Mai Quý Cường (x), 1 trong những đối tượng thành lập công ty "ma" để chiếm đoạt thuế nhập khẩu và thuế VAT bị bắt giữ.

Thời gian gần đây, lực lượng Cảnh sát điều tra tội phạm về TTQLKT và CV (viết tắt là CSĐTTPKT) đã khám phá một số vụ án kinh tế mà đối tượng dùng thủ đoạn thành lập "công ty ma" để chiếm đoạt trái phép tiền thuế nhập khẩu và thuế giá trị gia tăng của Nhà nước.

Trong các vụ án đó, điển hình là vụ Nguyễn Viết Bằng, Nguyễn Văn Nhân, Nguyễn Văn Hội và Nguyễn Hùng Lý (trú tại TP HCM và Hà Nội) đã sử dụng chứng minh nhân dân của người khác thành lập các công ty trách nhiệm hữu hạn (TNHH) là Hữu Hoàng, Xuyên Điệp, Tuấn Cường, Hào Quang, Phú Vinh, Trường Sơn, Nam Hoa, Phú Quang, Thạch Giang và Triệu Phát.

Với danh nghĩa các công ty TNHH này, các đối tượng trên đã nhập khẩu 175 xe ôtô đã qua sử dụng. Sau khi nhập khẩu và tiêu thụ hết số xe này, các công ty trên đã "biến mất tăm" cùng 28 tỷ đồng tiền thuế nhập khẩu và thuế VAT. Cho dù cơ quan điều tra đã bằng mọi cách cố gắng thu hồi số tài sản bị chiếm đoạt nói trên cho Nhà nước, nhưng đến nay, các đối tượng trên mới khắc phục hậu quả được 650 triệu đồng trong tổng số 28 tỷ đồng tiền thuế mà chúng đã chiếm đoạt.

Trước đó, Trương Quang Nhân, trú tại 24 phố Tuệ Tĩnh, quận Hai Bà Trưng, Hà Nội đã cùng đồng bọn sử dụng chứng minh nhân dân của người khác thành lập hai công ty TNHH là Nam Phương, Hưng Thịnh và lợi dụng tư cách pháp nhân của hai Công ty TNHH An Sinh, Ngọc Hậu để làm thủ tục nhập khẩu 98 xe ôtô các loại về tiêu thụ tại Việt Nam. Sau khi đã tiêu thụ hết số ôtô này, các công ty trên đã "tự giải tán".

Với thủ đoạn này, Trương Quang Nhân và đồng bọn đã chiếm đoạt trên 16 tỷ đồng tiền thuế nhập khẩu và thuế VAT. Sau một thời gian điều tra và khẩn trương truy thu tài sản cho Nhà nước, cơ quan điều tra đã thu hồi, kê biên số tài sản trị giá gần 5 tỷ đồng của các đối tượng gây án. Tuy vậy, cho đến nay vẫn còn hơn 11 tỷ đồng chưa thu hồi được cho Nhà nước.

Theo thống kê của Bộ Tài chính, tính đến cuối năm 2005, các doanh nghiệp trong cả nước vẫn còn nợ gần 3.000 tỷ đồng tiền thuế nhập khẩu và thuế VAT. Trong đó có trên 510 tỷ đồng tiền thuế thuộc diện "nợ đen" (doanh nghiệp nợ thuế là doanh nghiệp "ma", không có khả năng thu hồi )! Trước tình hình đó, lực lượng CSĐTTPKT đã tích cực phòng ngừa và đấu tranh với loại tội phạm này. Qua đó, đã phát hiện ra thủ đoạn của các đối tượng chiếm đoạt và chiếm dụng thuế nhập khẩu của Nhà nước thường là: lợi dụng sơ hở trong Luật Doanh nghiệp, khi thành lập doanh nghiệp không bị ràng buộc về năng lực tài chính, khả năng kinh doanh, tư cách pháp nhân tốt hay xấu...

Người thành lập doanh nghiệp chỉ cần 1 trong 3 loại giấy tờ là chứng minh nhân dân, hộ khẩu hoặc hộ chiếu là được thành lập doanh nghiệp. Mặt khác, các đối tượng lợi dụng những sơ hở trong chính sách ân hạn thuế nhập khẩu của Nhà nước (được chậm nộp thuế nhập khẩu) để dùng chứng minh nhân dân của người khác hoặc thuê người khác đứng tên thành lập doanh nghiệp (sinh viên, người chưa có việc làm, người chở xe ôm...) để nhập khẩu hàng hoá về tiêu thụ. Sau khi tiêu thụ hàng hoá xong, các đối tượng này nhanh chóng giải tán các công ty "ma". Với thủ đoạn này, bọn chúng đã chiếm đoạt hàng trăm tỷ đồng tiền thuế nhập khẩu và thuế VAT. Các mặt hàng mà bọn chúng nhập khẩu để trốn thuế thường có thuế suất cao như ôtô, xe máy, hàng điện tử ...

Để sớm ngăn chặn tình trạng này, Cục CSĐTTPKT đã chỉ đạo các phòng nghiệp vụ trực thuộc Cục và các phòng CSĐTTPKT thuộc Công an các địa phương tập trung điều tra, khám phá, xử lý số đối tượng đã chiếm đoạt trái phép tiền thuế nhập khẩu và thuế VAT, thu hồi tài sản về cho Nhà nước. Bước đầu, đã phát hiện, làm rõ hàng chục vụ, thu hồi cho Nhà nước số tiền hàng trăm tỷ đồng mà các đối tượng đã chiếm đoạt trái phép tiền thuế nhập khẩu và thuế VAT.

Mặt khác, qua thực tiễn đấu tranh chống tội phạm, lực lượng CSĐTTPKT cho biết, để chủ động và đấu tranh có hiệu quả với loại tội phạm này thì việc sớm ban hành Thông tư liên tịch hướng dẫn việc xác định nhân thân người thành lập và quản lý doanh nghiệp là rất cần thiết. Đồng thời, cần nghiên cứu và có biện pháp quy định chặt chẽ hơn trong chính sách cho phép các doanh nghiệp được hưởng ân hạn thuế nhập khẩu (chậm nộp thuế nhập khẩu).

Nếu thực hiện quy định lấy hàng đến đâu, nộp thuế nhập khẩu và thuế VAT đến đó, hoặc phải có tài sản thế chấp, có người bảo lãnh mới giao hàng thì chắc chắn sẽ hạn chế được tình trạng chiếm đoạt trái phép thuế nhập khẩu và thuế VAT của Nhà nước nghiêm trọng như hiện nay

Công Gôn