Ngày 2/4, dưa hấu bày bán ở phố Lý Thường Kiệt có giá 14.000 đồng.

Ông Nguyễn Hữu Vượng, Chi Cục trưởng Chi cục Hải quan Tân Thanh cho biết, để giải tỏa tồn đọng, nhiều chủ xe hàng phải chấp nhận xuất khẩu với giá 2.500đ/kg. Nguyên nhân của việc tồn đọng này là do không nắm bắt được thị hiếu của bạn, nguồn cung của chúng ta quá lớn. Nghe vậy, chị giật mình bởi lúc chiều, mua 1kg dưa hấu tại Hà Nội chị phải trả 13.000đ.

Để nắm rõ thị trường dưa hấu tại Hà Nội, tôi tìm đến chợ đầu mối Hà Đông và ghi nhận, giá dưa bán lẻ tại đây 11.000đ/kg, bán buôn 10.000đ/kg. Còn loại dưa "hàng đầu" (dưa chọn) thì giá bán buôn 11.000đ/kg. Tại chợ đầu mối Long Biên, trong vai một chủ quầy hoa quả, tôi đặt mua 10 quả/ngày. Chị chủ quầy đang ngồi đếm tiền bên đống dưa hấu hàng trăm quả bảo, "hàng chọn, giá không dưới 10.500đ/kg". Ngày 2-4, tại quầy hoa quả trên phố Lý Thường Kiệt, tôi phải mua dưa hấu với giá 14.000đ/kg.

Tiếp tục tìm hiểu tại nơi là đầu ra của dưa hấu, tôi đã có cuộc trao đổi qua điện thoại với Thượng tá Lê Hoài Nam, Trưởng Công an huyện Kông Chro, tỉnh Gia Lai. Đồng chí Nam cho biết, cả huyện Kông Chro có 337ha trồng dưa hấu. Dưa hấu trồng ở huyện Kông Chro từ lâu đã được bạn hàng phía Trung Quốc rất ưa thích. Trung bình mỗi ha dưa hấu trồng ở Kông Chro cho sản lượng khoảng 40-50 tấn. Lúc cao điểm (sau Tết khoảng nửa tháng), giá dưa bán tại đây là 10.000đ/kg. Tuy nhiên, vào khi thời tiết có nhiều mưa, nhiệt độ thấp thì dưa rớt giá chỉ còn 1.500đ/kg. Dù giá cả đôi lúc bấp bênh nhưng mùa dưa năm nay, người nông dân ở huyện Kông Chro thắng lớn, ước tính số tiền thu được 60 - 70 tỷ đồng.

Theo tìm hiểu của chúng tôi, 80% sản lượng dưa hấu của Kông Chro xuất khẩu sang Trung Quốc. Trước khi xảy ra tình trạng dưa tồn ứ ở cửa khẩu Tân Thanh, giá xuất khẩu thấp nhất là 7.500đ/kg. Tư thương ở nhiều tỉnh trồng dưa hấu như Cà Mau, Tiền Giang… cũng gom hàng để xuất khẩu sang Trung Quốc. Cũng bởi xuất khẩu có lợi nhuận cao nên nhiều tư thương thi nhau gom hàng, trong đó có một số đối tượng lợi dụng ép giá, mua hàng theo kiểu xã hội đen tại địa bàn huyện Kông Chro.

Chỉ cách Hà Nội chừng 170km nhưng giá dưa hấu chênh lệch quá lớn khiến người tiêu dùng nội địa bị thiệt. Nếu cứ để tư thương "điều tiết" bằng cách nhắm đến xuất khẩu, thị trường trong nước sẽ bị bỏ rơi. Để cải thiện tình hình, vai trò điều tiết của cơ quan quản lý Nhà nước rất cần thiết bởi không thể bỏ qua mối lợi là thị trường nội địa. Nếu làm được việc này, người tiêu dùng trong nước và người trồng dưa đều được lợi.

Chúng ta đã có bài học nông dân nhiều nơi ồ ạt trồng vải thiều, mận, mơ, sắn, cau, chuối xanh… và dẫn đến tình trạng dư thừa, rớt giá. Vì vậy, vai trò của ngành nông nghiệp khi quy hoạch vùng phát triển cây ăn trái đặc sản cũng vô cùng quan trọng

Cao Hồng