Theo đó, ấn phẩm Đánh giá kinh tế Việt Nam thường niên 2017: Tháo gỡ rào cản đối với sự phát triển của doanh nghiệp” (do GS.TS Trần Thọ Đạt và PGS.TS. Tô Trung Thành đồng chủ biên) đã đánh giá kinh tế Việt Nam năm 2017 trên bốn khu vực vĩ mô chính của nền kinh tế (khu vực kinh tế thực, khu vực tài chính tiền tệ, khu vực kinh tế đối ngoại, khu vực ngân sách) cũng như đánh giá tổng quan khu vực DN; đánh giá triển vọng kinh tế Việt Nam năm 2018, từ đó khuyến nghị chính sách cho năm 2018 và các năm tiếp theo.  

Bên cạnh đó, báo cáo lựa chọn chủ đề các rào cản phát triển đối với DN thông qua đánh giá thực trạng và những yếu tố ảnh hưởng đến khả năng tiếp cận vốn tín dụng chính thức (theo đó tác động đến chi phí vốn), chi phí lao động và chi phí cơ sở hạ tầng logistics, chi phí thực hiện nghĩa vụ thuế và hải quan của DN. 

Theo các chuyên gia, việc giảm chi phí sản xuất kinh doanh cho DN cần được coi là một ưu tiên chính sách. 

Trong những năm qua, Việt Nam đã tiến hành nhiều chính sách cải cách hệ thống thuế, chi phí chính thức về thuế đối với doanh nghiệp đã được cắt giảm nhiều. Tuy nhiên, chi phí phi chính thức gây ra bởi thủ tục hành chính vẫn còn là rào cản lớn đối với DN. 

Thủ tục hành chính phức tạp còn khiến nhiều DN phải quà cáp cho cán bộ thuế trong những lần gặp. Đối với lĩnh vực hải quan, những cải cách trong Luật hải quan 2014 đã tạo điều kiện thuận lợi hơn cho các hoạt động xuất, nhập khẩu. 

Tuy nhiên, lĩnh vực hải quan còn tồn tại nhiều vấn đề như kiểm tra chuyên ngành. Nổi bật nhất trong đó là sự chồng chéo trong quy định và phân công quản lý của các bộ quản lý chuyên ngành. Bên cạnh đó, các quy định hay thay đổi là nguyên nhân chính khiến các DN khó khăn trong việc thực hiện các thủ tục hành chính liên quan đến thuế hải quan. Những bất cập trong lĩnh vực hải quan khiến cho nhiều DN vẫn phải bỏ ra các khoản chi phí không chính thức trong quá trình làm thủ tục hải quan.

Để vượt qua những vấn đề tồn tại và thách thức trên, các chuyên gia nhấn mạnh, chính sách gia tăng tổng cung cầu được tập trung với quyết tâm lớn trong năm 2018 và các năm tiếp theo. Đi theo định hướng này, việc giảm chi phí sản xuất kinh doanh cho DN cần được coi là một ưu tiên chính sách. 

Lưu Hiệp