Bể nuôi ếch của Tổ hợp tác Quyết Thắng giờ phải bỏ hoang.

Thuê xe máy lạnh để chở nòng nọc, ếch giống. Khi ếch bố mẹ ốm, phải tắm nước muối, hô hấp nhân tạo. Thức ăn cho chúng là bột mỳ, trứng, sữa, "nhà" phải có mái che nhưng phải đảm bảo đủ sáng... đó là một trong những công đoạn mà người nuôi ếch phải trải qua. Họ bận như con mọn, chăm nòng nọc hơn cả chăm con...

Nòng nọc vẫn không chịu... đứt đuôi

Anh Ngô Minh Thắng, tổ viên Tổ hợp tác Quyết Thắng, thôn Đình Trung, xã Xuân Nộn, huyện Đông Anh, Hà Nội cho biết: Khoảng tháng 7/2005, tổ cử một thành viên là anh Ngô Tuấn Nghĩa học một khóa nuôi ếch Nam Mỹ ngắn hạn ở Trung tâm Huấn luyện nông dân (thuộc Công ty cổ phần Cơ khí Yên Mô) tại huyện Yên Mô, tỉnh Ninh Bình.

Hết thời gian học, anh Nghĩa và anh Thắng (em trai anh Nghĩa) đến mua của trung tâm 3 cặp ếch bố mẹ và hơn 1.000 con nòng nọc với tổng số tiền 4.180.000 đồng. Giám đốc trung tâm khẳng định, sau 1 tháng, ếch bố mẹ sẽ sinh con, nòng nọc sau 49 ngày sẽ đứt đuôi. Nhưng, kế hoạch làm giàu của Tổ hợp tác Quyết Thắng tan thành mây khói vì nòng nọc chẳng chịu... đứt đuôi.

Chúng tôi tìm đến khu đất, vườn mà các thành viên của Tổ hợp tác Quyết Thắng thuê để trồng cây, nuôi ếch. Ông Nguyễn Đức Quyết, Tổ trưởng than thở: Khi vừa đưa ếch bố mẹ về hôm trước thì hôm sau nó có dấu hiệu bất thường, đầu ngoẹo sang một bên, phải tắm nước muối và hô hấp nhân tạo cho nó theo đúng hướng dẫn của ông Nguyễn Văn Hưởng, Giám đốc Trung tâm nhưng chẳng thấy đỡ.

Nòng nọc cũng vậy, chỉ sau một thời gian chết rất nhiều, mặc dù chế độ ăn uống rất tốt: bột mỳ, trứng, sữa và chăm sóc theo đúng hướng dẫn. Ông Quyết bảo: "Chúng tôi đã gom góp cùng đầu tư vào dự án này tổng số khoảng 20 triệu đồng mà cuối cùng thì trắng tay, vỡ hết kế hoạch".

Trách nhiệm thuộc về ai?

Chúng tôi đem dự án nuôi ếch trong "tưởng tượng" ra trao đổi với ông Nguyễn Văn Hưởng, Giám đốc Trung tâm Huấn luyện nông dân thì ông tỏ ra khá bất ngờ trước thông tin trên. Theo ông Hưởng thì quy trình đào tạo của trung tâm rất chặt chẽ, sau 5 ngày, học viên sẽ được kiểm tra vấn đáp, ai không thuộc bài sẽ phải đào tạo thêm 10 ngày (ăn ở do Trung tâm đài thọ). Trung tâm chỉ bán nòng nọc cho học viên, không bán cho người không qua đào tạo ở trung tâm. Ông Hưởng khẳng định: "Nếu là học sinh do tôi đào tạo thì không có chuyện về nuôi mà nòng nọc không đứt đuôi".

Giải thích về trường hợp nòng nọc không đứt đuôi ở Quảng Ninh, ông Hưởng cho rằng, nhiều hộ nuôi ếch gần đường đi, có độ rung chấn lớn hoặc nuôi ếch dưới suối không đảm bảo nhiệt độ, bị rắn và cá tạp ăn… là nguyên nhân dẫn đến nòng nọc chết.

Nếu ông Hưởng lập luận rằng, người được đào tạo phải trực tiếp nuôi ếch thì mới đảm bảo kỹ thuật thì chưa thuyết phục, bởi chắc chắn ông Hưởng biết rõ trường hợp 2 kỹ sư của Phòng Kinh tế TP Hạ Long (Quảng Ninh) đi học về không phải để trực tiếp nuôi ếch mà là để hướng dẫn các hộ nông dân khác nuôi. Chúng tôi đã liên hệ đến một số hộ nuôi ếch ở Hạ Long và ông Nghĩa, họ đều khẳng định việc xây bể, chăng lưới đều đúng như những gì ông Hưởng hướng dẫn. Vậy ở đây có gì khuất tất?

Phòng Kinh tế TP Hạ Long và ông Ngô Tuấn Nghĩa cung cấp cho chúng tôi về việc họ đều được Trung tâm Đào tạo nông dân hứa sẽ cung cấp ếch giống. Nhưng khi lấy giống thì ông Hưởng lại nói chỉ có nòng nọc, đưa nòng nọc về nuôi thì mới an toàn. Theo Phòng Kinh tế TP Hạ Long thì nguyên nhân khiến nòng nọc chết là do giống.

Được biết, ngày 17/3/2005, Cục Nông nghiệp (Bộ NN&PTNT) ra quyết định thành lập Trung tâm Huấn luyện nông dân. Hơn 1 năm đi vào hoạt động, Trung tâm đã đào tạo được 24 khoá học với trên 100 học viên ở khắp cả nước. Theo ông Hưởng thì rất nhiều học viên lấy giống từ chỗ ông về nuôi thành công và hiện đều giàu có.

Ông Hưởng phân trần: "Nếu nòng nọc không thu đuôi thì chỉ có 2 nguyên nhân: Học viên mua giống song bán lại cho người khác nuôi hoặc mải làm việc khác không chuyển giao kỹ thuật lại. Còn đã lấy giống ở nhà trường thì tuyệt đối chắc chắn, tôi khẳng định chất lượng giống rất tốt vì tôi kiểm soát giống rất chặt".

Dự án nuôi ếch Nam Mỹ là mô hình hay, giúp người nông dân xoá đói, giảm nghèo, nhưng chưa nuôi đã thất bại thảm hại, gây hoang mang cho bà con nông dân đang rất cần được xem xét, giải quyết

Việt Hà - Trần Hằng