Người chăn nuôi luôn chịu thiệt thòi.

Mới đây, Cục Chăn nuôi (Bộ NN&PTNT) đã có văn bản gửi công ty này yêu cầu Vinamilk xem xét, giải quyết 5 vấn đề tồn tại. Nhưng đến thời điểm này, vẫn chưa có phản hồi từ phía Công ty Vinamilk tới các cơ quan chức năng.

Trong thời gian gần đây, người nông dân chăn nuôi bò sữa tại các tỉnh phía Nam liên tiếp phản ánh việc họ bị Công ty Vinamilk o ép khi thu mua sữa, hạ thấp giá thu mua khiến họ khó khăn, đồng thời lại áp dụng "thưởng thấp, phạt cao".

Sở NN&PTNT TP Hồ Chí Minh, Hội Nông dân TP Hồ Chí Minh đã có cuộc kiểm tra và theo những công bố ngày 15/9, phía Công ty Vinamilk đã có những điều không minh bạch trong việc áp giá thu mua sữa.

Theo Sở NN&PTNT TP Hồ Chí Minh, hiện nay, giá thu mua cao nhất của Vinamilk là 7.450 đồng/kg, trước đây là 7.900 đồng/kg. Ngoài việc hạ giá thu mua sữa, Vinamilk đã cắt bỏ nhiều mức hỗ trợ đối với người chăn nuôi như hỗ trợ thức ăn, trại lớn.

Qua đợt kiểm tra này, thấy rất hiếm người nông dân bán được sữa giá cao. Các công ty lấy lý do sữa chưa đạt yêu cầu để hạ giá thu mua. Tuy nhiên, điều đáng nói là không chỉ thu mua với giá thấp, Vinamilk còn cắt bỏ những khoản hỗ trợ giao sữa sớm, thức ăn, bảo quản sữa, và khoản hỗ trợ cho trại quy mô lớn.

Từ ngày 25/1/2008, Công ty Vinamilk cũng điều chỉnh mức khấu trừ chất lượng sữa theo hướng tăng từ 2-14%. Thực tế, theo phản ánh của người chăn nuôi, tuy Vinamilk công bố giá thu mua sữa trên 7.000 đồng/kg nhưng nông dân bán sữa tại trạm thu mua của công ty chỉ được 5.500-5.600 đồng/kg. Có một nghịch lý là nếu người dân không bán trực tiếp cho trạm thu mua của công ty, mà bán cho những người vắt sữa thuê lại được giá 6.000 đ/kg.

Trước những thông tin phản ánh của người chăn nuôi, Cục Chăn nuôi đã ban hành Văn bản số 990/CN-GSL về việc giải quyết một số vấn đề thu mua sữa nguyên liệu cho người chăn nuôi bò sữa. Trong văn bản này, Cục Chăn nuôi yêu cầu Công ty Vinamilk xem xét và giải quyết 5 vấn đề sau.

Trước tiên, Cục Chăn nuôi yêu cầu Vinamilk kiểm tra, xem xét lại hệ thống thu mua sữa, các điểm thu mua sữa thuộc công ty quản lý (từ thủ tục, quy trình thu mua cho đến lấy mẫu sữa kiểm tra và công bố kết quả). Đồng thời, Vinamilk cũng phải xem xét, đánh giá lại các phương pháp phân tích chất lượng sữa nhằm phản ánh đúng chất lượng sữa cho từng lô sữa, từng hộ chăn nuôi bò sữa.

Văn bản này còn yêu cầu Vinamilk xem xét lại hệ thống thưởng, phạt khi thu mua sữa theo chất lượng sữa. Nếu hệ thống này tốt giúp người chăn nuôi bò sữa hiểu được những điểm sai sót, chưa đáp ứng được yêu cầu chất lượng sữa, đồng thời họ thấy rõ được sự minh bạch, công bằng của công ty trong việc thưởng phạt để cố gắng làm tốt và an tâm hơn với nghề chăn nuôi bò sữa.

Với tư cách là cơ quan quản lý Nhà nước về phát triển chăn nuôi, Cục Chăn nuôi đề nghị Công ty Vinamilk, cũng như những công ty sữa khác chia sẻ với người chăn nuôi về giá thu mua sữa, khi giá thức ăn và các loại nguyên liệu đầu vào của chăn nuôi bò sữa tăng, nhưng giá sữa tươi thu mua ổn định và giá sữa qua chế biến liên tục tăng.

Tuy nhiên, trao đổi với chúng tôi sáng 17/9, ông Hoàng Kim Giao, Cục trưởng Cục Chăn nuôi cho biết, đến thời điểm này, Cục Chăn nuôi chưa nhận được văn bản phản hồi từ phía Vinamilk. 

Hiện nay, giá sữa nguyên liệu trên thế giới đang rất ổn định, vì vậy, giá sữa như Vinamilk mua của nông dân hạ thấp là không thỏa đáng. Bởi cùng mua sữa bò tại cùng một địa phương nhưng Vinamilk bị người dân phản ánh nhiều hơn Dutch Lady. Và giá thu mua của Dutch Lady cũng cao hơn Vinamilk.

Nhưng theo ông Giao, Cục Chăn nuôi cũng không can thiệp được tới mức giá của công ty, mà chỉ can thiệp được ở khía cạnh hướng dẫn người chăn nuôi, làm sao nơi sản xuất sữa thực hiện đúng quy trình để có chất lượng sữa tốt hơn.

"Chúng tôi cũng mong muốn có một cơ quan thứ ba đứng ra làm trung gian để giải quyết những vấn đề liên quan. Hiệp hội Bảo vệ người tiêu dùng chưa phải trọng tài để đánh giá trong vấn đề này", ông Giao cho biết.

Còn theo ông Nguyễn Đăng Vang, Phó Chủ nhiệm Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường của Quốc hội nếu muốn phát triển bền vững về sữa, Việt Nam phải đảm bảo 40% là sữa tươi, chỉ nhập khẩu 60%.

"Nhưng hiện nay, thực tế chúng ta chỉ sản xuất được 21,5%, trong khi về điều kiện khoa học công nghệ, đất đai đủ để sản xuất đủ 40% đó. Vừa rồi, Bộ Tài chính còn hạ thuế nhập khẩu sữa xuống từ 20% xuống còn 10%. Các doanh nghiệp không sản xuất trong nước nữa mà sẽ đổ xô đi nhập khẩu", ông Vang bức xúc.

Phải chăng, chính vì lý do hạ mức thuế này mà Vinamilk đã hạ giá thành thu mua sữa của nông dân? Nếu giá thu mua sữa không thỏa đáng, sẽ đến lúc người nông dân quay lưng lại với chăn nuôi bò sữa và khi ấy, người bị thiệt thòi lại là chính doanh nghiệp

Lê Yến