Theo nội dung vụ việc, căn nhà số 446-448 Nguyễn Thị Minh Khai, phường 5, quận 3 (hiện là hội sở Ngân hàng TMCP Á Châu ACB) có nguồn gốc của ông Nguyễn Đắc Kha và bà Vương Thị Khanh.

Năm 1980, ông Kha, bà Khanh lập tờ ủy quyền cho người khác để xuất cảnh. Đến năm 1999, UBND TP xác lập sở hữu nhà nước đối với căn nhà này theo diện “nhà vắng chủ”. Đầu năm 2001, Công ty Quản lý kinh doanh nhà TP đã ký hợp đồng cho ACB thuê phần căn nhà trên làm hội sở.

Luật gia Đặng Đình Thịnh sau phiên xử thắng kiện vào năm 2016

Đến năm 2007, bà Khanh và ông Quang về Việt Nam nhờ ông Thịnh tiến hành các thủ tục đòi lại căn nhà nói trên. Ông Quang và bà Khanh đã lập hợp đồng hứa thưởng với nội dung sẽ trả thưởng cho ông Thịnh 15% trên tổng giá trị khu nhà đất nói trên nếu ông Thịnh đòi lại được khối tài sản này.

Do việc khiếu nại đòi lại nhà quá khó khăn, trong năm 2008, bà Khanh và ông Quang tiếp tục ký kết với ông Thịnh nhiều bản phụ lục hợp đồng với nội dung tăng phần thưởng và thù lao cho ông Thịnh lên 35%. Sau thời gian dài bỏ công tập hợp, hệ thống tài liệu và gõ cửa gửi đơn khiếu nại nhiều nơi, năm 2011 Bộ Xây dựng đã ban hành quyết định trả nhà cho bà Khanh.

Theo ông Thịnh, sau khi được Nhà nước trả nhà, gia đình bà Khanh bội ước, trốn tránh nghĩa vụ trả thưởng và bán căn nhà này cho nhiều người. Vì vậy ông Thịnh khởi kiện bà Khanh và ông Quang tại TAND TP Hồ Chí Minh để đòi tiền hứa thưởng.

Xử sơ thẩm và phúc thẩm, TAND TP Hồ Chí Minh và TAND cấp cao tại TP Hồ Chí Minh đã chấp nhận yêu cầu của nguyên đơn, tuyên buộc phía bị đơn có trách nhiệm trả cho ông Thịnh 35% giá trị căn nhà như đã hứa. Theo định giá, căn nhà có giá trị 156 tỉ đồng nên tòa buộc bị đơn phải trả cho ông Thịnh số tiền hơn 54,6 tỉ đồng. Cả hai bản án sau đó Chánh án TAND tối cao kháng nghị giám đốc thẩm.

Theo nhận định của Hội đồng thẩm phán TAND tối cao: cả hai bản án của tòa án cấp sơ thẩm và phúc thẩm chưa xác định có đúng bà Khanh, ông Quang ký các thỏa thuận hứa thưởng hay không. Ngoài ra, bản thỏa thuận ký tại California (Hoa Kỳ) không được hợp pháp hóa lãnh sự nhưng buộc bà Khanh, ông Quang phải trả cho ông Đặng Đình Thịnh số tiền 54,6 tỉ đồng là chưa có căn cứ...

A.Huy