Ngoài những con số lạc quan về tăng trưởng, lạm phát ở mức 1,84% - thấp nhất trong rất nhiều năm trở lại đây, thống kê mới nhất của Bộ Công Thương cũng cho thấy, xuất khẩu cũng có tiến triển khả quan với kim ngạch đạt 150 tỷ USD, sản xuất công nghiệp phục hồi tốt với mức tăng trưởng cao hơn năm ngoái…

Đây là những diễn biến tích cực mà ở giai đoạn giữa năm, đặc biệt khi sự kiện biển Đông diễn ra, nhiều chuyên gia kinh tế không dám nghĩ tới. Sự kiện đó đã khiến Việt Nam mất 1 triệu khách du lịch, sản xuất của nhiều doanh nghiệp bị ảnh hưởng, cộng với tác động tiêu cực từ kinh tế thế giới, diễn biến bất lợi của giá dầu… nhưng cùng với nỗ lực điều hành của Đảng, Chính phủ, quyết tâm vươn lên của các doanh nghiệp và người dân, Việt Nam đã đi qua giai đoạn khó khăn, với nhiều dấu hiệu phục hồi kinh tế về cuối năm.

Đánh giá của Bộ Công Thương cho biết: Quy mô và tốc độ tăng trưởng xuất khẩu hàng hoá đều vượt mức kế hoạch đề ra. Cơ cấu các nhóm hàng xuất khẩu của Việt Nam có những chuyển dịch tích cực, phù hợp với lộ trình thực hiện mục tiêu của Chiến lược phát triển xuất nhập khẩu hàng hóa thời kỳ 2011-2020, định hướng đến năm 2030. Cụ thể, nhóm hàng công nghiệp chế biến chiếm tỷ trọng cao nhất 73,5% (tăng 1,6% so với cùng kỳ). Xuất nhập khẩu của khối doanh nghiệp trong nước đã có sự hồi phục, với kim ngạch ước tăng trưởng ở mức 10,4% (năm 2013 là 3,5%).
Từ đà phục hồi năm 2014 nền kinh tế được hi vọng sẽ có nhiều khởi sắc.

Mặc dù khủng hoảng kinh tế làm sức mua giảm, nhưng xuất khẩu sang thị trường truyền thống như Đông Nam Á, EU, Nhật Bản, Hoa Kỳ tiếp tục được giữ vững và tăng trưởng. Đây là năm thứ ba liên tiếp kể từ sau khi gia nhập WTO (năm 2007), Việt Nam xuất siêu. Đây là một dấu mốc ấn tượng, khi vào năm 2007, Việt Nam vẫn nhập với tỷ lệ 29,1% so với kim ngạch xuất khẩu.

Thống kê cũng cho thấy sản xuất công nghiệp tăng trưởng khá, ước tăng 7,6% (cao hơn so với mức tăng 5,9% của năm 2013). Giá trị gia tăng công nghiệp ước tăng khoảng 7,1% (cao hơn mức 5,4% của năm 2013). Sản xuất của một số nhóm ngành công nghiệp chế biến có mức tăng trưởng cao trên 20% như: dệt may, da giầy, sản phẩm điện tử, máy tính và sản phẩm quang học...

Lượng tồn kho hàng hóa đã giảm, cho thấy nền kinh tế đang ấm dần, sức tiêu thụ đang tăng lên. Sản xuất công nghiệp năm 2014 ghi nhận sự phục hồi đáng kể của tất cả các nhóm ngành công nghiệp.

Tuy vậy, nền kinh tế vẫn còn tồn tại những hạn chế cố hữu. Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng tại Hội nghị Chính phủ với địa phương ngày 29/12 vừa qua cũng đã thẳng thắn nhận định: kinh tế vĩ mô chưa thật vững chắc, ngân sách dù đảm bảo được cơ cấu thu chi, nhưng chi thường xuyên và chi cho trả nợ vẫn chiếm phần lớn, nên chi cho đầu tư phát triển ngày càng giảm…

Đáng chú ý nhất, Việt Nam vẫn chưa chủ động được trong sản xuất, còn phải phụ thuộc vào hàng hóa nhập khẩu rất lớn. Bộ Công Thương nhận định: Hoạt động đầu tư vào ngành công nghiệp hỗ trợ chưa phát triển, chưa thu hút được sự quan tâm của các doanh nghiệp trong và ngoài nước, dẫn đến nguồn nguyên liệu và phụ tùng, linh kiện phục vụ sản xuất trong một số lĩnh vực vẫn phụ thuộc vào nhập khẩu, khiến cho giá thành sản phẩm thiếu cạnh tranh so với khu vực và thế giới.

Sản xuất công nghiệp vẫn chưa khắc phục được tình trạng phát triển theo chiều rộng, theo hướng gia công, lắp ráp, nên giá trị gia tăng không cao. Tăng trưởng xuất khẩu cao vẫn chủ yếu ở những nhóm mặt hàng do khối các doanh nghiệp FDI sản xuất và là những mặt hàng dựa vào thâm dụng lao động và gia công hơn là những mặt hàng có giá trị gia tăng cao.

Tỷ lệ nhập khẩu lớn về nguyên, nhiên liệu, nhất là nguyên liệu gia công sản xuất... thể hiện tính gia công trong ngành còn lớn, còn phụ thuộc nhiều vào thị trường cung cấp ở nước ngoài, làm cho nền kinh tế gặp bất lợi mỗi khi giá cả thế giới biến động tăng, làm tăng chi phí sản xuất trong nước, giảm khả năng cạnh tranh của hàng hoá xuất khẩu…

Đây là những khó khăn đòi hỏi những nỗ lực của cả Chính phủ và doanh nghiệp để vượt qua, góp phần đạt những mục tiêu kế hoạch đề ra cho 2015, như tăng trưởng GDP 6,2%, chỉ số sản xuất công nghiệp tăng khoảng 7,8-7,9%; tổng kim ngạch xuất khẩu đạt khoảng 165 tỷ USD… và giữ lạm phát ở mức 5%.

Nam Phương