Theo đó, các hộ kinh doanh có thu nhập trên 100 triệu đồng một năm sẽ phải đóng thuế TNCN theo hình thức khoán 2% trên tổng doanh thu. Điều này cũng đồng nghĩa với việc sẽ có khoảng 3 triệu hộ kinh doanh trên cả nước sẽ phải đóng loại thuế này. Đây thực sự là băn khoăn, lo lắng đối với những hộ kinh doanh nhỏ lẻ, lấy công làm lãi, nhất là trong điều kiện kinh doanh sụt giảm, sức mua yếu như hiện nay.

Bản chất của thuế TNCN là phải có thu nhập mới chịu thuế. Tuy nhiên, với cách tính thuế mới, dù có kinh doanh lỗ hay lãi, doanh thu trên 100 triệu đồng mỗi năm, tức là 8,4 triệu đồng/tháng, tất cả các hộ kinh doanh đều phải đóng thuế. Nhiều ý kiến cho rằng, cách tính mới này là “tận thu” và thiếu công bằng đối với các hộ kinh doanh nhỏ lẻ.

Anh Phan Công Đức, một chủ một cửa hàng bán đồ ăn trên phố Nguyễn Quý Đức (Hà Nội) tỏ ra bất ngờ khi nhận được thông tin này bởi với cách tính thuế mới này thì quán ăn nhỏ của anh cũng sẽ thuộc diện phải đóng thuế. Mà không chỉ chủ quán ăn, chủ các sạp quần áo, cà phê, giày dép, cắt tóc gội đầu... có thu nhập trên 100 triệu đồng/năm đều phải đóng thuế TNCN. Theo anh Đức, nếu doanh số một tháng 8,5 triệu thì dường như đã bao gồm tiền thuê nhà, chi phí cho nguyên liệu bán hàng, rồi nhân công... thì còn đâu lợi nhuận nữa.

“Liệu có công bằng không khi  nhiều người làm công ăn lương, thu nhập một tháng 9 triệu đồng nhưng không phải đóng thuế TNCN còn các hộ kinh doanh như gia đình tôi, chủ yếu lấy công làm lãi lại phải đóng thuế?”-anh Đức đặt câu hỏi.

Tương tự, chị Nguyễn Lan Anh, chủ một sạp bán quần áo ở Gia Lâm cho biết, “Giờ chợ búa này tính thu nhập đánh thuế thế nào để cho người dân thấy hợp lý, những tháng mưa gió hoặc không có khách thì làm sao người ta biết là thu nhập được bao nhiêu?”.

Trong khi đó, chị Nguyễn Bích Phượng, chủ một quán cafe ở Hà Đông (Hà Nội)  ngỡ ngàng khi biết theo cách tính thuế TNCN mới. Chị Phượng nói “Nếu mà Nhà nước bắt buộc đóng thì là phải đóng thôi nhưng nguyện vọng của chúng tôi mong sao khoản đóng thuế giảm bớt đi hoặc miễn giảm cho các hộ kinh doanh nhỏ lẻ. Nếu doanh số 8,5 triệu một tháng thì dường như nó cũng bao gồm tiền thuê nhà, chi phí nguyên vật liệu để bán hàng, lượng khách nữa thì mình chưa chắc đã dư dả nhiều”.

Về vấn đề này, bà Tạ Thị Phương Lan, Phó Vụ trưởng Vụ Quản lý thuế TNCN, Tổng cục Thuế cho biết, Luật thuế được xây dựng trên số đông và với mục tiêu chính là cải cách thủ tục hành chính và cách tính này rất có lợi cho người nộp thuế, cho nên đâu đó có những trường hợp nhỏ lẻ sẽ bị ảnh hưởng. Tuy nhiên, về mặt số đông và về mặt thủ tục hành chính là đã được cải cách rất nhiều và tôi nghĩ là đối với hộ kinh doanh thì họ nên ủng hộ cách tính thuế minh bạch này.

Quy định mới này đã tham khảo Hội đồng tư vấn thuế và dựa trên tài liệu điều tra khảo sát của cơ quan thuế. Sau đó, niêm yết công khai lấy ý kiến của nhiều đối tượng liên quan để tổng hợp và ấn định mức thuế phải nộp. Mục tiêu chính là để cải cách hành chính thuế, vì số thu có thể tăng thêm nhưng là không đáng kể.

Phan Đức