Theo HĐXX, trong quá trình hoạt động thử nghiệm mô hình taxi công nghệ, Grab có nhiều vi phạm như vi phạm quy định về khuyến mãi, vi phạm quy định về Đề án 24, vi phạm Luật thương mại... trong đó vi phạm Đề án 24 là nghiêm trọng nhất. Căn cứ vào Bộ luật dân sự, Bộ luật tố tụng dân sự, Luật thương mại 2005... đủ căn cứ để xác định, từ ngày 14-2-2014 đến nay, Grab đã thực hiện việc kinh doanh vận tải như doanh nghiệp vận tải taxi nhưng không chấp hành các quy định về điều kiện kinh doanh vận tải và các quy định khác của pháp luật có liên quan. Vì vậy, theo HĐXX việc Vinasun khởi kiện Grab vi phạm là có căn cứ.

Về mối quan hệ nhân quả giữa Vinasun và Grab, theo HĐXX có thể chứng minh được. Từ những nhận định như trên, HĐXX đã chấp nhận 1 phần yêu cầu khởi kiện của Vinasun, buộc Grab phải bồi thường Vinasun số 4,8 tỷ đồng; không chấp nhận Vinasun yêu cầu Grab phải bồi thường số tiền hơn 36 tỷ đồng.
Đại diện nguyên đơn và bị đơn đang nghe tuyên án
Các tài xế Vinasun reo hò vui mừng khi được tuyên thắng kiện

HĐXX nhận định ứng dụng công nghệ đã đem lại nhiều lợi ích nên cần phát triển nhưng quá trình hoạt động Grab còn bộc lộ nhiều sai phạm. Trước những sai phạm này, Bộ GTVT chưa có những quy định kịp thời nhằm phát hiện những vi phạm của những đơn vị tham gia thí điểm. Do vậy, Bộ GTVT phải xem Grab là doanh nghiệp kinh doanh vận tải taxi, phải sửa lại nội dung Đề án 24.

Ngoài ra, theo HĐXX, mô hình của Grab dẫn đến thất thu thuế của nhà nước là rất cao, do đó Bộ Tài chính cần có những quy định theo đúng quy định để tránh thất thu thuế. Theo HĐXX, thời gian qua, với số lượng tài xế 175.000 người thì mỗi năm quỹ bảo hiểm không thu được hơn hàng ngàn tỷ đồng từ Grab.

Chính vì vậy, Cơ quan Nhà nước có thẩm quyền cần xây dựng lại khung pháp lý hạn chế số lượng ô tô, tránh gây ách tắc giao thông; đầu tư doanh nghiệp kinh doanh như Grab để chống độc quyền. Từ những nhận định như trên, HĐXX kiến nghị Bộ GTVT, Bộ tài chính, Bảo hiểm xã hội và các cơ quan nhà nước có thẩm quyền có biện pháp quản lý Grab theo quy định của pháp luật, xem xét trách nhiệm về việc thực hiện bảo hiểm xã hội, bảo hiểm thất nghiệp, bảo hiểm y tế cho người lao động tham gia làm việc cho Grab theo quy định.

Trước đó, phát biểu quan điểm, đại diện VKS đã đề nghị HĐXX bác đơn khởi kiện của nguyên đơn. Trong phần trình bày, VKS cho rằng Grab không tuân thủ pháp luật về hợp đồng vận tải hành khách, như không có tên, không niêm yết vị trí lái xe theo mẫu quy định, nhiều xe không có phù hiệu, vi phạm Nghị định 86 của Chính phủ và không thực hiện đúng Đề án 24...

Tuy nhiên, theo VKS, đây là vụ kiện tranh chấp bồi thường thiệt hại ngoài hợp đồng, và nguyên đơn căn cứ báo cáo lợi nhuận giảm sút từ năm 2015-2017 để yêu cầu số tiền bồi thường. Tuy nhiên, theo VKS, Vinasun đã không chứng minh được thiệt hại giảm sút về lợi nhuận chỉ có duy nhất do hành vi trái pháp luật của Grab gây ra, vì lợi nhuận của doanh nghiệp do nhiều yếu tố khách quan, chủ quan tác động; trong đó có những yếu tố quan trọng như hoạt động quản trị, điều hành, chất lượng dịch vụ...

Từ đó, VKS cho rằng Công ty thẩm định - giám định Cửu Long xác định toàn bộ giảm sút lợi nhuận của Vinasun do mình Grab gây ra là không đủ cơ sở. Bởi, nội dung kết luận giám định không phản ánh đúng, đầy đủ các yếu tố để xác định về lợi nhuận của Vinasun.

Ngoài ra, theo VKS, dù Grab có những vi phạm pháp luật, Vinasun có thiệt hại xảy ra, trên thực tế thiệt hại có thể lớn hơn rất nhiều so với yêu cầu của Vinasun nhưng Vinasun không đưa ra được những căn cứ chứng minh hành vi vi phạm của Grab là nguyên nhân duy nhất gây thiệt hại cho Vinasun. Với quan điểm như trên, đại diện VKS nhận định không đủ cơ sở chấp nhận toàn bộ yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn, buộc Grab bồi thường hơn 41,2 tỷ đồng. Tuy nhiên, theo VKS, sau vụ việc này, VKS sẽ có báo cáo đề xuất Viện trưởng Viện KSND tối cao kiến nghị Chính phủ, Bộ GTVT và các ngành có liên quan xây dựng lại khung pháp lý về quản lý các loại hình kinh doanh vận tải hành khách nhằm tạo ra sự công bằng, bình đẳng cho các đơn vị tham gia hoạt động vận tải hành khách.

Đây là quan điểm trái ngược với quan điểm ban đầu của VKS được phát biểu trước đó. Theo đó, tại phiên toà vào ngày 24-10, VKS đã đề nghị HĐXX chấp nhận toàn bộ yêu cầu khởi kiện của Vinasun, buộc Grab phải bồi thường 1 lần 41,2 tỷ đồng. Đánh giá về thay đổi quan điểm của VKS, HĐXX cho rằng không phù hợp, không bảo vệ được quyền và lợi ích hợp pháp của đương sự nên HĐXX không chấp nhận.

A.Huy - Hồng Sơn