Những ngày giáp Tết có rất nhiều người đến xã Điền Hòa để mua mai. Chúng tôi thấy trước trụ sở UBND và công viên Khăn quàng đỏ của xã có gần 100 chậu mai.

Ông Nguyễn Văn Bé, Phó Chủ nhiệm Hội mai xã Điền Hòa cho hay, Điền Hòa tổ chức Hội mai đã 4 năm nay, mục đích không chỉ tạo sân chơi cho người dân, mà còn tạo cơ hội cho bà con bán mai, có thêm nguồn thu.

Theo ông Bé, mai có nhiều loại như Hoàng trúc mai, Hoàng diệp mai, Diệp cúc mai, song chỉ có giống mai Hoàng trúc là quý hiếm nhất, bởi hoa vàng rực, nhiều cánh (thường là 7 cánh), hương thơm, lâu tàn. Mai Điền Hòa sở dĩ nổi tiếng khắp nơi là nhờ lưu giữ được giống mai Hoàng trúc.

Các nghệ nhân mai nơi đây biết cách tạo dáng mai phù hợp với phong thái của một làng quê giàu truyền thống lễ hội, đình làng, chùa chiền, miếu thờ. Mai chủ yếu được uốn theo các thế rồng.

Ví như thế long giáng, nghĩa là mai được uốn theo hình lép, có dáng rồng từ trên cao sà xuống; thế long thăng, mai có hình rồng bay lên trời; thế long vân, mai có hình rồng uốn quanh cột đình...

Các nghệ nhân mai Điền Hòa còn đặc biệt chú ý đến 4 điểm: nhất đế, nhì thân, tam cành, tứ giống. Thế mai đẹp còn phải lộ tứ diện, nhìn phía nào cũng thấy rồng... Phần chậu cũng phải hòa hợp với cây, mai cao niên thì chậu phải cổ.

Những năm lại đây, nhiều gia đình ở xã Điền Hòa trở nên khá giả nhờ làm nghề trồng mai. Ngoài những gốc mai "cao niên" được trồng cách đây từ 80 đến 100 năm, hiện Điền Hòa có khoảng 2.000 gốc mai độ tuổi từ 4 - 7 năm

Phan Thanh Bình