đủ năng lực tài chính để thực hiện phương án này. 

Trên cơ sở đề nghị của NHNN, Thủ tướng Chính phủ đã có chỉ đạo tại Thông báo số 1350, trong đó có nêu: “... NHNN chịu trách nhiệm trước Thủ tướng Chính phủ về tính đúng đắn, chính xác đối với thực trạng và năng lực tài chính của nhóm nhà đầu tư mới đầu tư vào NH Đại Tín...”.

Thực hiện chủ trương trên, ngày 4-9-2012, cơ quan thanh tra giám sát NHNN có tờ trình về việc tái cơ cấu Ngân hàng Đại Tín gửi Phó Thống đốc Đặng Thanh Bình, kiến nghị Thống đốc cho phép áp dụng điều kiện tài chính đối với nhà đầu tư tham gia tái cơ cấu ngân hàng như điều kiện đối với cổ đông sáng lập là cá nhân, tổ chức khi thành lập mới ngân hàng. 

Cụ thể, có khả năng về tài chính để góp vốn thành lập ngân hàng TMCP và cam kết không được dùng vốn uỷ thác, vốn vay của các tổ chức khác, cá nhân khác để góp vốn.

Như vậy, yêu cầu trong phương án của NHNN, chỉ đạo của Thủ tướng và kiến nghị của Cơ quan thanh tra giám sát là để bảo đảm được năng lực tài chính thực sự của nhóm cổ đông tham gia tái cơ cấu Ngân hàng Đại Tín nhưng ông Bình đã không thực hiện đúng yêu cầu trên. Ông Bình có bút phê vào tờ trình này như sau “việc kiểm tra vốn sẽ được thực hiện sau này...”.

Sau khi có bút phê nêu trên, ngày 6-9-2012, ông Bình ký Công văn 652, chấp thuận chủ trương phương án tái cơ cấu Ngân hàng Đại Tín. 

Sau một thời gian cho nhà đầu tư mới tham gia tái cấu trúc Ngân hàng Đại Tín, đến ngày 14-6-2013, chính ông Bình lại ký thông báo ý kiến kết luận cuộc họp Ban chỉ đạo tái cơ cấu Ngân hàng Đại Tín đã phải thừa nhận: “Lộ trình triển khai phương án còn chậm chủ yếu do năng lực tài chính của nhà đầu tư mới tham gia tái cơ cấu hạn chế”. 

Mặc dù vậy, ông Bình vẫn ký Công văn số 440 chấp thuận chính thức phương án tái cơ cấu Ngân hàng Đại Tín. Từ những phân tích nêu trên, VKS cho rằng đủ căn cứ xác định ông Bình đã có hành vi “thiếu trách nhiệm...” như cáo trạng truy tố.

Nói lời sau cùng, ông Bình mong ngành ngân hàng rút ra kinh nghiệm cho những lần tái cơ cấu sau, thông qua việc quan tâm đến công tác thanh tra, giám sát để hoàn thành trách nhiệm. 

Ông Bình nói bản thân ông “cảm thấy ân hận vì chưa làm tròn nhiệm vụ Nhà nước giao phó. Nhưng thực sự tôi vẫn thấy rằng cá nhân tôi cùng lãnh đạo NHNN đã rất nỗ lực với động cơ hết sức trong sáng” (?). Trong lời nói cuối cùng, ông Bình xin HĐXX xem xét toàn diện, thấu đáo các lý lẽ trước khi định tội đối với ông và các thuộc cấp, đồng nghiệp.

Trong phần bào chữa cho các bị cáo Hà Tấn Phước, Lê Văn Thanh, Ngô Văn Thanh, Phạm Thế Tuân, các luật sư đều đề nghị HĐXX xem xét giảm cho các bị cáo một phần hình phạt. Trong lời nói sau cùng, các bị cáo này đều nhận trách nhiệm và xin HĐXX xem xét giảm nhẹ hình phạt.

HĐXX nghị án và sẽ tuyên án vào chiều 2-7 tới.

A.Huy