“Nổi cộm” và người được dư luận quan tâm nhất trong nhóm người này là bà Nguyễn Thị Lang (64 tuổi, mẹ của bị cáo Huyền Như), trước đó đã có đơn kiến nghị gửi Tòa phúc thẩm đề nghị xem xét được tham gia phiên tòa với tư cách là người có quyền lợi và nghĩa vụ liên quan do liên quan đến căn biệt thự H2 The Nam Hai ở Quảng Nam (theo định giá tài sản trị giá trên 43 tỷ đồng) bị kê biên mà bà đứng tên chủ sở hữu.

Trong suốt phiên tòa phúc thẩm diễn ra từ ngày khai mạc đến nay, bà Lang đều có mặt theo giấy triệu tập của Tòa. Tuy nhiên, được HĐXX mời thẩm vấn liên quan đến kháng cáo “yêu cầu hủy bỏ lệnh kê biên căn biệt thự H2 The Nam Hai” nói trên vào sáng qua, bà Lang đã vắng mặt không lý do. Theo HĐXX, dù đứng tên là chủ sở hữu nhưng bà Lang phải chứng minh được căn biệt thự trên mua bằng tiền của mình thì mới có cơ sở để xem xét.

Do không có mặt bà Lang nên HĐXX đã thẩm vấn Huyền Như, do trước đó bị cáo này cũng có đơn “xin lại nhà” cho mẹ. Trước tòa, khi được HĐXX yêu cầu xác định lại cho rõ là bị cáo kháng cáo “đòi nhà hay xin lại nhà”, Huyền Như xác định “bị cáo chỉ xin lại nhà” nhưng Như xác định biệt thự nói trên là của mẹ ruột của mình. HĐXX tiếp tục đặt câu hỏi: “Nếu là nhà của mẹ bị cáo thì tại sao lại đem bán (theo hồ sơ giấy tờ nhà của căn biệt thự nói trên, hiện bà Lê Thị Ngọc Nga, người có quyền lợi và nghĩa vụ liên quan, đang giữ) cho người khác?” thì Như trả lời: “Bị cáo không bán, mà chỉ đem thế chấp thôi ạ!”.

Cũng liên quan đến căn biệt thự H2 The Nam Hai, trong phần thẩm vấn trước đó, đại diện của bà Lê Thị Ngọc Nga (53 tuổi, ngụ quận 7, là một trong những cá nhân cho Huyền Như vay tiền với lãi suất cao nhưng không bị xử lý) cũng có kháng cáo yêu cầu hủy bỏ lệnh kê biên vì cho rằng, giấy tờ gốc của căn biệt thự nói trên bà đang giữ do trước đó Như đã đem cầm cố để vay tiền. Ngoài yêu cầu nói trên, tại tòa, đại diện của bà Nga còn đề nghị HĐXX buộc Vietinbank phải có trách nhiệm bồi thường số tiền 146 tỷ đồng và lãi suất phát sinh do bị Như chiếm đoạt.

Tuy nhiên, yêu cầu này của bà Nga đã bị HĐXX bác với lý do không liên quan đến vụ án, nếu có nhu cầu, bà Nga có thể nộp đơn khởi kiện trong một vụ án dân sự khác. Liên quan đến hành vi cho Như vay số tiền cực lớn với lãi suất vượt quá quy định (vượt quá 10 lần), bà Nga là 1 trong số 7 người đã bị TAND TP Hồ Chí Minh kiến nghị cơ quan điều tra tiếp tục xác minh làm rõ, nếu đủ căn cứ thì khởi tố. Xung quanh kiến nghị này, tại tòa, đại diện của bà Nga cho rằng, kiến nghị trên của tòa án cấp sơ thẩm là không có căn cứ. Tuy nhiên, theo HĐXX, dù bị kiến nghị nhưng trong đơn kháng cáo của bà Nga không có nội dung này nên HĐXX không xem xét.

Liên quan đến số tài sản kê biên trong vụ án, một số cá nhân là người nhà của bị cáo, người liên quan cũng có đơn kháng cáo. Trình bày tại tòa, ông Nguyễn Duy Quang (chồng bị cáo Nguyễn Thị Lành bị án sơ thẩm tuyên 2 năm về tội “Cho vay nặng lãi” và tịch thu 150 tỷ đồng thu lợi bất chính) đề nghị HĐXX xem xét hủy bỏ lệnh kê biên 2 sổ tiết kiệm mang tên ông với tổng số tiền 5,9 tỷ đồng.

Theo ông Quang, việc bị cáo Lành cho vay nặng lãi, ông không biết và không hề hưởng bất cứ lợi ích gì. Được HĐXX yêu cầu chứng minh số tiền đó là thu lợi riêng của mình, ông Quang cho rằng, số tiền trên là ông làm lụng tích lũy từ năm 1978 đến năm 2011 mới đi gửi tiết kiệm. VKS không chấp nhận lời khai này vì cho rằng theo quy định pháp luật, trong thời kỳ hôn nhân thì mọi tài sản đều thuộc quyền sở hữu của cả vợ và chồng, trừ trường hợp ông chứng minh được đó là tài sản riêng mới xem xét.

Tương tự, liên quan đến số tiền và tài sản bị kê biên lên tới hàng trăm tỷ đồng của bị cáo Nguyễn Thiên Lý (bị tòa sơ thẩm tuyên 2 năm tù về tội cho vay nặng lãi và tịch thu sung công quỹ trên 414 tỷ đồng tiền thu lợi bất chính), bà Nguyễn Thị Kim Bình (31 tuổi, cháu bị cáo Lý) đề nghị tòa hủy lệnh phong tỏa, kê biên đối với sổ tiết kiệm trị giá 19,1 tỷ đồng mang tên bà. Theo bà Bình, số tiền trên là của mẹ bà nhờ bà đứng tên gửi tiết kiệm, bà chỉ mang cuốn sổ trên đến nhà nhờ bị cáo Lý cất giữ giùm.

Bị cáo Huyền Như tại tòa.

Sau khi thẩm vấn nhóm người có quyền lợi và nghĩa vụ liên quan có đơn kháng cáo, HĐXX thẩm vấn thêm một số trường hợp vì cho rằng, quá trình giải quyết vụ án, tòa án cấp sơ thẩm còn bỏ sót. Đó là một số người liên quan đến hành vi “Lừa đảo” của Huyền Như, giúp sức tích cực cho Như chiếm đoạt số tiền đặc biệt lớn. Tuy nhiên, những người này đều không có mặt theo giấy triệu tập. Theo HĐXX, do những người này là người liên quan nên tòa chỉ có thể triệu tập (và đến hay không đến là quyền của họ), nếu không đã áp dụng biện pháp áp giải.

Dù không có đơn kháng cáo nhưng hôm qua, HĐXX đã dành khá nhiều thời gian để tiếp tục thẩm vấn thêm một số bị cáo phạm tội “Cho vay nặng lãi” vì cho rằng, bản án sơ thẩm đã tuyên về phần dân sự có phần không hợp lý. Trước tòa, bị cáo Lành thừa nhận kết luận điều tra và cáo trạng xác định bị cáo đã hưởng lợi trên 1.186 tỷ đồng trong việc cho Như vay tổng cộng 7.841 tỷ đồng là đúng.

Tuy nhiên, xử sơ thẩm, TAND TP Hồ Chí Minh chỉ kết luận bị cáo chỉ hưởng lợi trên 150 tỷ đồng và chỉ tuyên buộc bị cáo phải nộp lại số tiền này. Tương tự, Phạm Văn Chí (bị cấp sơ thẩm tuyên 1 năm tù nhưng cho hưởng án treo về tội “Cho vay lãi nặng”), quá trình điều tra xác định, Chí hưởng lợi 5,9 tỷ đồng từ hành vi cho vay nặng lãi. Thế nhưng, sau khi xem xét, HĐXX cấp sơ thẩm xác định Chí chỉ hưởng lợi 570 triệu đồng. Giải thích về số tiền hưởng lợi “chênh lệch” trên, Chí khai, đây là số tiền bị cáo hưởng lợi thật sự vì bị cáo chỉ là người trung gian lấy tiền của người khác đưa cho Như vay.

Với lời khai này, theo HĐXX: Tòa sơ thẩm chưa mời những người bị cáo khai làm trung gian ra tòa cho bị cáo đối chất với họ là chưa thật sự khách quan. “Xử thì phải xử đến nơi đến chốn, tội thì bị cáo phải chịu, lợi thì người khác hưởng, không thể như vậy được”, HĐXX kết luận và cho biết sẽ xem xét phần này để làm rõ sự thật khách quan.

Kết thúc phần thẩm vấn, sáng nay, phiên tòa sẽ chuyển sang phần tranh luận, VKS sẽ phát biểu quan điểm về vụ án.

A.Huy