Tem phản quang chống giả cũng được sản xuất giả

Chiếc bếp gas giả nhãn hiệu Rinnai bị Đội Quản lý thị trường (QLTT) số 1 Hà Nội thu giữ nhìn giống y như hàng thật. Ngay cả cán bộ thực thi nhiệm vụ, có nhiều kinh nghiệm mà thoạt nhìn cũng khó nhận ra đây là hàng giả, huống hồ là người tiêu dùng. Bề ngoài và kết cấu của chiếc bếp này giống y chang hàng thật, nó chỉ khác về chất lượng sản phẩm và độ an toàn khi sử dụng. Để đấu tranh và bắt được hơn 200 chiếc bếp gas giả này, buộc phải có người đại diện của hãng Rinnai đi cùng. “Đối với nạn hàng giả, hàng nhái, hàng vi phạm kiểu dáng công nghiệp, công tác đấu tranh không hề đơn giản, buộc phải có đại diện của chính hãng cùng tham gia thì mới lật tẩy được thủ đoạn, công nghệ làm giả tinh vi’ – ông Lưu Bách Chiến, Đội trưởng Đội QLTT số 2 cho biết.

Ông Nguyễn Thanh Hồng, Trưởng Phòng thực thi và giải quyết khiếu nại, Cục Sở hữu trí tuệ Việt Nam cho biết, bất kể mặt hàng nào xuất hiện trên thị trường cũng có thể bị làm giả, làm nhái. Đặc biệt, càng những mặt hàng bán chạy, có thương hiệu lại càng bị làm giả, làm nhái, vi phạm kiểu dáng công nghiệp nhiều hơn. Công nghệ làm giả, làm nhái hiện rất tinh vi và khó nhận biết. Trong 9 tháng đầu năm 2012, Chi cục QLTT Hà Nội đã bắt giữ, xử lý 599 vụ hàng nhái, hàng giả nhãn hiệu, vi phạm quyền SHTT của các thương hiệu nổi tiếng. Trong số ấy, có những vụ mà khi khám phá ra, lực lượng này đã không khỏi giật mình bởi thủ đoạn tinh vi của nó, nhất là các vụ làm giả bình gas, thuốc chữa bệnh, dây điện…Báo động hơn, lợi dụng chính sách ưu tiên hàng Việt Nam, một số đối tượng đã tung ra thị trường một số mặt hàng Mede in Viet Nam nhưng lại được sản xuất ở nước ngoài với giá rẻ và chất lượng kém.

Dạo qua các tuyến phố lớn, sầm uất của Hà Nội, chúng tôi thấy hàng nhái, vi phạm quyền SHTT bày bán rất nhiều, công khai. “Đến thuốc chữa bệnh, thực phẩm còn làm giả thì đúng thật là không còn lương tâm. Người dân thì làm sao biết thuốc giả, thuốc thật mà phân biệt”- ông Hồ Tiến Lợi ở phường Tràng Tiền, Hà Nội bức xúc.

Theo một cán bộ QLTT Hà Nội thì sản xuất hàng giả, hàng nhái ngày càng tinh vi hơn, tổ chức chặt chẽ hơn, như có sự phân công cụ thể, có bộ phận chuyên sản xuất bao bì, đóng gói, tem, nhãn giả, kể cả tem phản quang chống giả…sau đó bán cho các đối tượng trực tiếp sản xuất để đóng gói sản phẩm hoặc sản xuất dưới dạng gia công chưa hoàn chỉnh trong nước hoặc nước ngoài, rồi lắp ráp, đóng gói tại nơi khác. Các sản phẩm này sau khi được đóng gói nhãn mác rồi lập tức tung ra thị trường.

Bột giặt và nồi cơm điện giả bị lực lượng QLTT Hà Nội thu giữ.

Người dân, doanh nghiệp cùng chung tay bảo vệ thương hiệu

Bảo vệ thương hiệu là một việc làm vô cùng cấp thiết trong bối cảnh kinh tế gặp khó khăn như hiện nay. Trên thực tế, có nhiều doanh nghiệp tham gia chống hàng giả, bảo vệ quyền SHTT rất quyết liệt như Công ty cơ điện Trần Phú,  và nhiều nhãn hiệu nước ngoài đã được bảo hộ kiểu dáng công nghiệp tại Việt Nam như Nike, Everon…Bên cạnh đó, nhiều doanh nghiệp trong nước lại tỏ ra thờ ơ, không mặn mà hợp tác với cơ quan chức năng vì sợ ảnh hưởng đến uy tín của mình, ngay cả sản phẩm của họ đang bị hàng nhái lấn át. Không ít doanh nghiệp, thương hiệu ở Việt Nam đã phải điêu đứng, thậm chí phá sản vì nạn hàng giả, hàng nhái. Đặc biệt, theo ông Hồng, nhiều mặt hàng mới ra đời, thấy sản phẩm bán chạy, khách đông nên chủ cơ sở không hoặc chưa kịp đăng ký quyền SHTT, đến khi bị hàng giả tấn công mới cuống lên đi làm thủ tục thì đã muộn. Càng sản phẩm bán chạy, càng nổi tiếng thì càng bị làm nhái nhiều. Vì thế trên thị trường mới xuất hiện những cái tên na ná như: Everion, lavie, vinahamilk…       

Theo Cục Quản lý thị trường, trong 9 tháng đầu năm 2012, lực lượng QLTT cả nước phát hiện 7.945 vụ hàng giả, vi phạm nhãn hàng hóa và xâm phạm quyền SHTT (tăng hơn 1.000 vụ so với cùng kỳ năm 2011) chủ yếu là phân bón, thuốc chữa bệnh, thức ăn chăn nuôi, sữa, bia, hàng may mặc, mỹ phẩm…Nguy hiểm là số vụ hàng giả, hàng nhái bị phát hiện lại tăng mạnh nhiều vào lĩnh vực an toàn sức khỏe của con người như thuốc, sữa, mỹ phẩm, mũ bảo hiểm, xăng, phụ tùng xe máy, gas. Đã có nhiều giải pháp đưa ra để chống hàng giả, hàng nhái như việc tăng cường kiểm tra, xử lý vi phạm. Nhưng thực tế cho thấy, xử lý của lực lượng chức năng đến nay chỉ như muối bỏ bể. Ngay cả Chi cục QLTT Hà Nội đã thí điểm 4 tuyến phố nói không với “hàng giả, hàng nhái” là Hàng Bông, Hàng Ngang, Hàng Đào, Hàng Đường, nhưng qua một thời gian triển khai, vi phạm vẫn ngợp phố. Tại Hội chợ khuyến mại 2012 mới đây, Chi cục QLTT cũng trưng bày một khu với vài chục mặt hàng hóa bị làm giả, làm nhái để người dân phân biệt với hàng thật. Tuy nhiên, nhiều biện pháp đưa ra trong thời gian qua mới chỉ phần nào làm giảm được tình trạng buôn bán, sản xuất công khai hàng giả, hàng vi phạm quyền SHTT.

Cả nước có 5 cơ quan hành chính xử lý hàng giả, hàng nhái, nhưng sự vào cuộc, phối hợp giữa các cơ quan này còn thiếu đồng bộ, chặt chẽ, thậm chí là “mạnh ai nấy làm” nên chưa tạo được dư luận và sức mạnh tổng hợp. “Quan trọng hơn cả vẫn là người tiêu dùng, hãy “nói không với hàng giả, hàng nhái”. Nếu không có người mua, thì hàng giả, hàng nhái bán cho ai”- ông Lưu Bách Chiến cho biết. Thiết nghĩ, để chống hàng giả, hàng nhái cần phải có sức mạnh tổng hợp của cộng đồng doanh nghiệp, các lực lượng chức năng và người tiêu dừng. Bên cạnh đó, chế tài xử lý hàng giả, hàng nhái cần phải mạnh và đủ, nếu chỉ xử lý hành chính nhiều như hiện nay thì không mang lại hiệu quả

Trần Hằng