Trước đó vào tháng 4-2019, TAND huyện Thanh Trì đã mở phiên toà hình sự sơ thẩm xét xử vụ án này và tuyên phạt bị cáo Phan Trọng Lịch (SN 1982, trú tại thị trấn Đông Anh, huyện Đông Anh, Hà Nội) và bị cáo Nguyễn Hồng Hải (SN 1982, trú tại phường Thọ Sơn, TP Việt Trì, Phú Thọ) cùng mức án 9 năm tù về tội vi phạm quy định về phòng cháy, chữa cháy. 

Hai bị cáo Lịch và Hải (hàng đầu) tại phiên xử.

Bị hại trong vụ hỏa hoạn này là Công ty cổ phần Đồng Tháp, Công ty TNHH Đầu tư và phát triển Phú Hưng, Công ty TNHH Truyền hình cáp Saigontourist và Công ty TNHH Thiết bị công nghiệp Trường Sa. Theo kết luận định giá tài sản, tổng thiệt hại của 4 công ty là hơn hơn 104 tỷ đồng.

Sau phiên toà sơ thẩm, hai bị cáo làm đơn kháng cáo xin giảm nhẹ hình phạt tù. Nhưng ngay khi phiên toà phúc thẩm diễn ra, hai bị cáo bất ngờ thay đổi từ “kháng cáo xin giảm nhẹ hình phạt” sang “kháng cáo kêu oan” vì cho rằng, kết luận nguyên nhân gây cháy không đúng. 

Theo bản án sơ thẩm, Công ty cổ phần Đồng Tháp (viết tắt là Công ty Đồng Tháp) có hệ thống kho xưởng đặt tại Cụm công nghiệp Ngọc Hồi. Hệ thống kho xưởng này được Công ty Đồng Tháp cho các doanh nghiệp nêu trên thuê để sản xuất và làm kho chứa hàng hóa. 

Hiện trường vụ cháy tại KCN Ngọc Hồi vào tháng 12-2016. Ảnh: Dân trí.

Quá trình sử dụng, Công ty TNHH Đầu tư và phát triển Phú Hưng (viết tắt là Công ty Phú Hưng) dùng mặt bằng thuê mướn làm nơi sản xuất nội thất gia đình bằng gỗ. Sản xuất mặt hàng này, Công ty Phú Hưng gây ô nhiễm môi trường xung quanh nên Công ty Đồng Tháp yêu cầu đối tác phải nhanh chóng khắc phục.

 Đảm bảo môi trường, Công ty Phú Hưng giao cho nhân viên tên Đào Duy Hanh tìm thợ thuyền lắp đặt, xử lý hệ thống ống thông gió. Anh Hanh sau đó tìm gặp và thuê Lịch thi công. Khi thi công, Lịch cùng đại diện các bên liên quan đã họp bàn thống nhất phương án thi. 

Lực lượng cảnh sát PCCC phun nước dập lửa. Ảnh: Dân trí.

Theo đó, Lịch chịu trách nhiệm về an toàn lao động; phòng cháy, chữa cháy và không được phép hàn xì mà chỉ dùng ốc vít. Ngoài ra, Lịch và đại diện Công ty Phú Hưng còn thống nhất người của bên nào thì bên đó quản lý. Khi cần thiết thì đại diện của hai bên sẽ liên hệ trực tiếp với nhau.

Xác lập hợp đồng thi công hệ thống ống thông gió với doanh nghiệp sản xuất nội thất gia đình, Lịch thuê thêm 4 người thợ, trong đó có Hải. Tháng 11-2016, Lịch cùng nhóm thợ bắt tay vào việc khi chế tạo các ống thông gió mới và giá đỡ ở dưới mặt đất, ngoài Công ty Phú Hưng. 

Ngày 1-12-2016, sau khi hoàn thiện 4 ống thông gió mới cùng hệ thống giá đỡ, Lịch cùng nhóm thợ chuyển sang thi công trên cao, thuộc khu vực nhà xưởng Công ty Phú Hưng. Trong quá trình này, Lịch không chỉ đạo và cũng không bàn bạc gì với nhóm thợ về việc ngăn chặn nếu phát sinh hỏa hoạn. Khoảng 9h ngày 2-12-2016, khi xe cẩu đến, Lịch chỉ đạo và cùng nhóm thợ đưa hệ ống thông gió vào vị trí cần lắp đặt và bắt đầu hàn xì các giá đỡ. 

Tiếp đến, Hải là người trực tiếp hàn xì ống thông gió vào mái nhà xưởng và không thực hiện biện pháp ngăn chặn tia lửa hàn. Lúc này Lịch đứng ở dưới đất nhưng cũng không có chỉ đạo gì đối với nhóm thợ trong việc ngăn chặn nguy cơ trực tiếp phát sinh cháy và phòng chống hỏa hoạn. 

Vì thế mà các vảy hàn nóng đỏ đã rơi vào vị trí nối giữa 2 ống thông gió (cũ và mới), giáp góc cua lượn cong của phần ống mới, rồi rơi vào trong lòng ống thông gió cũ, dính vào lớp sơn bám dày trong thành ống thông gió cũ và bắt cháy. Sau đó, lửa nhanh chóng bùng phát trong ống thông gió và lan truyền xung quanh. 

Khi Hải hàn xong được ít phút thì lửa trong thành ống thông gió cũ bùng phát nhanh, rồi thoát ra ngoài khe nối giữa ống thông gió cũ và ống thông gió mới. Phát hiện lửa cháy, Lịch liền hô hoán, rồi cùng Hải và những người xung quanh cùng nhau chữa cháy. Lực lượng cảnh sát phòng cháy, chữa cháy cũng nhanh chóng có mặt làm nhiệm vụ. 

Tuy nhiên, do đám cháy lớn, tốc độ cháy nhanh nên đã gây ra nhiều thiệt hại về tài sản của các doanh nghiệp nêu trên. Quá trình điều tra, cơ quan chức năng xác định, Công ty Đồng Tháp bị thiệt hại tài sản hơn 3,6 tỷ đồng. Công ty Phú Hưng bị thiệt hại hơn 34,8 tỷ đồng. Công ty TNHH Truyền hình cáp Saigontourist bị thiệt hại hơn 54,4 tỷ đồng và Công ty TNHH Thiết bị công nghiệp Trường Sa bị thiệt hại hơn 7,6 tỷ đồng.

Tại phiên toà phúc thẩm, dù hai bị cáo kêu oan nhưng không đưa ra được tài liệu gì chứng minh cho mình và thừa nhận, những nội dung thể hiện quá trình thi công của hai bị cáo trong bản án sơ thẩm là đúng. HĐXX phúc thẩm khẳng định, bản án của Toà án cấp sơ thẩm xử phạt hai bị cáo là đúng người, đúng tội, đúng pháp luật nên bác kháng cáo kêu oan của hai bị cáo. 

Tuy nhiên HĐXX phúc thẩm cho rằng, bản án sơ thẩm tuyên phạt mức án đối với hai bị cáo có phần nghiêm khắc nên quyết định giảm cho mỗi bị cáo 1 năm tù theo đúng tội danh mà án sơ thẩm dã xác định. 

Theo đó, bị cáo Lịch và bị cáo Hải đều phải thi hành bản án 8 năm tù. Ngoài hình phạt tù, HĐXX phúc thẩm còn buộc hai bị cáo phải bồi thường cho 4 công ty số tiền hơn 104 tỷ đồng theo quy định của pháp luật. 

Nguyễn Hưng