Đây là nội dung quy định trong Pháp lệnh QLTT, được UBTV Quốc hội thông qua ngày 8-3. Pháp lệnh quy định, QLTT là lực lượng chuyên trách của Nhà nước thực hiện chức năng phòng, chống, xử lý các hành vi kinh doanh hàng hóa nhập lậu; sản xuất, buôn bán hàng giả, hàng cấm, hàng hóa không rõ nguồn gốc xuất xứ; hành vi xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ; hành vi vi phạm pháp luật về chất lượng, đo lường, giá, an toàn thực phẩm và gian lận thương mại; hành vi vi phạm pháp luật về bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng. 

Về tổ chức, lực lượng QLTT được tổ chức từ Trung ương đến địa phương theo nguyên tắc tập trung, thống nhất. UBTV Quốc hội giao Chính phủ quy định nhiệm vụ, quyền hạn và cơ cấu tổ chức của lực lượng QLTT các cấp. 

Việc quy định mô hình tổ chức của lực lượng QLTT tương tự mô hình tổ chức của các ngành khác như thuế, hải quan...

Pháp lệnh cũng nêu những việc cấm đối với công chức QLTT. Theo đó, QLTT không được thực hiện hoạt động kiểm tra, thanh tra chuyên ngành, biện pháp nghiệp vụ nếu không có căn cứ, không đúng chức năng, thẩm quyền, phạm vi nhiệm vụ, địa bàn hoạt động được giao, không đúng trình tự, thủ tục theo quy định của pháp luật...

Theo Ủy ban Kinh tế của Quốc hội, liên quan việc xây dựng lực lượng và công chức QLTT, quá trình thảo luận có ý kiến đề nghị bổ sung các nội dung đào tạo công chức, ngạch công chức chuyên ngành, các quy định về điều kiện cấp, sử dụng, thu hồi thẻ kiểm tra thị trường... 

Ủy ban Kinh tế tiếp thu, chỉnh lý Điều 6 và các điều từ 10 đến 14 của dự thảo Pháp lệnh. Về hoạt động kiểm tra, thanh tra của lực lượng QLTT, có ý kiến cho rằng cần nhấn mạnh hoạt động kiểm tra thường xuyên để đấu tranh phòng, chống các vi phạm đạt hiệu quả, việc thực hiện theo kế hoạch kiểm tra khó đáp ứng yêu cầu và không phù hợp với tính phức tạp của thực tiễn. 

Ủy ban Kinh tế cho biết, hằng năm, lực lượng này tiến hành các cuộc kiểm tra thường xuyên theo kế hoạch (kiểm tra định kỳ và kiểm tra theo chuyên đề) về việc thực hiện pháp luật, trong đó có những trường hợp phạm vi và đối tượng kiểm tra có thể liên quan đến nhiều ngành, nhiều cấp, nhiều lĩnh vực và nhiều địa phương. 

Bên cạnh đó, QLTT còn tiến hành kiểm tra đột xuất khi thấy cần thiết để xử lý kịp thời các thông tin về hành vi vi phạm hoặc dấu hiệu vi phạm. Theo Bộ trưởng Bộ Công Thương Vũ Huy Hoàng, hiện nay lực lượng QLTT được tổ chức thống nhất cả nước, ở các tỉnh, thành phố thì có chi cục nằm trong Sở Công Thương, dưới là đội QLTT ở các huyện. 

Trước đó, trong quá trình thảo luận, nhiều ý kiến đề nghị Quốc hội sớm ban hành dự án Luật QLTT thay cho Pháp lệnh để bảo đảm tính pháp lý cao hơn, tính thống nhất của hệ thống pháp luật. Đồng thời, đề nghị phạm vi điều chỉnh của Pháp lệnh cần bao quát thống nhất, toàn diện các vấn đề của hoạt động QLTT, tránh phân tán, chia cắt theo từng ngành. Tuy nhiên, Ủy ban Kinh tế của Quốc hội cho rằng, tại thời điểm này, việc ban hành Luật QLTT hoặc mở rộng phạm vi điều chỉnh của Pháp lệnh sẽ xung đột với các luật, pháp lệnh.

Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Sinh Hùng nhấn mạnh, cần tăng cường xây dựng lực lượng QLTT bởi yêu cầu đặt ra vô cùng phức tạp, lực lượng này vừa có chức năng chống gian lận, độc hại các sản phẩm hàng hóa, vừa đảm bảo an toàn cho người dân. 

Chủ tịch Quốc hội cũng nêu vấn đề QLTT đang rất cắt khúc, Bộ NN&PTNT chịu trách nhiệm trên cánh đồng, ra chợ là thuộc Bộ Công Thương, là QLTT. “QLTT không quy định sản phẩm trồng trọt, chăn nuôi làm ra phải có hàm lượng, chất lượng thế nào, cái đó để các bộ người ta lo. Nhiệm vụ QLTT xác định hàng nào là hàng giả, kém chất lượng thì không cho qua, không cho lưu hành trên thị trường” - Chủ tịch Quốc hội lưu ý.

Nguyễn Thành