Hàng chục năm qua, chợ Kim Biên trở nên nổi tiếng khắp cả nước. Đây là nơi tập trung hàng trăm ngàn loại hóa chất từ hóa chất công nghiệp, phụ gia thực phẩm, đến các loại hóa chất độc hại, có nguy cơ cháy nổ... Tuy nhiên, trong nhà lồng chợ Kim Biên, chỉ có 17 hộ kinh doanh ngành hàng phụ gia thực phẩm, dưới sự kiểm soát của Ban Quản lý chợ Kim Biên. Còn lại là khu vực xung quanh chợ (thuộc các tuyến đường Vạn Tượng, Phan Văn Khỏe, Kim Biên) có hàng chục điểm kinh doanh hóa chất công nghiệp, có cả những loại hóa chất tiềm ẩn có nguy cơ cháy nổ... nhưng đặt dưới sự quản lý của địa phương.

Ông Trần Ngọc Hiệp - Trưởng Ban Quản lý chợ Kim Biên cho biết: “Việc di dời 17 hộ kinh doanh ngành hàng phụ gia thực phẩm tại chợ Kim Biên sang Trung tâm kinh doanh hóa chất và bách hóa tổng hợp (số 40 Kim Biên) là chỉ đạo của UBND TP Hồ Chí Minh, Sở Công Thương và UBND quận 5. Ban Quản lý chợ mới chịu trách nhiệm xây dựng kế hoạch về tăng cường công tác quản lý kinh doanh, đồng thời vận động 17 hộ di dời vào Trung tâm kinh doanh hóa chất 40 Kim Biên”.

Các tiểu thương kinh doanh ngành hàng phụ gia thực phẩm tại chợ Kim Biên phản ứng rất dữ và cho rằng, họ bị đối xử không công bằng. Anh Nguyễn Thanh Tuấn (hộ Tuyết Hồng) bức xúc: “Những năm qua, trên địa bàn TP xảy ra những vụ cháy nổ, ngộ độc, không an toàn vệ sinh thực phẩm, mọi người đều cho là các loại hóa chất gây độc trên được mua ở chợ Kim Biên. Trong khi đó, hóa chất công nghiệp thì bán đầy rẫy ở khu vực xung quanh chợ Kim Biên. Còn riêng 17 hộ trong chợ thì chỉ kinh doanh ngành hàng phụ gia thực phẩm chứ không phải kinh doanh hóa chất công nghiệp. Nếu đổ các vụ cháy nổ, ngộ độc là do sử dụng hóa chất mua ở trong chợ Kim Biên thì đã có hồ sơ nào nói các loại hóa chất trên đã mua của chúng tôi? Vậy các hộ kinh doanh ngành hàng phụ gia thực phẩm từ trước giờ chưa hề gây cháy nổ, gây thiệt hại nào ảnh hưởng đến sức khỏe của người tiêu dùng thì tại sao bắt phải di dời? Trong khi đó những hộ kinh doanh hóa chất công nghiệp, những loại hóa chất có nguy cơ gây cháy nổ tại sao lại không di dời?”.

Phụ gia thực phẩm bán trong chợ Kim Biên.

Bà Tôn Nữ Phương Lan - Tổ trưởng tổ hương liệu phụ gia thực phẩm chợ Kim Biên cũng bất bình: “Trong buổi lấy ý kiến của tiểu thương về việc di dời sang địa điểm mới ngày 28/11, ông Nguyễn Gia Hòa, Phó trưởng Phòng Kinh tế quận 5 phát biểu làm tiểu thương chúng tôi hết sức bức xúc. Ông Hòa nói, đến cuối năm 2014, nếu 17 hộ kinh doanh ngành hàng phụ gia thực phẩm không được cấp giấy chứng nhận cơ sở đủ điều kiện VSATTP của Sở  Y tế TP Hồ Chí Minh thì Phòng Kinh tế quận kiểm tra và sẽ xử phạt. Trong khi đó, chúng tôi nộp hồ sơ lên Sở Y tế và ngày 14/3 Chi cục ATVSTP - Sở Y tế đã xuống kiểm tra, thẩm định, và hẹn 10 ngày sẽ trả lời, nhưng cho đến nay chúng tôi vẫn không nghe phản hồi gì.

Như vậy, hồ sơ của 17 hộ kinh doanh hiện đang “nằm” ở Sở Y tế, họ không trả lời là có cấp giấy chứng nhận cho tiểu thương chúng tôi hay không. Còn Phòng Kinh tế quận 5 thì nói sẽ kiểm tra giấy chứng nhận, nếu không có thì phạt. Điều này hết sức mâu thuẫn và các cơ quan chức năng đang gây khó cho tiểu thương”.

Lý giải tại sao các hộ kinh doanh phụ gia thực phẩm tại chợ Kim Biên không chịu di dời vào bán ở địa điểm mới, đại diện cho 17 hộ kinh doanh, bà Lan nêu ra hàng loạt khó khăn: Tại chợ Kim Biên, ngành hàng phụ gia thực phẩm được bán ở khu riêng biệt, trong khi đó sang địa điểm mới là nơi vừa kinh doanh bách hóa tổng hợp, vừa hóa chất công nghiệp. Về giá thuê mặt bằng, chợ Kim Biên chỉ 210.000đ/m2/tháng trong khi giá thuê ở trung tâm kinh doanh mới 1,1 triệu đ/m2/tháng và chỉ ký hợp đồng 2 năm. Vậy sau 2 năm đó, giá thuê sẽ như thế nào? Tiểu thương không thể yên tâm kinh doanh lâu dài được. Ngoài ra, điều kiện buôn bán ở chợ Kim Biên cũng thuận lợi hơn rất nhiều, các hộ phụ gia thực phẩm tại chợ Kim Biên đều “nằm” ở vị trí mặt tiền, trong khi sang trung tâm kinh doanh mới tiểu thương bị xếp vào bên trong đường nội bộ. Như vậy, tiểu thương rất khó buôn bán vì bên ngoài trung tâm vẫn còn nhan nhản các điểm kinh doanh phụ gia thực phẩm”.

Ông Trần Ngọc Hiệp - Trưởng ban Quản lý chợ Kim Biên cho rằng, Ban Quản lý hiện chỉ thực hiện việc vận động tiểu thương di dời chứ không ép buộc. Nếu tiểu thương chấp nhận di dời vào khu trung tâm kinh doanh mới thì cũng sẽ nhận được một số hỗ trợ như: hàng hóa của các hộ tiểu thương tiếp tục được trưng bày tại chợ Kim Biên trong thời gian 6 tháng. Nếu có khách muốn mua hàng thì Ban Quản lý sẽ chỉ dẫn sang gặp tiểu thương bán ở trung tâm mới. Ngoài ra, các hộ tiểu thương cũng sẽ được hỗ trợ trong thời gian đầu về thuế, giá thuê mặt bằng...

Được biết, trước đó ngày 22/3/2013, UBND TP.Hồ Chí Minh có kết luận của Phó Chủ tịch UBND TP Nguyễn Thị Hồng về tình hình quản lý, kinh doanh hóa chất tại khu vực  chợ Kim Biên. Trong đó có nội dung “Việc quản lý hoạt động kinh doanh hóa chất do nhiều sở, ngành thực hiện, dẫn đến khó khăn trong công tác quản lý, chưa thực hiện đồng bộ, thiếu hậu kiểm, xử lý chưa nghiêm những sai phạm của các tổ chức, cá nhân kinh doanh hóa chất…”. Thực hiện chỉ đạo của UBND TP,  Sở Công Thương và UBND quận 5 đề xuất xây dựng Trung tâm kinh doanh hóa chất và bách hóa tổng hợp chuyên kinh doanh các mặt hàng hóa chất hương liệu thực phẩm. Trước mắt, sẽ di dời các hộ kinh doanh hóa chất hương liệu thực phẩm về trung tâm này.

Nhiều ý kiến cho rằng, hóa chất là mặt hàng đặc thù nhưng từ nhiều năm qua, cơ quan chức năng kiểm tra, kiểm soát chưa chặt chẽ nên dẫn đến tình trạng một số tiểu thương kinh doanh trái phép, kinh doanh hàng nguy hiểm, có nguy cơ cháy nổ...  tại khu vực chợ Kim Biên. Đó là “lỗ hổng” lớn từ khâu quản lý. Vấn đề đặt ra là các cơ quan có liên quan cần phải nhanh chóng khắc phục “lỗ hổng” này thì mới mong thị trường hóa chất đi vào ổn định.

T.Hà - M.Đức