Chủ trì cuộc họp báo, ông Đặng Quyết Tiến, Cục trưởng Cục Tài chính doanh nghiệp (Bộ Tài chính) cho biết, theo Công văn số 991 ngày 10-7-2017 của Thủ tướng Chính phủ, giai đoạn 2017-2020 sẽ thực hiện cổ phần hóa (CPH) 127 doanh nghiệp (DN). Cụ thể, năm 2017 CPH 44 DN, năm 2018 CPH 64 DN, năm 2019 CPH 18 DN và năm 2020 CPH 1 DN.

"Trong năm 2018, đã có 23 DN được cấp có thẩm quyền phê duyệt phương án CPH với tổng giá trị DN là 31.706 tỷ đồng, trong đó giá trị vốn nhà nước là 16.739 tỷ đồng", ông Tiến nói. 

Lũy kế giai đoạn 2016 - 2018, đã có 159 DN được cấp có thẩm quyền phê duyệt phương án CPH với tổng giá trị DN là 442.275 tỷ đồng, trong đó giá trị vốn nhà nước là 206.024 tỷ đồng. Trong năm 2018, theo kế hoạch sẽ phải CPH được 64 DN, tuy nhiên đến hết năm mới chỉ CPH được 23 DN. Việc chậm tiến độ sẽ tạo áp lực sang năm 2019. 

Nhà máy bột giấy Phương Nam khó khăn trong tiêu thụ sản phẩm.

Cụ thể, năm 2019 theo kế hoạch là CPH 19 DN, nhưng sẽ phải cộng dồn thêm 40 DN chưa CPH xong năm 2018. Nếu cứ “đủng đỉnh” chia đều cho 12 tháng, mỗi tháng phải CPH 5 DN. Tuy nhiên, cho đến hết quý I/2019, vẫn chưa CPH được DN nào. "Nếu không có biện pháp quản lý thì sẽ không thể hoàn thành được", lãnh đạo Cục Tài chính DN nhấn mạnh.

Tốc độ “rùa bò” không kém, công tác thoái vốn cũng đang làm đau đầu cơ quan chức năng. Theo Quyết định số 1232 ngày 17-8-2017 của Thủ tướng Chính phủ, giai đoạn 2017 – 2020 thực hiện thoái khoảng 60.000 tỷ đồng vốn nhà nước tại các DN. Trong đó, năm 2017 thực hiện thoái vốn tại 135 DN; năm 2018 thực hiện thoái vốn tại 181 DN; năm 2019 thực hiện thoái vốn tại 62 DN và năm 2020 thực hiện thoái vốn tại 28 DN. Lũy kế giai đoạn 2016 – 2018, cả nước đã thoái được 22.064 tỷ đồng, thu về 165.956 tỷ đồng.

"Việc triển khai thoái vốn nhà nước còn chậm, chưa đạt kế hoạch đề ra. Một số bộ, ngành, địa phương có nhiều DN phải thực hiện thoái vốn vẫn đang triển khai thực hiện nhưng kết quả đạt thấp hoặc chưa có kết quả, tuy nhiên vẫn chưa báo cáo cấp có thẩm quyền điều chỉnh tiến độ thực hiện", ông Tiến nói.

Đề cập đến nguyên nhân CPH, thoái vốn chậm, ông Đặng Quyết Tiến cho rằng, có nguyên nhân khách quan và nguyên nhân chủ quan. Nguyên nhân khách quan ví dụ như các DNNN có quy mô lớn, quản lý nhiều tài sản nhà nước, nhất là đất đai nên khó CPH. 

"Cho nên, hiện chủ trương của Đảng, Nhà nước là thu gọn tập đoàn, tổng công ty, chuyển sang mô hình công ty cổ phần. Một số DNNN đang triển khai kế hoạch này như Tập đoàn Than khoáng sản Việt Nam, Agribank,  Tập đoàn Bưu chính Viễn thông Việt Nam…", đại diện Bộ Tài chính cho biết. 

Ngoài ra, tiến độ CPH chậm còn do DN vướng mắc. Ông Tiến lấy ví dụ như việc cổ phần hoá Mobifone, phải xử lý xong vụ AVG thì mới tiến hành CPH được.

Bên cạnh những nguyên nhân khách quan thì có nguyên nhân chủ quan. Chẳng hạn như Agribank dù đã khởi động 1,5 năm rồi mà phương án sử dụng đất vẫn chưa thể hoàn thành theo quyết định, nên chưa CPH được. Đối với công tác thoái vốn, nguyên nhân chậm là do các DN còn lúng túng. Một số dự án bất động sản thua lỗ nên xử lý không dễ. 

Ví dụ như Tổng công ty Giấy Việt Nam, có Nhà máy bột giấy Phương Nam, đấu giá 3-4 lần nhưng không có nhà đầu tư nào mua. Hay như Tổng Công ty Thép, muốn thoái vốn ở dự án Gang thép Thái Nguyên giai đoạn 2, có thể bán cả DN nhưng muốn bán lại phải xử lý tồn tại tranh chấp pháp lý giữa nhà thầu và chủ đầu tư.

B.K.