Nếu như vài năm về trước, hoạt động khai thác than trái phép diễn ra ở Quảng Ninh khiến nhiều con đường bị cày nát vì xe tải chở than ra bến bãi tập kết, môi trường bị phá hủy vì đào bới than, gây nên những vụ sập lò nghiêm trọng. Thì hiện nay, ở hai địa bàn vốn được xem là trọng điểm như TP Hạ Long, TP Cẩm Phả không còn các lò than trái phép hoạt động. Nhưng vào đầu năm 2018, việc vận chuyển than trái phép đi tiêu thụ của các đối tượng vẫn diễn biến phức tạp.

Hai tàu chở than lớn không rõ nguồn gốc bị bắt trên vùng biển Quảng Ninh.

TP Cẩm Phả là địa bàn tập trung nhiều doanh nghiệp khai thác than nhất của tỉnh Quảng Ninh và sản lượng than chiếm 70% sản lượng của cả nước. Đây cũng là địa bàn có nhiều bãi thải của các công ty than nên một bộ phận dân sống nhờ nghề bòn mót, nhặt than trôi nổi.

Theo quy định, các đơn vị thực hiện thu mua than trôi, nhưng giá thành cao nên các đơn vị này không mua. Than và các sản phẩm ngoài than sau khi bòn nhặt mang về những bãi tập kết than trái phép, sau đó đưa lên ôtô, tàu biển vận chuyển đi tiêu thụ.

Trước tình trạng trên, Công an tỉnh Quảng Ninh ban hành kế hoạch thực hiện cao điểm kiểm tra, phát hiện, xử lý vi phạm trong hoạt động vận chuyển than. Trung tá Nguyễn Văn Hưng, Đội trưởng Đội Cảnh sát kinh tế, Công an TP Cẩm Phả cho biết, triển khai kế hoạch của Công an tỉnh, Công an TP Cẩm Phả chủ động xây dựng Kế hoạch 592 ngày 19-4-2018, đồng thời tham mưu cho UBND TP thành lập tổ kiểm tra liên ngành để xử lý trên địa bàn.

Việc huy động cả hệ thống chính trị vào việc kiểm tra, kiểm soát, xử lý vận chuyển than trái phép đã mang lại hiệu quả cao. Tổ 6, khu 7, phường Quang Hanh thường là nơi diễn ra việc vận chuyển than trái phép xuống cảng, có khi than được giấu trong vườn nhà, đợi thời cơ thuận lợi thì chở đi. Chính vì thế khi lực lượng liên ngành triển khai đã gặp không ít khó khăn. Nhưng với phương án tính toán kỹ lượng, việc kiểm tra thường xuyên, liên tục đã bắt quả tang được nhiều vụ việc.

Tại tuyến giao thông, lực lượng Công an và các tổ liên ngành triển khai nhiều mũi, bố trí vào giờ giao ca, lúc mà các phương tiện vận chuyển than trái phép tưởng như an toàn thì đã ra tay xử lý. Bà Nguyễn Thị Phương, ở khu 7 phường Quang Hanh cho biết: “Trước đây xe chở than qua lại ầm ầm, bụi bẩn lắm, từ tháng 6 đến nay đã giảm đi rất nhiều”.

Từ ngày 10-4 đến 13-7-2018, Công an TP Cẩm Phả đã phát hiện, bắt giữ 46 vụ, 45 đối tượng vận chuyển than trái phép, phạt hành chính 44 đối tượng với trên 500 triệu đồng, tịch thu gần 2.000 tấn than và sản phẩm ngoài than trị giá hơn 1 tỷ đồng.

Theo Trung tá Nguyễn Văn Hưng thì đáng chú ý là đã phát hiện, xử lý 3 vụ lập bãi tập kết than trái phép, xử phạt 2 đối tượng, thu giữ gần 300 tấn than các loại. Điển hình là tại thôn Khe Sím, xã Dương Huy, Công an TP đã phát hiện một bãi tập kết than trái phép của ông Tô Huy Du, thu giữ trên 200 tấn than cám 7C không có giấy tờ.

Điểm tập kết than của ông Huy đang nằm trong diện di dân ra khỏi vùng ngập lụt của TP Cẩm Phả nhưng ông Du chưa di dời mà lợi dụng nơi rừng núi hẻo lánh để tập kết than trái phép. Ông Du đã bị UBND tỉnh Quảng Ninh xử phạt 70 triệu đồng và tịch thu toàn bố số than trên.

Tuyến đường biển là nơi mà các đối tượng lợi dụng vùng biển rộng, ít lực lượng kiểm soát để vận chuyển than. Công tác đấu tranh trên tuyến biển cũng rất khó khăn, yêu cầu phải có tàu, xuồng để đuổi theo tàu chở than. Ngày 25-5 tại bờ biển cụm cảng km6, phường Quang Hanh, Công an TP Cẩm Phả đã kiểm tra tàu không có số hiệu do Ngô Quang Thành là đại diện, phát hiện trên tàu vận chuyển 43,19 tấn than cám 7C không có giấy tờ chứng minh nguồn gốc.

Theo Trung tá Nguyễn Văn Hưng thì sau chiến dịch, Công an TP Cẩm Phả tiếp tục duy trì tuần tra, kiểm soát để ngăn chặn kịp thời các vụ việc phát sinh. Trên địa bàn TP không có hoạt động khai thác than trái phép, không phát sinh các vụ việc phức tạp về ANTT, đặc biệt là không có hiện tượng tranh giành, ẩu đả do bòn nhặt than diễn ra.

TP Hạ Long từng là điểm nóng về tình trạng khai thác, vận chuyển, lập bến bãi tập kết than trái phép. Nhưng theo báo cáo của Công an TP thì trong 6 tháng đầu năm 2018 TP không còn điểm lò khai thác, bến, bãi tập kết than trái phép. Việc vận chuyển than trái phép giảm mạnh, chỉ phát hiện, xử lý 2 vụ với 2 đối tượng.

Xác định vi phạm trong hoạt động khai thác, chế biến, vận chuyển, tiêu thụ than từ nay đến cuối năm vẫn tiềm ẩn nguy cơ phức tạp, Công an tỉnh Quảng Ninh tiếp tục tăng cường lực lượng kiểm tra, kiểm soát để kịp thời xử lý vi phạm.

Trần Hằng