Theo các cán bộ của Phòng Cảnh sát truy nã tội phạm, Công an tỉnh Lào Cai thì suốt quãng đường di lý từ TP Hồ Chí Minh ra Lào Cai, Thanh mang tâm trạng hoảng hốt, ủ dột.

Nguyễn Thị Thanh, 42 tuổi, trước khi trốn truy nã trú tại thôn Phú Thịnh 1, thị trấn Phố Lu, huyện Bảo Thắng, tỉnh Lào Cai. Cách đây 16 năm, Thanh là đối tượng buôn ma túy sừng sỏ ở thị trấn Phố Lu. Từ buôn bán nhỏ lẻ, Thanh chuyển sang buôn chuyến với số lượng ma túy mỗi ngày một lớn. Các chị, em của Thanh đều tham gia vào đường dây và ngày càng lún sâu vào tội lỗi. Sự giàu có bất thường của đại gia đình ma túy này đã lọt vào tầm ngắm của lực lượng Công an tỉnh Lào Cai.

Sau khi  xác lập chuyên án, đầu tháng 4/1998, Công an tỉnh Lào Cai đã đồng loạt tổ chức nhiều mũi trinh sát, lần lượt từng người trong đường dây "gia đình ma túy" này bị bắt. Riêng Thanh là đối tượng khôn ngoan và lọc lõi nhất nhà nên đã vội vã "cao chạy xa bay". Tổ chức truy tìm khắp nơi không thấy, ngày 29/4/1998, cơ quan CSĐT Công an tỉnh Lào Cai ra quyết định truy nã Thanh trên toàn quốc.

Một thân một mình chạy trốn nhưng Thanh vẫn nghe ngóng thông tin, khi biết các chị em của mình đều lĩnh án chung thân, Thanh rất lo lắng và càng quyết tâm phải trốn chạy thật xa để thoát tội. Sau nhiều ngày lang thang, phiêu bạt khắp nơi, Thanh dạt đến huyện Củ Chi, TP Hồ Chí Minh tá túc. Tại đây, thị đã vào vai một người thu mua ve chai để che giấu thân phận. Thanh lấy quê mình ở Nam Định, ngày ngày rong ruổi đi khắp các ngõ xóm ở TP Hồ Chí Minh, rồi lại xuống Đồng Nai thu mua đồng nát về bán. Khi cuộc sống đã ổn định, Thanh tìm cách liên hệ với gia đình và vận động chồng con vào TP Hồ Chí Minh cùng mình.

Trong thời gian Thanh trốn truy nã, Công an tỉnh Lào Cai đã nhiều lần tổ chức xác minh, truy tìm, vận động gia đình nhưng không phát hiện tung tích của đối tượng. 12 năm sau, Phòng Cảnh sát truy nã tội phạm được thành lập, những vụ án tồn được lật lại, cuộc tìm kiếm Nguyễn Thị Thanh tiếp tục được triển khai. Chuyên án được xác lập, các cán bộ có kinh nghiệm được tung vào cuộc xác minh, lật xới lại toàn bộ các mối quan hệ, nhân thân, họ hàng của đối tượng để truy tìm manh mối.

Đối tượng Nguyễn Thị Thanh.

Thượng tá Đỗ Mạnh Tiến, Phó trưởng Phòng Cảnh sát truy nã tội phạm, Công an tỉnh Lào Cai cho biết: "Do thời gian quá lâu nên thông tin về đối tượng còn lại rất ít. Việc Thanh trốn ở đâu, làm gì là một ẩn số rất lớn với các cán bộ tham gia chuyên án". Nhưng với sự quyết tâm cao nhất, dù nghe một chi tiết, một thông tin nhỏ về đối tượng, các trinh sát sẵn sàng lên đường ngay. Ròng rã theo đuổi 2 năm với biết bao công sức, trí tuệ, tháng 3/2014, anh nhận được thông tin Thanh đang sống ở huyện Củ Chi, TP Hồ Chí Minh. Nhưng Củ Chi rộng lớn, đối tượng trốn ở đâu lại tiếp tục là một ẩn số.

Sau nhiều lần trao đổi thông tin với Công an TP Hồ Chí Minh, việc truy tìm tung tích Nguyễn Thị Thanh tiếp tục kéo dài cho tới khi các anh xác định Thanh đang sống ở xã Bình Mỹ, huyện Củ Chi. Thông tin quý giá này khiến các trinh sát đáp máy bay vào ngay TP Hồ Chí Minh. Bình Mỹ là nơi tập hợp dân tứ xứ về làm ăn, ngoài tấm ảnh truy nã đen trắng mờ nhạt, các trinh sát không có thông tin thêm gì về hình dạng của đối tượng. Ở Bình Mỹ có tới vài người tên là Thanh ở khắp nơi về sinh sống và không có ai đến từ Lào Cai. Bằng các biện pháp nghiệp vụ, các trinh sát đã tìm ra Nguyễn Thị Thanh hiện đang là người thu mua ve chai, có nhà riêng ở xã Bình Mỹ. Kế hoạch vây bắt được vạch ra kỹ lưỡng.

Theo quy luật, sáng sớm Thanh đi thu mua ve chai, tối mới về nhà. Nhưng hôm bị bắt, Thanh lại có khách nên trưa đó về nhà đãi cơm. Thấy có Công an xã đến nhà, Thanh rất bình tĩnh vì chỉ nghĩ Công an tới hỏi thăm. Nào ngờ, Thanh đánh rơi chiếc bát trên tay khi một cán bộ Công an tỉnh Lào Cai nói: "Nguyễn Thị Thanh, chị đã bị bắt". Kinh ngạc đến tột độ, mặt Thanh trắng bệch, sững sờ không tin vào tai mình. Xác định được tội của mình, sau phút giây hoảng loạn và suy sụp, Thanh xin được nói chuyện với chồng cũ, nhờ anh ta trông nhà và nuôi hai con nhỏ rồi lủi thủi đi theo các trinh sát để về Lào Cai.

Trong ít phút ngắn ngủi nói chuyện với chúng tôi, Thanh chỉ khóc. Có lẽ, chị ta khóc vì ân hận, vì thương con! Người đàn bà bỏ trốn 16 năm đã sống trong những ngày hoảng sợ và bi kịch. Sau khi vào Nam, vợ chồng Thanh bỏ nhau, chồng cũ đã có vợ con riêng. Hằng ngày đi bán đồng nát, Thanh luôn hóa trang, bịt mặt vì sợ gặp người quen. Cứ tưởng không ai còn nhớ tới vụ án của mình nữa, nên Thanh đã nguôi ngoai lo sợ phần nào. Nhưng không ngờ dưới vỏ bọc kỹ lưỡng như vậy, tung tích của mình vẫn bị tìm ra. Ngôi nhà tồi tàn, lụp xụp của Thanh giờ chỉ có hai đứa con đang tuổi ăn, tuổi học. Sự lo lắng đã khiến người đàn bà chỉ biết bưng mặt khóc khi nghĩ tới con, tới bản án nặng trước mắt.

Hằng Mai