Núi Cao là vùng được xác định là có trữ lượng thiếc tương đối lớn. Đến nay, loại khoáng sản quý này vẫn chưa được cơ quan chức năng có thẩm quyền cấp phép cho đơn vị nào khai thác mà chỉ mới dừng lại ở mức độ thăm dò.

Tuy nhiên, từ nhiều năm qua, nhiều điểm khai thác thiếc tại khu vực rừng núi thuộc địa phận phường 8, 12, TP Đà Lạt bị cơ quan chức năng truy quét, đẩy lùi thì các đối tượng lại lợi dụng vùng đồi núi hiểm trở của khu vực Núi Cao, xã Đạ Sar, huyện Lạc Dương, tổ chức khai thác rầm rộ bất chấp sự vào cuộc của cơ quan chức năng. Theo Hạt Kiểm lâm huyện Lạc Dương, trung bình mỗi năm đơn vị phải phối hợp với lực lượng chức năng của huyện và tỉnh Lâm Đồng tiến hành từ 8-10 đợt truy quét “thiếc tặc”.

Công an Lâm Đồng truy quét “thiếc tặc” ở Núi Cao.

Từ đầu năm 2017 đến nay, có 9 lần cơ quan chức năng bí mật “đánh úp” vào các địa điểm khai thác thiếc trái phép này nhưng kết quả đạt được chỉ dừng lại ở việc phá hủy các đường hầm, thiết bị, máy móc phục vụ việc đào đãi thiếc và bắt giữ một số đối tượng chuyên đào đãi thiếc thuê. Riêng ông chủ đứng sau những đường hầm thiếc trái phép ở Núi Cao vẫn chưa “hiện hình”.

Do loại khoáng sản này trên thị trường có giá rất cao, có thời điểm lên 200.000đ/kg, nên nhiều đối tượng vẫn bất chấp pháp luật, vẫn hoành hành đào đãi thiếc. Thậm chí, việc khai thác thiếc của các đối tượng còn được tổ chức ngày càng bài bản, quy mô và tinh vi hơn. Nhiều máy phát điện, máy nổ phục vụ bơm hút nước cũng đã được từng nhóm “thiếc tặc” di chuyển lên Núi Cao để phục vụ công tác khai thác.

 Không ít đường hầm hun hút sâu vào lòng đất hàng chục, thậm chí hàng trăm mét đã được các đối tượng thực hiện để tìm thiếc. Để đào được các đường hầm này, hàng trăm cây thông cổ thụ đã bị chúng cưa hạ, xẻ thành từng tấm để làm giá đỡ, cọc kè đường hầm và dựng lán trại.

Các hoạt động khai thác quặng thiếc trái phép ở khu vực này diễn ra bất kể ngày hay đêm. Những chiếc máy nổ cung cấp điện chiếu sáng và thông gió cho các hầm thiếc, máy sàng quặng hoạt động hết công suất, các nhóm đua nhau đào khoét vào lòng đất. Từng mẻ thiếc được lấy ra là rừng xanh ngã xuống, lòng đất bị hủy hoại.

Do địa hình hiểm trở, di chuyển gặp rất nhiều khó khăn, đặc biệt là vào mùa mưa, nên mỗi khi lực lượng truy quét tiếp cận được khu vực khai thác thiếc trái phép này thì các đối tượng đã phát hiện và kịp thời tháo chạy thoát thân. Đó là chưa kể có những lần ra quân “bị lộ”, lực lượng chức năng ập tới không những không có đối tượng nào ở hiện trường mà nhiều thiết bị, máy móc phục vụ việc đào đãi thiếc cũng đã bị chúng di chuyển đi giấu.

Một cán bộ Phòng Cảnh sát điều tra tội phạm về môi trường (PC49) Công an tỉnh Lâm Đồng cho biết, các nhóm “thiếc tặc” thường có tới vài chục người, chúng tổ chức khai thác rất bài bản. Để tránh yếu tố bất ngờ, bị động, các nhóm thường cắt cử người canh gác dọc đường vào Núi Cao, thậm chí còn cho người theo dõi lực lượng chức năng. Khi phát hiện dấu hiệu truy quét của đoàn liên ngành, lập tức các đối tượng này sẽ điện thoại báo cho “đội quân” khai thác thiếc để kịp thời chạy trốn, di chuyển máy móc thiết bị đi giấu.

Trong khi đó, ông Trịnh Văn Tiến, Phó Hạt trưởng Hạt Kiểm lâm huyện Lạc Dương, chia sẻ: “Hầm thiếc bị đánh sập, các trang thiết bị, máy móc bị tiêu hủy nhưng chúng tôi rút đi chưa đầy một ngày các đối tượng lại phân công nhau đào lại hầm, sắm lại trang thiết bị tiếp tục khai thác. Trong khi đó đường đi vào bãi thiếc rất xa xôi, mưa lầy lội đoàn liên ngành chưa vào tới nơi các “thiếc tặc” đã báo về hầm cất dấu máy móc vào rừng. Ngoài ra, khu vực này có nhiều vỉa thiếc nằm trong lòng núi, giá trị cao nên các đối tượng cộm cán nhiều nơi vào khai thác bất chấp cơ quan chức năng liên tục đẩy đuổi”.

Trước thực trạng “thiếc tặc” hoành hành ở Núi Cao, cuối tháng 6-2017, UBND tỉnh Lâm Đồng chỉ đạo cơ quan Công an tổ chức điều tra, nắm bắt thông tin, thành lập chuyên án đấu tranh phòng, chống các hành vi khai thác khoáng sản trái phép trên địa bàn huyện Lạc Dương, xử lý nghiêm theo qui định của pháp luật.

 Ban Giám đốc Công an tỉnh Lâm Đồng đã chỉ đạo PC49 phối hợp với các cơ quan chức năng liên tục mở các đợt cao điểm tấn công, trấn áp “thiếc tặc” ở Núi Cao. Trong vòng một tháng qua, Công an tỉnh Lâm Đồng đã liên tục điều động hàng 100 lượt cán bộ, chiến sĩ phối hợp với Bộ đội Công binh Bộ Chỉ huy quân sự tỉnh đội Lâm Đồng, ngành kiểm lâm, Công an huyện Lạc Dương… mở 3 đợt truy quét “thiếc tặc”. Trong mỗi đợt truy quét, tất cả hành trình, giờ giấc xuất phát đều phải được giữ kín để tránh bị lộ, ngăn ngừa tình trạng các đối tượng sẽ bỏ trốn và tẩu tán máy móc.

Lần gần đây nhất, sáng ngày 1-12, Công an tỉnh Lâm Đồng đã phối hợp với đơn vị chức năng dùng thuốc nổ đánh sập một đường hầm mới được “thiếc tặc” đào trở lại sâu hun hút tới hàng chục mét. Nhiều máy móc, lán trại, dụng cụ đào đãi thiếc… cũng đã bị lực lương chức năng phá hủy hoặc dùng xăng dầu đốt cháy. Trước đó vài ngày, Công an tỉnh Lâm Đồng cũng đã đánh sập một số đường hầm thiếc, cách vị trí lần này khoảng 700m, bắt giữa 7 đối tượng, hầu hết ở các tỉnh phía Bắc vào đào đãi thiếc thuê.

Với quyết tâm cao trong truy quét “thiếc tặc” của Công an tỉnh Lâm Đồng, tin rằng vấn nạn đào đãi thiếc trái phép đã tồn tại hàng chục năm qua ở Núi Cao sẽ bị ngăn chặn, đẩy lùi, giành lại không gian bình yên cho những cánh rừng vốn đã phải chịu quá nhiều tổn thương trong những năm qua.

Khắc Lịch